Η αποκλιμάκωση που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου δημιουργεί προσδοκίες ότι οι οδηγοί θα δουν σταδιακά χαμηλότερες τιμές και στις αντλίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά μόνο απλή δεν είναι. Η εύθραυστη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, η έντονη εποχική ζήτηση που συνοδεύει την κορύφωση της τουριστικής περιόδου και η αυξημένη διεθνής ζήτηση για προϊόντα διύλισης διαμορφώνουν ένα περιβάλλον στο οποίο η αποκλιμάκωση αναμένεται να συνεχιστεί, αλλά με πιο ήπιους ρυθμούς από αυτούς που θα περίμενε κανείς παρακολουθώντας μόνο την πορεία του Brent.
Αυτό είναι το μήνυμα που εκπέμπει η διοίκηση της HELLENiQ Energy στο περιθώριο της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ομίλου. Όπως αναφέρουν πηγές, η τάση στις τιμές της βενζίνης παραμένει καθοδική, καθώς η πρόσφατη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών αναμένεται να συνεχίσει να περνά σταδιακά και στην ελληνική αγορά. «Οι τιμές βενζίνης θα πέσουν», σημειώνουν χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι, εφόσον δεν υπάρξει νέα ανατροπή στις γεωπολιτικές εξελίξεις, η πτωτική πορεία των τιμών θα συνεχιστεί.
Ωστόσο, οι ίδιες πηγές σπεύδουν να βάλουν έναν σημαντικό αστερίσκο στις προσδοκίες για την πορεία της αγοράς. Όπως εξηγούν, το καλοκαίρι αποτελεί διαχρονικά περίοδο αυξημένης κατανάλωσης βενζίνης λόγω των μετακινήσεων και της τουριστικής δραστηριότητας, γεγονός που στηρίζει τη ζήτηση και δεν επιτρέπει στις τιμές να αποκλιμακωθούν με την ίδια ταχύτητα που υποχωρούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Για τον λόγο αυτό, αν και η τάση παραμένει καθοδική, η αποκλιμάκωση στην αντλία εκτιμάται ότι θα εξελιχθεί με πιο ήπιους ρυθμούς τους επόμενους μήνες.
Την ίδια ώρα, επανέρχεται σταδιακά η συζήτηση για το κατά πόσο η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου μεταφέρεται με την ίδια ταχύτητα και στην αντλία. Παράγοντες της αγοράς αμφισβητούν ότι το φαινόμενο των «ρουκετών και φτερών» ("rockets and feathers") εμφανίζεται σε συστηματική βάση στην ελληνική αγορά, επισημαίνοντας ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν σημαντική απόκλιση μεταξύ της πορείας των διεθνών τιμών και των τιμών που φτάνουν στον τελικό καταναλωτή.
Όπως εξηγούν, τα στοιχεία που παρακολουθούν δείχνουν ότι οι διεθνείς τιμές των προϊόντων, οι τιμές εξόδου των διυλιστηρίων και οι τελικές τιμές στα πρατήρια κινούνται σε μεγάλο βαθμό παράλληλα. Για το διάστημα από τις αρχές του έτους έως τα μέσα Ιουνίου, οι αποκλίσεις που καταγράφονται είναι περιορισμένες και αντιστοιχούν συνήθως σε διαφορές λίγων λεπτών ανά λίτρο. Κατά συνέπεια, δεν προκύπτουν ενδείξεις κάποιας συστηματικής ή συντονισμένης πρακτικής που να διατηρεί τεχνητά υψηλότερες τις τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά.
Οι ίδιες πηγές αποδίδουν την εικόνα που συχνά διαμορφώνεται στους καταναλωτές κυρίως στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς. Η ύπαρξη μεγάλου αριθμού πρατηρίων, οι διαφορετικοί χρόνοι ανανέωσης των αποθεμάτων, η λειτουργία πολλών μικρών επιχειρήσεων λιανικής, αλλά και οι ιδιαίτερες συνθήκες τροφοδοσίας των νησιωτικών περιοχών, όπου ο ανεφοδιασμός δεν πραγματοποιείται καθημερινά, δημιουργούν επιμέρους χρονικές αποκλίσεις στις τιμές. Οι αποκλίσεις αυτές, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, είναι περιορισμένες και δεν μεταβάλλουν τη συνολική εικόνα, καθώς τόσο οι αυξήσεις όσο και οι μειώσεις ακολουθούν τελικά τη διεθνή τάση.
