Απίστευτα είναι τα ευρήματα της πανευρωπαϊκής επιχείρησης, που πραγματοποίησε η OLAF, αποκαλύπτοντας τη δράση διεθνών κυκλωμάτων λαθρεμπορίου ηλεκτρονικών τσιγάρων και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού.
Η Κοινή Τελωνειακή Επιχείρηση (JCO) VAPE είχε ως αποτέλεσμα την κατάσχεση άνω των 94 εκατομμυρίων τεμαχίων και άνω των 2.500 kg/l προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων, συσκευών και συναφών αγαθών!
Η JCO VAPE συγκέντρωσε αρχές από 23 κράτη μέλη της ΕΕ (Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κύπρος, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Κροατία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Λετονία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Μάλτα, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία) και 7 χώρες-εταίρους εκτός ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων της Ουκρανίας, της Τουρκίας, της Αυστραλίας, της Αιγύπτου, της Κίνας -συμπεριλαμβανομένου του Χονγκ Κονγκ-, της Νορβηγίας και των Φιλιππίνων).
Οι κατασχέσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της έρευνας ήταν σημαντικές, με πάνω από 1,9 εκατομμύρια ηλεκτρονικά τσιγάρα, 1.551 τεμάχια υγρών για ηλεκτρονικά τσιγάρα και σχεδόν 61.000 τεμάχια προϊόντων θερμαινόμενου καπνού να κατασχέθηκαν. Το Βέλγιο ανέφερε τη μεγαλύτερη κατάσχεση ηλεκτρονικών τσιγάρων, με 1,7 εκατομμύρια τεμάχια να κατασχέθηκαν από τις τελωνειακές αρχές του.
Πέρα από τις κατασχέσεις, η JCO VAPE ενίσχυσε επίσης την κατανόηση των συμμετεχόντων σχετικά με αυτόν τον αναδυόμενο τομέα απάτης. Η επιχείρηση βοήθησε στην αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο δηλώνονται, μεταφέρονται και εισάγονται στις αγορές παράνομα αγαθά, καθώς και των τεχνικών που χρησιμοποιούνται για την απόκρυψή τους. Τα ευρήματά της συνέβαλαν στη χαρτογράφηση νέων προτύπων διακίνησης, στον εντοπισμό βασικών οδών και τρόπων λειτουργίας, και στην ενίσχυση της βάσης για μελλοντικές δράσεις επιβολής του νόμου και ανάλυση κινδύνου.
Απειλή για τη δημόσια υγεία
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με φόντο την ραγδαία αυξανόμενη δημοτικότητα των ηλεκτρονικών τσιγάρων, ιδίως μεταξύ των νέων. Αυτή η τάση συμβαδίζει με την αύξηση του παράνομου εμπορίου, θέτοντας σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, υπονομεύοντας τα εθνικά έσοδα, βλάπτοντας το περιβάλλον και εμπλουτίζοντας τα εγκληματικά δίκτυα.
Όπως σημειώνει η OLAF, τα παράνομα προϊόντα συχνά παρακάμπτουν τις κανονιστικές διασφαλίσεις και τους ποιοτικούς ελέγχους, εκθέτοντας τους καταναλωτές σε δυνητικά επικίνδυνες ουσίες. Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικές φορολογικές απώλειες, ενώ οι παράνομες πρακτικές παραγωγής και διάθεσης συμβάλλουν στην περιβαλλοντική ζημία.
Πώς έδρασαν τα κυκλώματα
Οι απατεώνες χρησιμοποίησαν ένα ευρύ φάσμα παραπλανητικών πρακτικών για να αποφύγουν τον εντοπισμό. Τα φορτία δηλώθηκαν ψευδώς σε μια ευρεία γκάμα αγαθών, χωρίς κυρίαρχη κατηγορία. Αυτά περιελάμβαναν παιχνίδια, πετσέτες, ρούχα, παπούτσια, ράφια, ακουστικά, γυάλινα ποτήρια και αιθέρια έλαια, γεγονός που καταδεικνύει την προσαρμοστικότητα και την πολυπλοκότητα των μεθόδων λαθρεμπορίας.
Τα περισσότερα από τα κατασχεμένα αγαθά δεν συμμορφώνονταν με την εθνική νομοθεσία. Οι παραβάσεις περιελάμβαναν απαγορευμένες γεύσεις, υπερβολικά επίπεδα νικοτίνης και μη εξουσιοδοτημένα αξεσουάρ. Ορισμένα προϊόντα δεν πληρούσαν επίσης τα πρότυπα ασφάλειας, επισήμανσης ή σύνθεσης.
Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τους σοβαρούς κινδύνους που ενέχουν οι καταναλωτές. Οι χρήστες παράνομων ηλεκτρονικών τσιγάρων ενδέχεται να εισπνέουν άθελά τους επιβλαβείς ή μη ρυθμιζόμενες ουσίες, με δυνητικά σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία.