«Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος» λέει το γνωστό ρητό και στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων είναι αποφασισμένοι να το εφαρμόσουν, μετά από μια περίοδο χάριτος, όπου η αυτοσυμμόρφωση στις δηλώσεις μισθωμάτων παρέμεινε στα «ρηχά».
Μέχρι και πριν από μερικά χρόνια, όταν οι φορολογικές δηλώσεις γίνονταν στο χέρι και οι εφορίες ήταν ένα απέραντο χαρτοβασίλειο, το πιο... σύνηθες ήταν να μη δηλώνονται καν τα εισπραττόμενα ενοίκια. Από τη στιγμή που άρχισαν να ψηφιοποιούνται οι διαδικασίες και να ενεργοποιούνται ηλεκτρονικά “εργαλεία” ελέγχου, η συμπεριφορά των πονηρών ιδιοκτητών προσαρμόστηκε αναλόγως κι έτσι άρχισαν να υποβάλλονται ηλεκτρονικά μισθωτήρια με... συμβολικό ενοίκιο, με το υπόλοιπο μίσθωμα να καταβάλλεται “μαύρο” και στο χέρι. Κοινώς, τα μετρητά έγιναν το μέσο της φοροδιαφυγής.
Ακραία φοροδιαφυγή
Κάπως έτσι φτάσαμε στο να δηλώνεται μέσο μίσθωμα 255 ευρώ, όταν με βάση τα στοιχεία της κτηματαγοράς τα ενοίκια έχουν πάρει “φωτιά”. Σύμφωνα με το indomio.gr, από τις αρχές του 2019 μέχρι σήμερα, το μέσο ζητούμενο ενοίκιο έχει αυξηθεί 46% Πανελλαδικά, στο Λεκανοπέδιο η αύξηση είναι της τάξης του 50,5% και τη Θεσσαλονίκη φτάνει το 93%!!!
Και για να το κάνουμε ακόμα πιο λιανά, αυτήν τη στιγμή, με βάση το xe.gr, το μέσο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα ως 120 τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας είναι 10,67 ευρώ/τ.μ., στην Αγία Παρασκευή φτάνει τα 11,35 ευρώ/τ.μ., στον Άλιμο τα 12,66 ευρώ/τ.μ., ακόμα και στην πιο “φιλική” για την τσέπη Ν. Ιωνία διαμορφώνεται στα 8,73 ευρώ/τ.μ. Με απλά λόγια, κάποιοι έχουν το θράσος να δηλώνουν στην εφορία πενταροδεκάρες, ενώ το ενοίκιο που εισπράττουν μπορεί να ξεπερνά τα 1.000 ευρώ για μια παλιά κατοικία 100 τ.μ.
Οι υπολογισμοί- μάλλον μετριοπαθείς- της ΠΑΝΣΥΠΟ δείχνουν ότι οι απώλειες εσόδων από τα “μαύρα” ενοίκια, φτάνουν τα 1,35 δισ ευρώ και με αυτό το δεδομένο, άρχισαν τα... όργανα, για όσους δεν έχουν ακόμα αλλάξει στάση.
Το «ψάρεμα» στα μεσιτικά sites
Το να ψάξει η εφορία τα αδήλωτα ενοίκια είναι σχετικά εύκολο, καθώς μια διασταύρωση των ακινήτων που περιλαμβάνονται στα Ε9 και Ε2, με τους δηλωμένους αριθμούς παροχής ρεύματος, μπορεί να δείξει ποια είναι τα “μαϊμού” κενά ακίνητα και ποια έχουν κατανάλωση ρεύματος, άρα κατοικούνται. Η δυσκολία έγκειται στο να εντοπιστούν τα “μαύρα” ενοίκια, δηλαδή οι περιπτώσεις όπου μέρος του μισθώματος καταβάλλεται με μετρητά.
Ακολουθώντας την πετυχημένη μέθοδο της αλίευσης στοιχείων από μέσα κοινωνικής δικτύωσης για εντοπιστούν εστίες φοροδιαφυγής, η ΑΑΔΕ άρχισε να “χτενίζει” τα μεσιτικά sites, προκειμένου να αντιπαραβάλλει τα στοιχεία της αγοράς, με τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ε1 και το Ε2. Όπως λένε φοροτεχνικοί και όπως έδειξε η επεξεργασία των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων για την επιστροφή ενοικίου, σε ουκ ολίγες περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες εμφανίζουν στα ηλεκτρονικά μισθωτήρια και στις φορολογικές τους δηλώσεις, μισθώματα... συμβολικού χαρακτήρα, της τάξης των 100, 150 ή 250 ευρώ. Τι κάνει η ΑΑΔΕ; Με ειδικό αλγόριθμο, εντοπίζει τέτοιες περιπτώσεις και τις συγκρίνει με τα στοιχεία της αγοράς. Όπου παρατηρείται ακραία και εν πολλοίς αδικαιολόγητη απόκλιση, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται για εξηγήσεις και θα ξεκινά το “ξεσκόνισμα” σε τραπεζικούς λογαριασμούς και δαπάνες διαβίωσης.
Το... “ψάρεμα” εκτιμάται ότι θα βγάλει πολλά “λαβράκια”, καθώς όπως προκύπτει από γνωστά sites αγγελιών, οι τιμές απέχουν έτη φωτός από τα κατά περίπτωση δηλωμένα μισθώματα. Σύμφωνα με το spitogatos.gr, σε όλες τις περιοχές του Λεκανοπεδίου- εκτός του Πειραιά- και τη Θεσσαλονίκη, το μέσο ενοίκιο είναι αυξημένο, κάτι που δεν παρατηρείται και στο μέσο δηλωθέν στην εφορία ενοίκιο.
Η αχίλλειος πτέρνα του ΜΙΔΑ
Το οικονομικό επιτελείο δείχνει να ποντάρει, επίσης, πολλά στην ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, δηλαδή του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων. Πρόκειται για τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη συγκέντρωση και διαχείριση όλων των δεδομένων που αφορούν στα ακίνητα (στοιχεία ιδιοκτησίας, χρήσης, μισθώσεων κ.λπ.) σε μια ενιαία βάση.
Για κάθε ακίνητο θα δημιουργηθεί ψηφιακός φάκελος, στον οποίο θα συγκεντρώνονται όλα τα στοιχεία από διάφορες πηγές, διευκολύνοντας μεταξύ άλλων την πραγματοποίηση διασταυρώσεων και την ταυτοποίηση των δικαιούχων ενισχύσεων. Στόχος της ΑΑΔΕΑ είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η βελτίωση της φορολογικής εποπτείας της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, αν και φαίνεται ότι και το ΜΙΔΑ έχει... εκ γενετής ένα “αγκάθι”, μια αχίλλειο πτέρνα.
Αν και θα συγκεντρωθούν όλα τα δεδομένα σε μια “δεξαμενή”, αν και θα ανοίξουν δίαυλοι νέων διασταυρώσεων π.χ. με τις εγγραφές στο Κτηματολόγιο, ακόμα και αυτή η νέα πλατφόρμα ΔΕΝ μπορεί να εντοπίσει το μετρητό, τις συναλλαγές κάτω από το τραπέζι, υποχρεώνοντας τις ελεγκτικές υπηρεσίες να συνεχίσουν το... “ψάρεμα” στα sites.