Αντέχει η κατανάλωση
Παρά το γεγονός ότι η αμόλυβδη εξακολουθεί να διαμορφώνεται πάνω από τα 1,90 ευρώ ανά λίτρο, η κατανάλωση καυσίμων παραμένει ανθεκτική. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, οι υψηλές τιμές δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική υποχώρηση της ζήτησης, γεγονός που σημαίνει ότι το φαινόμενο του demand destruction δεν έχει κάνει την εμφάνισή του, τόσο στην ελληνική αγορά όσο και σε αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Την ίδια στιγμή, η μετακύλιση της αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών στις αντλίες γίνεται με πιο αργούς ρυθμούς, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της ελληνικής αγοράς. Όπως επισημαίνουν πηγές του κλάδου, περίπου το 35% της αγοράς ελέγχεται από πολλές μικρές εταιρείες, ενώ η ύπαρξη νησιωτικών και απομακρυσμένων περιοχών, όπου ο ανεφοδιασμός των πρατηρίων δεν είναι καθημερινός, καθυστερεί την ενσωμάτωση των χαμηλότερων τιμών. Επιπλέον, αρκετά πρατήρια εξακολουθούν να διαθέτουν αποθέματα που αγοράστηκαν όταν οι τιμές ήταν υψηλότερες.
Όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές, στα μικρά πρατήρια της περιφέρειας και των νησιών απαιτείται περισσότερος χρόνος για να απορροφηθεί το ακριβότερο απόθεμα, με αποτέλεσμα η μείωση των διεθνών τιμών να περνά πιο αργά στον τελικό καταναλωτή. Αντίθετα, όταν αυξάνονται οι διεθνείς τιμές του αργού και των προϊόντων διύλισης, η αναπροσαρμογή στις αντλίες πραγματοποιείται συνήθως πολύ ταχύτερα.
Ενδεικτικό της ανθεκτικότητας της ζήτησης είναι ότι, παρά τις υψηλές τιμές των προηγούμενων μηνών, η κατανάλωση από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο υποχώρησε μόλις κατά περίπου 3%, σύμφωνα με πηγές της Helleniq Energy, οι οποίες μίλησαν στο περιθώριο της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ομίλου, όπου παρουσιάστηκε η στρατηγική για την περίοδο 2026-2030.
Την ίδια ώρα, οι διεθνείς αγορές προϊόντων διύλισης εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα ζήτησης, κυρίως για diesel και αεροπορικά καύσιμα. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η εξαγωγική δραστηριότητα των ελληνικών διυλιστηρίων παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή, καθώς αρκετές αγορές του εξωτερικού συνεχίζουν να εμφανίζουν μεγαλύτερη ζήτηση από την εγχώρια αγορά. Η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε και στα αποτελέσματα της HELLENiQ Energy, όπου η διεθνής εμπορία κατέγραψε ιστορικά υψηλή κερδοφορία, ενώ η επαναλειτουργία του αγωγού VARDAX, έπειτα από δεκατρία χρόνια, ενισχύει περαιτέρω τις δυνατότητες τροφοδοσίας των αγορών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και δημιουργεί νέες εμπορικές προοπτικές για τον όμιλο.
Οι αγορές τιμολογούν το ρίσκο
Σε ό,τι αφορά τη διεθνή αγορά πετρελαίου, οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι η πρόσφατη αποκλιμάκωση των τιμών αντανακλά κυρίως τη μεταβολή των προσδοκιών των αγορών μετά τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις και λιγότερο κάποια ουσιαστική αλλαγή στα θεμελιώδη μεγέθη της προσφοράς και της ζήτησης. Όπως επισημαίνουν, σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της διαμόρφωσης των τιμών συνδέεται με τις προσδοκίες των επενδυτών και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη συμπεριφορά των διεθνών αγορών πετρελαίου.
Με αυτά τα δεδομένα, παράγοντες της αγοράς θεωρούν πιθανότερο σενάριο τη συνέχιση της σταδιακής αποκλιμάκωσης των τιμών των καυσίμων και κατά τους επόμενους μήνες, χωρίς όμως να αναμένουν απότομες μειώσεις στην αντλία. Η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση για βενζίνη, σε συνδυασμό με τη διατήρηση ισχυρής διεθνούς ζήτησης για προϊόντα διύλισης και τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα, εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τον ρυθμό με τον οποίο οι μειώσεις των διεθνών τιμών θα μεταφέρονται στην ελληνική αγορά.