Ο κύβος ερρίφθη, η αύξηση στον κατώτατο μισθό είναι της τάξης των 40 ευρώ, δηλαδή 4,5% και άρχισε η συζήτηση ή μάλλον ο καβγάς, για το αν η αύξηση είναι μικρή ή μεγάλη.
Ας δούμε τι λένε οι αριθμοί. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των Ελλήνων διαμορφώθηκε το 2025 σε 28.500 Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης, δηλαδή αφού “μεταφράσουμε” τα ευρώ, συνυπολογίζοντας το κόστος ζωής. Αν λάβουμε υπόψιν ότι το 2019 βρισκόμασταν στις 20.800 ΜΑΔ και το 2020 στις 18.900 ΜΑΔ λόγω του Covid, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η αύξηση είναι σημαντική, ειδικά από τη στιγμή που συνυπολογίζεται το κόστος ζωής.
Αυτή είναι η ανάγνωση του μισογεμάτου ποτηριού. Η άλλη ανάγνωση είναι ότι από αυτά, τα ίδια στοιχεία, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων παραμένει στις τελευταίες θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης. Αυτό που πονάει περισσότερο είναι ότι από πάνω μας βρίσκονται χώρες που μπήκαν πολύ αργότερα από εμάς στην Ευρωζώνη και με πολύ χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από το δικό μας, όπως οι χώρες της Βαλτικής.
Προφανώς δεν είναι μαγική εικόνα. Πολύ απλά οι Έλληνες πληρώνουν ακόμα τις πολεμικού τύπου εισοδηματικές απώλειες της δεκαετούς οικονομικής κρίσης κι αν επαληθευτούν νεώτερες αναλύσεις, όπως της ΕΚΤ, η Ελλάδα το 2030 θα βρίσκεται ακόμα στο 70% του μέσου όρου της Ευρωζώνης κι αυτό μόνο αν πετύχουμε τους προσδοκώμενους ρυθμούς ανάπτυξης, δηλαδή πάνω από 2%.
Με αυτά τα δεδομένα, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι όντως αυτή η αύξηση του κατώτατου μισθού δεν είναι αρκετή για να καλυφθούν οι απώλειες των προηγούμενων ετών, ούτε για αντιμετωπιστούν τα νέα κύματα ανατιμήσεων, που μάλλον δεν αποτυπώνονται επαρκώς στα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Για παράδειγμα, οι αυξήσεις στα ενοίκια υπολογίζονται γύρω στο 8%, ενώ από τα στοιχεία της κτηματαγοράς προκύπτει ότι οι φανερές αυξήσεις είναι πολλαπλάσιες.
Υπάρχει, όμως και η άλλη πλευρά του νομίσματος, που αποτυπώνεται κατ’ αρχάς στην παραδοχή ότι κάθε αύξηση του κατώτατου μισθού δεν είναι εξ ολοκλήρου κρατική δαπάνη (δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πλέον συμπαρασύρονται αντίστοιχα οι μισθοί στο Δημόσιο), αλλά επιβαρύνει κατά κύριο λόγο τις μικρές επιχειρήσεις, όπου κατά τεκμήριο οι αμοιβές διαμορφώνονται στα επίπεδα του κατώτατου μισθού.
Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πρόσφατη ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδας, σύμφωνα με την οποία οι μισθολογικές αυξήσεις είναι σημαντικά πιο συγκρατημένες στις μικρές επιχειρήσεις (που απασχολούν έως 10 εργαζόμενους), όσον αφορά στις χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, ενώ για τις υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας παρατηρείται μείωση της τάξεως του 10%. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις ζορίζονται όταν αυξάνονται ακόμα και οι χαμηλοί μισθοί.
Η πολυθρύλητη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας αποτελείται από περίπου 800 χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις ή μάλλον μικρές επιχειρήσεις λαμβάνοντας υπόψιν τα standards της υπόλοιπης Ευρώπης. Αυτή η ιδιομορφία της ελληνικής οικονομίας έριξε στα βράχια τους υπολογισμούς του ΔΝΤ ειδικά στη συνταγή του πρώτου Μνημονίου, όπως επίσης διέψευσε τις Κασσάνδρες που εκτιμούσαν ότι η Ελλάδα θα ξαναβουλιάξει λόγω του σοκ της πανδημίας. Οι μικρές επιχειρήσεις απέδειξαν ότι έχουν ευελιξία, ότι έχουν αποθέματα- έστω “μαύρα” σε πολλές περιπτώσεις- ενώ ενισχύθηκαν τα μάλα με κρατικό χρήμα την περίοδο του Covid. Από την άλλη, εμφανίζουν αδυναμίες προσαρμογής στις νέες τεχνολογίες, ενώ υποφέρουν κι από τα έκτακτα σοκ, όπως αυτό του 2022 αλλά και του πολέμου στον Περσικό.
Ήδη, από χθες, με ανακοινώσεις τους, Επιμελητήρια, Σύλλογοι και Φορείς καλοδέχθηκαν την αύξηση του κατώτατου, αναγνωρίζοντας ότι μόνο αν στηρίζεται το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών, μπορούν και οι επιχειρήσεις να επιβιώσουν. Έβαλαν, ωστόσο, ένα μεγάλο “αλλά”: αυτό που προβλημάτισε εξαρχής την κυβέρνηση, για το εάν πρέπει η αύξηση του κατώτατου να είναι μεγαλύτερη ή πολύ μεγαλύτερη από 40 ευρώ. Αντέχουν οι μικρές επιχειρήσεις; Οι ίδιες απαντούν ότι απαιτείται νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών εδώ και τώρα, αλλαγές ή κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος, το οποίο συμπαρασύρεται από τον κατώτατο, μέτρα για το ενεργειακό κόστος, νέα ρύθμιση 120 δόσεων.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα...