Ο Αύγουστος ετοιμάζεται να μας αποχαιρετήσει, ο Σεπτέμβριος έρχεται και η ρύθμιση των 72 δόσεων μοιάζει «κολλημένη».
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, μόλις 11.000 έχουν μπει για να ρυθμίσουν χρέη προς τον ΕΦΚΑ, ενώ ανάλογος είναι ο αριθμός φυσικών και νομικών προσώπων που έχουν υπαχθεί για να τακτοποιήσουν φορολογικές εκκρεμότητες.
Αν λάβει κανείς υπόψιν ότι ο αριθμός των οφειλετών του Δημοσίου ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια, όπως επίσης ότι η εκτίμηση του υπουργείου Οικονομικών ήταν ότι η ρύθμιση αφορά δυνητικά σε 1,3 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και περίπου 284 χιλιάδες επιχειρήσεις, είναι προφανές ότι απέχουμε έτη φωτός από το να πιάσουμε αυτούς τους αριθμούς.
“Είναι ακόμα νωρίς να κρίνουμε. Η προθεσμία υπαγωγής στη ρύθμιση εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου”, απαντούν πηγές του οικονομικού επιτελείου, ωστόσο η μάλλον χλιαρή ανταπόκριση της αγοράς από την πρώτη ημέρα των σχετικών ανακοινώσεων, προβληματίζει για τη συνέχεια.
Τι ζητάει η αγορά
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, μόλις το 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου βρίσκεται σε ρύθμιση, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 5,39 δισ ευρώ, από το σύνολο των περίπου 80 δισ ευρώ. Αντίστοιχα, στο τέλος Ιουνίου οι συνολικές ενεργές ρυθμίσεις προς τον ΕΦΚΑ ήταν 285.193 και το ρυθμισμένο ποσό 5,2 δισ ευρώ, επί συνόλου 52,5 δισ ευρώ. Συμπέρασμα; Δεν φαίνεται να υπάρχει ιδιαίτερη... έφεση ρύθμισης οφειλών, ειδικά στους πιο “μεγάλους”, οι οποίοι χρωστάνε και τα περισσότερα. Το ζήτημα είναι αν πρόκειται για απροθυμία ή αδυναμία.
Η αγορά ζητά πολύ πιο τολμηρές κινήσεις από το οικονομικό επιτελείο, προκειμένου να “ξελασπώσουν” οι επιχειρήσεις, ειδικά οι μικρότερες. Στο υπόμνημα, που έστειλε στον πρωθυπουργό εν όψει ΔΕΘ, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών, κεντρικό αίτημα, αποτελεί η θέσπιση νέας ρύθμισης οφειλών έως 120 δόσεις αντί των 72. Το ΒΕΑ- όπως κι άλλα Επιμελητήρια και Επαγγελματικοί φορείς- προτείνει, συν τοις άλλοις, διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων και προσαρμογή της ρύθμισης στις πραγματικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη, ώστε οι μηνιαίες δόσεις να είναι βιώσιμες. Παράλληλα, εισηγείται τη θέσπιση ανώτατου ορίου, ώστε το σύνολο πρόσθετων τελών, τόκων ρύθμισης και προσαυξήσεων εκπρόθεσμης καταβολής, να μην μπορεί να υπερβαίνει το 50% της αρχικής οφειλής.
Από το οικονομικό επιτελείο διαμηνύουν ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη για διορθωτικές παρεμβάσεις ή βελτιώσεις στη ρύθμιση των 72 δόσεων. Ωστόσο, η ΔΕΘ είναι μπροστά μας και δεν μπορεί να αποκλειστεί κάποια κίνηση που θα διευκολύνει την υπαγωγή φυσικών και νομικών προσώπων, χωρίς να αλλοιώνεται το γράμμα της ρύθμισης.
