Νέα δεδομένα για την ενεργειακή επάρκεια στην Ελλάδα θα φέρει -εφόσον τηρηθεί- η εκεχειρία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν.
Εφόσον τηρηθεί η συμφωνία για την κατάπαυση πυρός δύο εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξασφαλίζει ακόμη καλύτερα δεδομένα για την εγχώρια ενεργειακή επάρκεια -η οποία πάντως ήταν ήδη αρκετά θωρακισμένη- όπως επίσης και για τις τιμές των καυσίμων.
Μάλιστα, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η σημαντική πτώση χθες στην τιμή του αργού πετρελαίου, που έφτασε περίπου το 15-17%, αναμένεται να ωφελήσει άμεσα και τους καταναλωτές στην Ελλάδα.
Ωστόσο, σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι θα χρειαστούν περίπου 4-5 ημέρες μέχρι να φανεί αυτή η μείωση στην αντλία. Όπως εξηγούν, τα καύσιμα που διατίθενται αυτή τη στιγμή από τα πρατήρια έχουν αγοραστεί σε προγενέστερες, υψηλότερες τιμές, πριν από την εκεχειρία. Έτσι, η βουτιά στην τιμή του μπρεντ, που υποχώρησε χθες κάτω από τα 94 δολάρια το βαρέλι, θα επηρεάσει τις αμέσως επόμενες παραγγελίες των πρατηρίων, ώστε να περάσει στις τιμές για τους οδηγούς από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
Παράλληλα, η συμφωνία οδήγησε και σε πτώση των τιμών του φυσικού αερίου, με τα συμβόλαια στον ολλανδικό κόμβο TTF να μειώνονται κατά 15%, φτάνοντας περίπου τα 45 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι στην περίπτωση του φυσικού αερίου η κατάσταση είναι πιο σύνθετη, όσον αφορά το όφελος για τους καταναλωτές. Αυτό οφείλεται στο ότι καθοριστικός παράγοντας δεν είναι μόνο η ομαλή μεταφορά LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ, αλλά και η αποκατάσταση της παραγωγής αερίου στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Η επαναφορά της παραγωγής εξαρτάται κυρίως από τη λειτουργία των εγκαταστάσεων του Κατάρ στο Ras Laffan, η οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μπορεί να χρειαστεί περίπου τρεις μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως. Συνεπώς, η πλήρης εξομάλυνση της αγοράς φυσικού αερίου προϋποθέτει μια πιο σταθερή και μακροχρόνια διακοπής των εχθροπραξιών.
Η αποδέσμευση μέρους των στρατηγικών αποθεμάτων
Η χθεσινή σύσκεψη του ΥΠΕΝ για τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή πραγματοποιήθηκε «στη σκιά» της συμφωνίας για εκεχειρία, γεγονός το οποίο βελτίωσε ακόμη περισσότερο την έτσι κι αλλιώς αισιόδοξη εικόνα για την απρόσκοπτη τροφοδοσία της ελληνικής αγοράς. Στην περίπτωση του πετρελαίου, για παράδειγμα, αποτελεί σημαντικό εχέγγυο το ότι η χώρα μας διαθέτει δύο διυλιστήρια, τα οποία υπερκαλύπτουν τις εγχώριες ανάγκες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η επικείμενη αποδέσμευση 2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα εξαρχής δεν είχε στόχο να αντιμετωπίσει τυχόν στενότητα προσφοράς στην εγχώρια αγορά. Αυτός είναι και ο λόγος που η χώρα μας συγκαταλέγεται στις 3-4 τελευταίες χώρες της σχετικής λίστας. Αντίθετα, εντασσόταν στη συντονισμένη δράση του ΙΕΑ για ομαλοποίηση συνολικά της παγκόσμιας αγοράς – στη λογική ότι η ικανοποίηση μέρους της εγχώριας ζήτησης, μέσω των στρατηγικών αποθεμάτων, θα περιόριζε τις εισαγωγές, ώστε οι αντίστοιχες ποσότητες να ανακατευθυνθούν σε άλλες χώρες με δυσκολίες στην κάλυψη της ζήτησης.
