Διευρύνεται η περίμετρος των οφειλετών που μπορούν να αναζητήσουν λύση μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, καθώς το ελάχιστο ύψος χρεών για την ένταξη στη διαδικασία υποχωρεί στις 5.000 ευρώ από 10.000 ευρώ που ίσχυε μέχρι πρότινος.
Η αλλαγή αυτή δίνει τη δυνατότητα σε περισσότερους φορολογουμένους και επιχειρήσεις να ρυθμίσουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers, ενώ στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται πλέον και χρέη προς δήμους και περιφέρειες.
Στόχος είναι να διευκολυνθεί η εξυπηρέτηση των οφειλών και να περιοριστεί ο κίνδυνος κατασχέσεων και άλλων αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Παράλληλα, θεσπίζονται διευκολύνσεις για όσους έχασαν προηγούμενη ρύθμιση, ενώ ενισχύονται οι δυνατότητες προστασίας της κύριας κατοικίας, ακόμη και μέσω της εθελοντικής πώλησης άλλων περιουσιακών στοιχείων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ήδη 675 υπερχρεωμένοι δανειολήπτες έχουν επιλέξει να διαθέσουν προς πώληση άλλα ακίνητά τους, προκειμένου να αποφύγουν την απώλεια της κατοικίας στην οποία διαμένουν.
Το αναλυτικό πλαίσιο των αλλαγών, τις προϋποθέσεις υπαγωγής, αλλά και τις εξαιρέσεις που εξακολουθούν να ισχύουν περιγράφει νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, η οποία αποσαφηνίζει κρίσιμες πτυχές της διαδικασίας και επισημαίνει τα σημεία στα οποία θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή οι ενδιαφερόμενοι.
Πιο αναλυτικά:
Ρυθμίσεις με χρέη από 5.000 ευρώ: Το ελάχιστο ύψος οφειλών που επιτρέπει την ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό υποδιπλασιάζεται, από 10.000 σε 5.000 ευρώ. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, στην πολυμερή διαδικασία το σύνολο των οφειλών προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία θα πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Στις διμερείς διαδικασίες, το συγκεκριμένο όριο εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε πιστωτή, με βάση τις ειδικότερες προϋποθέσεις. Η αλλαγή που αφορά τις διμερείς ρυθμίσεις εφαρμόζεται από τις 26 Ιουλίου 2026.
Ένταξη χρεών προς δήμους και περιφέρειες: Δυνατότητα ρύθμισης μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού παρέχεται πλέον και για οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπά τους, εφόσον αυτές ανέρχονται τουλάχιστον σε 5.000 ευρώ. Η δυνατότητα αφορά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ακόμη και χρέη για τα οποία έχουν ήδη κινηθεί διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης ή έχουν ληφθεί μέτρα διασφάλισης. Προκειμένου να ενταχθούν στη διαδικασία, οι σχετικές οφειλές θα πρέπει να έχουν καταχωριστεί στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ.
Νέα αίτηση για όσους έχασαν τη ρύθμιση: Ειδική πρόβλεψη δίνει τη δυνατότητα υποβολής νέας αίτησης σε συγκεκριμένη κατηγορία οφειλετών που απώλεσαν προηγούμενη ρύθμιση μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Η εξαίρεση αφορά περιπτώσεις που συνδέονται με τη διαδικασία προστασίας της κύριας κατοικίας και έχει εξάμηνη διάρκεια από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026. Κατά το διάστημα αυτό δεν απαιτείται η παρέλευση της συνήθους περιόδου αναμονής των 12 μηνών. Η δυνατότητα, ωστόσο, δεν επεκτείνεται στο σύνολο των οφειλετών που έχουν στο παρελθόν απολέσει ρύθμιση.
Διάσωση της κύριας κατοικίας: Θεσπίζεται δυνατότητα διατήρησης της πρώτης κατοικίας με αντάλλαγμα την εκούσια ρευστοποίηση άλλων ακινήτων που ανήκουν στον οφειλέτη. Στο πλαίσιο αυτό, οι χρηματοδοτικοί φορείς μπορούν να υποβάλουν ειδική αντιπρόταση, η οποία προβλέπει συγκεκριμένους όρους για την αναδιάρθρωση των χρεών και την αξιοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας. Ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να εξετάσει την πρόταση και να αποφασίσει εάν θα την αποδεχθεί ή θα την απορρίψει.
