Με στόχο την αντιμετώπιση του διογκωμένου ιδιωτικού χρέους, που πλέον ξεπερνά τα 240 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο ενεργοποιεί σταδιακά έως το φθινόπωρο ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το νέο πακέτο μέτρων, το οποίο περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, ανοίγει τον δρόμο για νέες ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, ενώ παράλληλα ενισχύει την προστασία των καταθέσεων και της κύριας κατοικίας. Οι παρεμβάσεις εκτιμάται ότι αφορούν περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες, προσφέροντας πρόσθετα εργαλεία για τη διαχείριση των χρεών τους. Πιο αναλυτικά, τα έξι βασικά μέτρα του νέου πλαισίου είναι τα εξής:
1. Έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων
Κεντρική παρέμβαση αποτελεί η νέα έκτακτη ρύθμιση για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στον Ιούλιο. Η ελάχιστη δόση ορίζεται στα 30 ευρώ και το επιτόκιο παραμένει σταθερό στο 5,84% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Ωστόσο, η απώλεια δύο συνεχόμενων δόσεων ή η δημιουργία νέων αρρύθμιστων χρεών οδηγεί σε απένταξη από το πρόγραμμα.
2. Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού
Το πεδίο εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού επεκτείνεται σημαντικά, καθώς πλέον μπορούν να ενταχθούν φυσικά και νομικά πρόσωπα με οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, ακόμη και αν αυτές εξυπηρετούνται κανονικά. Οι οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία θα μπορούν να ρυθμίζονται σε έως 240 δόσεις, ενώ για χρέη προς τράπεζες και servicers προβλέπεται αποπληρωμή έως και σε 420 δόσεις. Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα διαγραφής μέρους των οφειλών, με σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
3. Ενισχυμένη προστασία της κύριας κατοικίας
Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή νέα πρόβλεψη που επιτρέπει τον διαχωρισμό της κύριας κατοικίας από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Με τον τρόπο αυτό, η πρώτη κατοικία μπορεί να εξαιρεθεί από τη διαδικασία ρευστοποίησης, ενώ ο οφειλέτης εξασφαλίζει ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής, χαμηλότερες δόσεις και χρονικό ορίζοντα εξόφλησης που μπορεί να φθάνει έως και τα 35 χρόνια. Σε αντάλλαγμα, προβλέπεται η αξιοποίηση ή ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
4. Παράταση του πλαισίου για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο
Η κυβέρνηση παρατείνει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 το ειδικό καθεστώς προστασίας για τους δανειολήπτες που έχουν λάβει στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Η παράταση δίνει πρόσθετο χρόνο σε χιλιάδες νοικοκυριά που συνεχίζουν να επιβαρύνονται από τις μεταβολές της ισοτιμίας και αναζητούν βιώσιμες λύσεις για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.
5. Αύξηση του ακατάσχετου τραπεζικού λογαριασμού
Σημαντική αλλαγή επέρχεται και στο ύψος του ακατάσχετου ορίου καταθέσεων. Το προστατευόμενο ποσό αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια σε πολίτες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και βρίσκονται αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης από το Δημόσιο ή τα πιστωτικά ιδρύματα.
6. Δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού
Για πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα αποδέσμευσης κατασχεμένου τραπεζικού λογαριασμού υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητήσει την άρση της κατάσχεσης εφόσον καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής του και παράλληλα ρυθμίσει τις υπόλοιπες βεβαιωμένες υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.