Διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και παραμονή στο μονοπάτι της μείωσης του Χρέους, είναι η συνταγή που συστήνει ο ESM στην Ελλάδα, σε μια συγκυρία όπου οι αγορές αναταράσσονται.
Όπως τονίζει σε ειδική του ανάλυση ο Ευρωμηχανισμός, μετά από χρόνια κατάτμησης (fragmentation) μετά την κρίση χρέους της ευρωζώνης, οι ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων έχουν επανενταχθεί από το 2019. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η ένταξη αυτή αποτελεί σημαντική επιτυχία, φέρνοντας ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, αλλά και νέους κινδύνους.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων εκτινάχθηκαν πάνω από εκείνες των ευρωπαίων ομολόγων τους, καθώς οι αγορές κρατικών ομολόγων κατατμήθηκαν. Τα τελευταία χρόνια, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν συγκλίνει με πολλές από τις ομοειδείς (peers) χώρες, αντικατοπτρίζοντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ελληνικά και τα υψηλής διαβάθμισης ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα γίνονται και πάλι αντιληπτά ως υποκατάστατα, σηματοδοτώντας μια ανανεωμένη ένταξη των αγορών ομολόγων.
Αυτή η ανανεωμένη ένταξη εκθέτει την Ελλάδα σε διαφορετικές εξωτερικές επιδράσεις (spillovers). Για παράδειγμα, η γερμανική δημοσιονομική επέκταση που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2025 αύξησε τις αποδόσεις όχι μόνο στη Γερμανία αλλά και σε παρόμοιο μέγεθος στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης των εξελισσόμενων κινδύνων για τις συνθήκες κρατικής χρηματοδότησης.
Οι κίνδυνοι
Τα οφέλη από την επανένταξη του ελληνικού δημόσιου χρέους στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων είναι ξεκάθαρα: η Ελλάδα μπορεί να δανειστεί και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της με ευνοϊκά επιτόκια. Ταυτόχρονα, ωστόσο, αυτή η επανένταξη εκθέτει την Ελλάδα και σε νέους κινδύνους. Η δυναμική του χρέους στις βασικές χώρες της ευρωζώνης επηρεάζει τώρα τις ελληνικές αποδόσεις όσο και εκείνες των χωρών που εκδίδουν τα ομόλογα.
Επιπλέον, παρόλο που τα spreads των κρατικών ομολόγων έχουν μειωθεί σημαντικά, ο κίνδυνος μιας ανανεωμένης διεύρυνσης παραμένει. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της ευρωζώνης θα μπορούσε και πάλι να οδηγήσει τους επενδυτές να διαφοροποιήσουν πιο έντονα μεταξύ εκδοτών κρατικών ομολόγων με υψηλότερα και χαμηλότερα βάρη χρέους. Για παράδειγμα, οι ανακοινώσεις δασμών των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Απριλίου 2025 προκάλεσαν μια αισθητή, αν και βραχύβια, αύξηση στα ασφάλιστρα κινδύνου των κρατικών ομολόγων και στο spread της Ελλάδας σε σύγκριση με τη Γερμανία. Αυτό το επεισόδιο υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης της επαγρύπνησης.
Όπως σημειώνει ο ESM, ακόμη και με το ελληνικό spread στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, η διατήρηση συνετών δημοσιονομικών πολιτικών και η περαιτέρω μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ είναι απαραίτητες – ενώ παρακολουθείται στενά το εξελισσόμενο τοπίο των κινδύνων.