Παρά τη χθεσινή εκεχειρία, που αλλάζει επί τα βελτίω τα δεδομένα, η απελευθέρωση των 2 εκατ. βαρελιών θα δρομολογηθεί κανονικά - όχι μόνο επειδή αποτελεί δέσμευση έναντι του ΙΕΑ, αλλά και γιατί η κατάσταση εξακολουθεί να παραμένει ασταθής. Θα γίνει σταδιακά, σε διάστημα τριών μηνών, με τη διαδικασία να καθορίζεται από Υπουργική Απόφαση, η δημοσίευση της οποίας θα εκκινήσει τη διαδικασία.
Ο ρόλος των ελληνικών διυλιστηρίων
Όπως αναφέρθηκε στη χθεσινή σύσκεψη, αλλά και σημείωσε στη δήλωσή του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, παρά την αποδέσμευση των 2 εκατ. βαρελιών, υπάρχει πλήρης επάρκεια ενεργειακών αποθεμάτων. Επίσης, πριν ακόμη από τη συμφωνία εκεχειρίας, τα ελληνικά διυλιστήρια είχαν προχωρήσει σε μέτρα τα οποία ενίσχυαν τις «άμυνές» τους έναντι της κρίσης, και επομένως την ανθεκτικότητα της εγχώριας αγοράς.
Ενδεικτικό είναι ότι, όπως ανέφερε πρόσφατα ο αναπληρωτής CEO της Motor Oil, Πέτρος Τζαννετάκης, ο Όμιλος δρομολόγησε άμεσα την αντικατάσταση σχεδόν όλου του αργού πετρελαίου που προμηθευόταν από το Ιράκ. Στη χθεσινή σύσκεψη, τα στελέχη του Ομίλου σημείωσαν ότι σε περίοδο κρίσης, η Motor Oil προκρίνει την εξασφάλιση της επάρκειας έναντι των βραχυπρόθεσμων οικονομικών επιπτώσεων.
Έτσι, προχωρά και σε κινήσεις υψηλού ρίσκου για να εξασφαλίσει αργό, όπως π.χ. να «κλειδώσει» ποσότητες ακόμη και σε υψηλές τιμές. Στο ίδιο πλαίσιο, υπάρχει επίσης σχέδιο ακόμη και για την έλευση μίας πλωτής αποθήκης, αν αυτό κριθεί αναγκαίο για να ενισχυθεί η ασφάλεια εφοδιασμού.
«Ασπίδα» στα μπλακ άουτ
Καθησυχαστική είναι η εικόνα και για το φυσικό αέριο, καθώς όλες οι εταιρείες έχουν κάνει πλήρη προγραμματισμό, έχοντας συμβασιοποιήσει τις ποσότητες που χρειάζονται, ώστε να μην υπάρχει πρόβλημα εφοδιασμού. Σε δεύτερη σύσκεψη του ΥΠΕΝ, που επίσης πραγματοποιήθηκε χθες, διαπιστώθηκε επίσης ότι τη φετινή περίοδο του Πάσχα είναι ενισχυμένη η θωράκιση του ηλεκτρικού συστήματος στην απειλή για μπλακ άουτ.
Υπενθυμίζεται ότι το ζητούμενο είναι η αποτελεσματική περικοπή της υπερπαραγωγής ΑΠΕ, η οποία θα κινηθεί σε υψηλά επίπεδα λόγω και της μειωμένης ζήτηση των εορτών, ώστε να μην υπάρξει κάποιο πρόβλημα στην ευστάθεια του συστήματος, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μπλακάουτ – τοπικό ή γενικό. Φέτος όμως η δυνατότητα τηλεχειρισμού των πάρκων έχει πλέον επεκταθεί σημαντικά και στο δίκτυο διανομής, για να μπορούν οι Διαχειριστές να περικόψουν όσες «πράσινες» Μεγαβατώρες χρειαστεί.
Οι εκτιμήσεις είναι πως οι μεγαλύτερες ανάγκες για περικοπές θα υπάρξουν τη Μεγάλη Παρασκευή και την Κυριακή του Πάσχα, στα επίπεδα των 3.000 MW, λόγω ηλιοφάνειας. Αντίθετα, οι συνθήκες το Μεγάλο Σάββατο θα είναι λιγότερο απαιτητικές, λόγω ενισχυμένης κατανάλωσης.