Με τα φορολογικά έσοδα να κινούνται σταθερά πάνω από τους στόχους του προϋπολογισμού, το Δημόσιο ενισχύει σημαντικά τα ταμειακά του διαθέσιμα, την ώρα που τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις επωμίζονται μεγαλύτερες φορολογικές επιβαρύνσεις. Στο επτάμηνο του έτους οι εισπράξεις από φόρους ξεπέρασαν τον στόχο κατά 1,1 δισ. ευρώ, ενώ μόνο τον Ιούλιο η υπέρβαση ανήλθε σε 528 εκατ. ευρώ.
Πιο αναλυτικά, η ισχυρή επίδοση των φορολογικών εσόδων αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους που βελτιώνουν την εκτέλεση του Προϋπολογισμού, ωστόσο η εικόνα δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας. Στην αύξηση των εισπράξεων συμβάλλουν η άνοδος των τιμών, ο υψηλότερος ονομαστικός τζίρος σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, οι αυξημένες τουριστικές εισπράξεις, αλλά και η εφάπαξ καταβολή του φόρου εισοδήματος από τους φορολογουμένους.
Υπέρβαση του στόχου
Ειδικότερα, τα φορολογικά έσοδα στο επτάμηνο ανήλθαν σε 42,916 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό. Πρόκειται για εισπράξεις που είχαν προγραμματιστεί για το τέλος του 2025 και μεταφέρθηκαν χρονικά στο 2026.
Εάν αφαιρεθούν οι συγκεκριμένες έκτακτες εισπράξεις, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 42,475 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,112 δισ. ευρώ ή 2,7%. Η υπέρβαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη δυναμική τον Ιούλιο, όταν οι εισπράξεις από φόρους έφθασαν τα 9,092 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 528 εκατ. ευρώ ή 6,2% σε σχέση με τον προϋπολογισμένο στόχο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη σημαντική ενίσχυση της φορολογικής απόδοσης της οικονομίας. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει και μία κρίσιμη παράμετρο: μέρος της αύξησης των εσόδων προέρχεται από την άνοδο των ονομαστικών τιμών. Σε μια οικονομία όπου τα προϊόντα και οι υπηρεσίες πωλούνται ακριβότερα, η φορολογητέα βάση διευρύνεται ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης.
Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ΦΠΑ. Όταν η τιμή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας αυξάνεται, αυξάνεται αναλογικά και το ποσό του φόρου που ενσωματώνεται στην τελική τιμή. Έτσι, η ακρίβεια λειτουργεί, έστω και έμμεσα, ως παράγοντας ενίσχυσης των φορολογικών εσόδων. Το Δημόσιο εισπράττει περισσότερα, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι έχει αυξηθεί αντίστοιχα η πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Η συμβολή του τουρισμού
Σημαντική είναι και η συμβολή του τουρισμού. Οι υψηλότερες τιμές σε καταλύματα, εστίαση και υπηρεσίες αυξάνουν τον ονομαστικό κύκλο εργασιών και, κατ’ επέκταση, τις φορολογικές εισπράξεις. Η ισχυρή τουριστική δραστηριότητα, επομένως, δεν ενισχύει μόνο την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και τα δημόσια έσοδα, μέσω της μεγαλύτερης φορολογικής βάσης.
Παράλληλα, η εικόνα του Ιουλίου επηρεάστηκε σημαντικά από την πληρωμή του φόρου εισοδήματος. Η δυνατότητα έκπτωσης για όσους εξοφλούν εφάπαξ την οφειλή τους αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο για την άμεση καταβολή του φόρου, επιταχύνοντας τις εισπράξεις του Δημοσίου.
Η έκπτωση ανέρχεται σε 4% για δηλώσεις που υποβλήθηκαν έως τις 15 Μαΐου, σε 3% για δηλώσεις που υποβλήθηκαν από τις 16 Μαΐου έως τις 15 Ιουνίου και σε 2% για δηλώσεις που υποβλήθηκαν από τις 16 Ιουνίου έως τις 15 Ιουλίου. Ήδη από την περυσινή χρονιά είχε καταγραφεί ισχυρή ανταπόκριση, καθώς περισσότεροι από 1,4 εκατ. φορολογούμενοι είχαν επιλέξει την εφάπαξ εξόφληση, καταβάλλοντας συνολικά περίπου 2,17 δισ. ευρώ από τα περίπου 5 δισ. ευρώ των χρεωστικών εκκαθαριστικών.
Φέτος, πάντως, το ύψος των χρεωστικών φορολογικών δηλώσεων ξεπερνά εκ νέου τα 5 δισ. ευρώ, δημιουργώντας μια σημαντική βάση εσόδων για τον προϋπολογισμό και τους επόμενους μήνες. Πρόκειται για εξέλιξη που ενισχύει την εκτίμηση ότι η αυξημένη φορολογική απόδοση δεν αποτελεί αποκλειστικά αποτέλεσμα έκτακτων εισπράξεων.
Προκύπτει έτσι ότι η διεύρυνση των φορολογικών εσόδων συνδέεται με ένα μείγμα παραγόντων: την ονομαστική μεγέθυνση της οικονομίας, τη μεγαλύτερη φορολογική συμμόρφωση, αλλά και την άνοδο του κόστους προϊόντων και υπηρεσιών.
Για το οικονομικό επιτελείο, πάντως, η υπέρβαση των στόχων αποτελεί σημαντικό δημοσιονομικό «μαξιλάρι», καθώς δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και την άσκηση πολιτικής.