Τα προβλήματα ρευστότητας
Βασικό επιχείρημα της αγοράς είναι ότι πολύ απλά δεν χωράνε δύο καρπούζια στην ίδια μασχάλη. Κοινώς, δεν υπάρχει η δυνατότητα πληρωμής δόσεων- και με τόσο υψηλό επιτόκιο- για τα παλαιότερα χρέη, ενώ παράλληλα θα πρέπει να εξυπηρετούνται οι τρέχουσες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, ειδικά από τη στιγμή που η πάγια ρύθμιση είναι ιδιαιτέρως απαιτητική.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ, το πρόβλημα της ρευστότητας των μικρομεσαίων παραμένει οξύ, καθώς το 48% των επιχειρήσεων διαπιστώνει μείωση της ρευστότητας που διαθέτει στο Α΄εξάμηνο του έτους συγκριτικά με το προηγούμενο δίνοντας έτσι στην έλλειψη ρευστότητας χαρακτηριστικά παγιωμένου προβλήματος για την επιχειρηματική δραστηριότητα από το 2023 και εξής, χωρίς να εντοπίζονται ουσιαστικές τάσεις προσπέλασης. Επιπλέον, βελτιωμένη αλλά όχι καθησυχαστική εμφανίζεται η εικόνα των ταμειακών διαθεσίμων των επιχειρήσεων, καθώς για δεύτερο διαδοχικό εξάμηνο από το 2022 και εξής, ο αριθμός των επιχειρήσεων που έχουν το πολύ για ένα μήνα ταμειακά διαθέσιμα υπολείπεται του 50%. Η έλλειψη ταμειακών διαθέσιμων διαπερνά οριζόντια το σύνολο των κλάδων δραστηριότητας, εντοπίζεται όμως ιδιαίτερη ένταση στον κλάδο της εστίασης και του εμπορίου γεγονός που εγείρει ανησυχίες λόγω της ιδιαίτερης θέσης των επιχειρήσεων των δύο κλάδων στην προσφορά θέσεων εργασίας.
Όσο για τα χρέη, καταγράφεται σταθερή και ανησυχητική αύξηση όσων εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς οποιαδήποτε κατηγορία, καθώς περισσότερες από τρεις στις δέκα επιχειρήσεις (30,9%) εμφανίζονται να έχουν μία ή περισσότερες ληξιπρόθεσμες οφειλές κατά το πρώτο μισό του έτους. Οι επιχειρήσεις με τρεις ή περισσότερες καθυστερημένες ή ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονται στο ιδιαίτερα υψηλό 13,3%.
Τι «ζητάει» η ρύθμιση των 72 δόσεων
Το πρώτο “αγκάθι” για την αγορά είναι ότι στη ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν οφειλές ως 31/12/2023, άρα δεν καλύπτονται νεώτερα χρέη. Το δεύτερο “αγκάθι” είναι ότι ακόμα κι αυτές οι παλιές οφειλές δεν μπορούν να υπαχθούν στις 72 δόσεις, αν τον περασμένο Απρίλιο είχαν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση, κοινώς απαγορεύεται η μετάπτωση από τις 24-48 στις 72 δόσεις. Το τρίτο “αγκάθι” είναι ότι αν υπάρχουν νέες οφειλές (από 1/1/2024 και μετά), αυτές θα πρέπει να μπουν στην πάγια ρύθμιση, άρα στην πρακτικά ο οφειλέτης να εξυπηρετεί παράλληλα δύο ρυθμίσεις με διαφορετικές “ταχύτητες” και απαιτήσεις.
Ως ανασταλτικός παράγοντας χαρακτηρίζεται το υψηλό επιτόκιο του 5,84%, το οποίο επιβαρύνεται, μάλιστα, με μηνιαία προσαύξηση 15% σε περίπτωση εκπρόθεσμης πληρωμής της δόσης.
Ασφυκτικό χαρακτηρίζεται και το πλαίσιο που ορίζει το πότε χάνει κάποιος τη ρύθμιση:
- αν δεν καταβάλλει δύο συνεχόμενες μηνιαίες δόσεις της ρύθμισης ή καθυστερήσει την καταβολή των δύο τελευταίων δόσεων της ρύθμισης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών
- αν μετά την παρέλευση ενός μηνός από την υπαγωγή στη ρύθμιση δεν έχει εξοφλήσει ή δεν έχει υπαγάγει σε πάγια ρύθμιση ή δεν έχει τακτοποιήσει με άλλο νόμιμο τρόπο το σύνολο των υπόλοιπων οφειλών του
- αν δεν εξοφλήσει ή τακτοποιήσει κατά νόμιμο τρόπο καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης τις όποιες νέες οφειλές του
Σημειωτέον, από τα χαμηλότερα ποσοστά ρύθμισης οφειλών διαχρονικά διαπιστώνονται σε υψηλά ποσά οφειλής, δηλαδή άνω των 50.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και άνω των 300.000 ευρώ για επιχειρήσεις.