Διευρυμένη προστασία για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες: Η απλουστευμένη διαδικασία, μέσω της οποίας τεκμαίρεται η συναίνεση των πιστωτών, δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους ευάλωτους οφειλέτες. Επεκτείνεται και σε επιλέξιμα φυσικά πρόσωπα που πληρούν εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια έως το διπλάσιο των ορίων που ισχύουν για την πρώτη κατηγορία. Για την υπαγωγή στη διευρυμένη αυτή περίμετρο απαιτείται, μεταξύ άλλων, να υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές τουλάχιστον 90 ημερών προς χρηματοδοτικούς φορείς, συνολικού ύψους έως 300.000 ευρώ.
Μείωση τόκων σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης: Έκπτωση στους τόκους προβλέπεται για όσους επιλέγουν να εξοφλήσουν εφάπαξ το υπόλοιπο της ρύθμισης, αντί να συνεχίσουν την καταβολή των συμφωνημένων δόσεων. Η ελάφρυνση αφορά τους τόκους που αναλογούν στις δόσεις οι οποίες προεξοφλούνται και εφαρμόζεται τόσο στις πολυμερείς όσο και στις διμερείς συμβάσεις αναδιάρθρωσης. Το δικαίωμα διατηρείται ακόμη και όταν η εξόφληση πραγματοποιείται μέσω συμψηφισμού ή απόδοσης χρηματικών ποσών που έχουν δεσμευθεί από κατασχέσεις.
Πότε προβλέπεται «κούρεμα» φορολογικών οφειλών: Σημαντικές διευκρινίσεις δίνονται για τη δυνατότητα διαγραφής φορολογικών χρεών. Η προηγούμενη γενική απαγόρευση διαγραφής μέρους της βασικής οφειλής από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους έχει καταργηθεί. Ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει περιορισμός ως προς το τελικό ποσό που μπορεί να διαγραφεί, καθώς για τις συγκεκριμένες κατηγορίες φόρων η αποπληρωμή, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι της ρύθμισης, δεν μπορεί να υπολείπεται της αρχικής οφειλής. Για παράδειγμα, επιχείρηση με χρέος 25.000 ευρώ από ΦΠΑ, εκ των οποίων 20.000 ευρώ είναι η αρχική οφειλή και 5.000 ευρώ τόκοι και προσαυξήσεις, μπορεί να εξασφαλίσει μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού τη διαγραφή των πρόσθετων επιβαρύνσεων. Δεν μπορεί, όμως, να επιτύχει μείωση του αρχικού ποσού των 20.000 ευρώ, καθώς αυτό αποτελεί το κατώτατο όριο αποπληρωμής του συγκεκριμένου φόρου.
Ποιες οφειλές εξαιρούνται: Εκτός του πεδίου εφαρμογής του Εξωδικαστικού Μηχανισμού παραμένει η επιστρεπτέα προκαταβολή, όπως και τα ποσά που προκύπτουν από συμβιβασμούς στο πλαίσιο της ειδικής διαδικασίας εξώδικης επίλυσης φορολογικών διαφορών. Από την άλλη πλευρά, παρέχεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να ζητήσει την εξαίρεση συγκεκριμένων χρεών από τη νέα σύμβαση αναδιάρθρωσης, εφόσον αυτά εξυπηρετούνται ήδη μέσω άλλης ρύθμισης. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να διατηρήσει σε ισχύ την υφιστάμενη συμφωνία αποπληρωμής.
Προθεσμία για την πρώτη δόση: Για τις διμερείς συμβάσεις αναδιάρθρωσης, η ενεργοποίηση της ρύθμισης προϋποθέτει την καταβολή της πρώτης δόσης εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την αποδοχή της πρότασης. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη προθεσμία είναι δεσμευτική και δεν παρατείνεται με βάση τις ειδικές διατάξεις που προβλέπουν αναστολή ή παράταση φορολογικών υποχρεώσεων σε έκτακτες περιστάσεις. Διαφορετικό είναι το καθεστώς για τις πολυμερείς συμβάσεις, στις οποίες η έναρξη ισχύος της συμφωνίας δεν εξαρτάται από την προηγούμενη καταβολή της πρώτης δόσης.
Αναστολή κατασχέσεων και έκδοση φορολογικής ενημερότητας: Διευκρινίσεις παρέχονται και για τις συνέπειες της ένταξης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ως προς τα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Ειδικότερα, η αδρανοποίηση των κατασχέσεων που έχουν επιβληθεί εις χείρας τρίτων συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την εξόφληση ή τη νόμιμη τακτοποίηση των οφειλών που δεν έχουν συμπεριληφθεί στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η προστασία μπορεί να καλύψει ακόμη και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη ισχύος της ρύθμισης. Παράλληλα, κατά τον προσδιορισμό του ποσού παρακράτησης για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας δεν λαμβάνονται υπόψη οι οφειλές για τις οποίες προβλέπεται διαγραφή μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενοι όροι.