Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, για τον εξωδικαστικό μηχανισμό και την προστασία της πρώτης κατοικίας, ενώ στην τελική ευθεία μπαίνει η ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο καθώς στις 30 Σεπτεμβρίου λήγει η προθεσμία υπαγωγής στη ρύθμιση μετατροπής των εν λόγω δανείων σε ευρώ .
- Οι οφειλέτες μπορούν να διαχωρίσουν την πρώτη κατοικία από την υπόλοιπη περιουσία τους, θυσιάζοντας άλλα περιουσιακά στοιχεία για να ρυθμίσουν βιώσιμα το χρέος που αντιστοιχεί στο σπίτι τους με χαμηλότερη δόση.
- Το νέο πλαίσιο περιορίζει δραστικά τα ένδικα μέσα, καθώς δεν επιτρέπει τις συνήθεις ανακοπές κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης. Μετά τον πλειστηριασμό, ούτε ο οφειλέτης ούτε οι πιστωτές μπορούν να ασκήσουν ανακοπή.
- Για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, το ενδιαφέρον των δανειοληπτών αναμένεται να αυξηθεί καθώς πλησιάζει η προθεσμία της 30ης Σεπτεμβρίου, με στόχο την ένταξη της πλειονότητας των ενήμερων οφειλετών στη ρύθμιση.
- Η ρύθμιση προσφέρει «κούρεμα» από 15% έως 50% και σταθερό επιτόκιο από 2,3% έως 2,9%. Οι όροι εξαρτώνται από την οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη, όπως αυτή πιστοποιείται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ειδικότερα, από τις 21 Σεπτεμβρίου θεσμοθετείται ο διαχωρισμός της πρώτης κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία, δίνοντας στους οφειλέτες τη δυνατότητα να ρυθμίσουν το χρέος που αναλογεί στην κύρια – πρώτη κατοικία σε αυτήν με χαμηλότερη δόση, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα (εξοχικά, οικόπεδα κ.ά.) θα οδηγούνται σε πλειστηριασμό για την ικανοποίηση των πιστωτών, με διαδικασία fast track. Στην πραγματικότητα το «μοντέλο» αυτό προσομοιάζει στη λογική του νόμου Κατσέλη που προστάτευε την πρώτη κατοικία όχι όμως το σύνολο της περιουσίας. Μάλιστα, υπολογίζεται ότι περί τα 10.000 ακίνητα (πχ εξοχικά, οικόπεδα) συνολικής αξίας περίπου 300 εκατ. ευρώ δεν έχουν εκποιηθεί παρά το γεγονός ότι υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις.
Πρακτικά, ο οφειλέτης που θα προσφύγει στον Εξωδικαστικό και θα ζητήσει διαχωρισμό της πρώτης κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία, επιλέγει να θυσιάσει περιουσιακά στοιχεία για να σώσει το σπίτι του με μια ρύθμιση που θα είναι βιώσιμη. Για παράδειγμα το χρέος είναι 400.000 ευρώ και η ακίνητη περιουσία 300.000 ευρώ, εκ των οποίων τα 200.000 αφορούν την κύρια κατοικία και τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ άλλα ακίνητα. Με τον διαχωρισμό ρυθμίζει την οφειλή των 200.000 ευρώ (με χαμηλότερη δόση σε σχέση με το παρελθόν, άρα αυξάνονται οι πιθανότητες να τηρηθεί η ρύθμιση) και τα υπόλοιπα ακίνητα οδηγούνται σε ηλεκτρονικό πλειστηριασμό εντός 40 έως 60 ημερών από τη σύνταξη της έκθεσης του δικαστικού επιμελητή. Με τον νέο πλαίσιο περιορίζονται δραστικά τα ένδικα μέσα καθώς δεν επιτρέπονται οι συνήθεις ανακοπές της τακτικής διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, ενώ μετά την ολοκλήρωση του πλειστηριασμού δεν παρέχεται δικαίωμα ανακοπής ούτε στον οφειλέτη ούτε στους πιστωτές που έχουν υπογράψει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
Το ελβετικό φράγκο
Σε ό,τι αφορά το ελβετικό φράγκο, εκτιμάται ότι το κατ’ αρχήν ενδιαφέρον που έχει εκδηλώσει ήδη το 60% των δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο θα αυξηθεί όσο πλησιάζουμε στην καταληκτική ημερομηνία της 30ης Σεπτεμβρίου. Ζητούμενο βέβαια είναι η ένταξη της μεγάλης πλειονότητας των ενήμερων δανειοληπτών στη ρύθμιση που απαλείφει τον συναλλαγματικό και επιτοκιακό κίνδυνο καθώς μετατρέπει ο άληκτο κεφάλαιο σε ευρώ με βελτιωμένη ισοτιμία - χωρίς αναδρομικό επανυπολογισμό από την ισοτιμία εκταμίευσης - και σταθερό επιτόκιο. Εκτιμάται ότι τελικά το 70% των δανειοληπτών θα μετατρέψουν τα δάνεια τους με βελτιωμένη ισοτιμία από 15%-50% και σταθερό επιτόκιο από 2,3%-2,9%
Όλα αυτά, δηλαδή το ύψος του «κουρέματος» και το επιτόκιο εξαρτώνται από την οικονομική και οικογενειακή κατάσταση όπως βεβαιώνεται από το πιστοποιητικό που εκδίδεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Υπάρχει και η κατηγορία που έχει το μικρότερο «κούρεμα» - 15% - που δεν έχει εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και η ένταξη εφόσον το επιθυμούν γίνεται χωρίς να απαιτείται πιστοποιητικό. Πρόκειται ουσιαστικά για τους οικονομικά πιο εύρωστους δανειολήπτες ελβετικού φράγκου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο υπολογίζονται σε περίπου 38.000 εκ των οποίων 20.600 στις τράπεζας και τα υπόλοιπα στους servicers (τα περισσότερα έχουν τιτλοποιηθεί) και είναι συνολικού ύψους περιπου 5,5 δις ελβετικά φράγκα.
Σήμερα 1 ευρώ αντιστοιχεί σε 0,94 CHF ενώ την περίοδο 2004-2008 η ισοτιμία ήταν 1 ευρώ = 1,6 CHF και χορηγήθηκαν 57.000 δάνεια συνολικού ύψους 14,1 δις ευρώ.