Σε πλήρη αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας περίπου 7 εκατομμυρίων ιδιοκτητών προχωρά το οικονομικό επιτελείο, ενεργοποιώντας το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο Μητρώο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του Απριλίου.
Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα φιλοδοξεί να βάλει τέλος στο κατακερματισμένο σύστημα δηλώσεων και αρχείων, συγκεντρώνοντας σε ενιαία βάση όλα τα κρίσιμα δεδομένα για την ιδιοκτησία και τη χρήση κάθε ακινήτου. Στόχος είναι αφενός η επιτάχυνση των αγοραπωλησιών και αφετέρου η ενίσχυση των ελέγχων, με έμφαση σε αδήλωτα εισοδήματα από ενοίκια, «κρυφά» τετραγωνικά, ασαφείς ιδιοκτησιακές καταστάσεις και μη καταγεγραμμένες μορφές εκμετάλλευσης.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι για κάθε ακίνητο θα δημιουργείται πλήρης φάκελος, στον οποίο θα περιλαμβάνονται στοιχεία όπως το είδος (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικός χώρος), η επιφάνεια, η τοποθεσία, ο όροφος, η κατάσταση ηλεκτροδότησης, καθώς και το αν είναι κενό, μισθωμένο ή παραχωρημένο. Παράλληλα, θα καταγράφονται ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), οι οποίοι θα ενοποιηθούν ώστε να υπάρχει ενιαία ταυτοποίηση.
Στο επόμενο στάδιο, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν τα στοιχεία που τους αφορούν και να προχωρήσουν σε διορθώσεις όπου εντοπίζονται λάθη ή παραλείψεις. Για πρώτη φορά, μάλιστα, θα πρέπει να δηλώσουν αναλυτικά και τη χρήση των ακινήτων τους.
Οι βασικές κατηγορίες χρήσης που θα δηλωθούν από τους ιδιοκτήτες είναι οι εξής:
- Ιδιοκατοίκηση: αφορά την κύρια κατοικία αλλά και τυχόν δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες που χρησιμοποιεί ο ιδιοκτήτης.
- Ιδιοχρησιμοποίηση: περιλαμβάνει ακίνητα που εξυπηρετούν επαγγελματικές ανάγκες, όπως γραφεία ή καταστήματα.
- Δωρεάν παραχώρηση: αφορά ακίνητα που παραχωρούνται χωρίς αντάλλαγμα σε συγγενείς ή τρίτους. Η παραχώρηση έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά παραμένει αφορολόγητη, ενώ για μεγαλύτερες επιφάνειες επιβάλλεται φόρος, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τεκμαρτό εισόδημα ίσο με το 3% της αντικειμενικής αξίας. Μέσα από τη διαδικασία αναμένεται να αποκαλυφθεί το πραγματικό εύρος αυτής της πρακτικής, αλλά και περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων.
- Μισθωμένα ακίνητα: καλύπτουν τόσο τις μακροχρόνιες όσο και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
- Κενά ακίνητα: για πρώτη φορά θα υπάρξει πλήρης καταγραφή των αδιάθετων κατοικιών. Τα στοιχεία αυτά θα αξιοποιηθούν και για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, καθώς θα αποτυπωθεί το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών. Παράλληλα, θα πραγματοποιούνται αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις με τα δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα που εμφανίζονται ως κενά αλλά παρουσιάζουν κανονική χρήση ρεύματος θα τίθενται στο μικροσκόπιο των ελέγχων, με πιθανές συνέπειες σε φόρους και πρόστιμα.
- Ακίνητα σε καθεστώς leasing: κυρίως επαγγελματικά ακίνητα που αποκτώνται μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης.
- Ακίνητα με εκχωρημένα δικαιώματα εκμετάλλευσης: περιπτώσεις όπου η χρήση έχει μεταβιβαστεί σε τρίτους.
Στην πλατφόρμα και οι ενοικιαστές
Στη δεύτερη φάση, στην πλατφόρμα θα ενταχθούν και οι ενοικιαστές, ώστε να διασταυρωθούν τα στοιχεία των μισθώσεων με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών.
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται τα αδήλωτα ή υποδηλωμένα εισοδήματα από ενοίκια. Ήδη, από προηγούμενες διασταυρώσεις στο πλαίσιο επιδότησης ενοικίου, έχουν εντοπιστεί ακραίες περιπτώσεις χαμηλών δηλώσεων. Συγκεκριμένα, από περίπου 900.000 δικαιούχους, σχεδόν 180.000 εμφανίζουν μηνιαίο μίσθωμα έως 100 ευρώ - επίπεδα που θεωρούνται σε πολλές περιπτώσεις μη ρεαλιστικά. Οι συγκεκριμένες δηλώσεις έχουν ήδη επισημανθεί από τη φορολογική διοίκηση, η οποία προετοιμάζει στοχευμένους ελέγχους το επόμενο διάστημα.