Στα 82 δολάρια το βαρέλι υποχώρησε το Brent μετά τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν, με την πτώση να φέρνει την τιμή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών.
Η αντίδραση των διεθνών αγορών ήταν άμεση, καθώς η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή «έσβησε» ένα σημαντικό μέρος του γεωπολιτικού ρίσκου που είχε ενσωματωθεί στις τιμές του πετρελαίου.
Για τον καταναλωτή, αυτό σημαίνει το πρώτο απτό αποτέλεσμα μέσα σε πολύ σύντομο χρόνο. Οι τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά, όπως εξηγούν παράγοντες του κλάδου, ακολουθούν με μικρή καθυστέρηση τις διεθνείς διακυμάνσεις, κάτι που σημαίνει ότι οι μειώσεις στο αργό περνούν στην αντλία μέσα σε περίπου 48 ώρες.
Ήδη η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων κινείται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης βρίσκεται γύρω στα 1,74 ευρώ, με την τελική επιβάρυνση να έχει μετριαστεί και από την ισχύουσα επιδότηση των 12 λεπτών. Αυτό το επίπεδο λειτουργεί ως βάση για την επόμενη μικρή αλλά αισθητή αποκλιμάκωση.
Τι θα δει ο οδηγός στην αντλία τις επόμενες ημέρες
Οι πρώτες μειώσεις αναμένονται να φανούν στα πρατήρια σχεδόν άμεσα, με τους πρατηριούχους να προσαρμόζουν τις τιμές τους ανάλογα με τις νέες τιμές προμήθειας. Αυτό σημαίνει ότι ένας οδηγός μπορεί να δει μικρές διαφοροποιήσεις ακόμη και μέσα σε δύο ημέρες, ειδικά σε μεγάλα αστικά κέντρα όπου η ανακύκλωση αποθεμάτων είναι ταχύτερη.
Η αγορά, ωστόσο, δεν περιμένει απότομη «βουτιά» στις τιμές. Οι μειώσεις θα περάσουν σταδιακά, καθώς οι ποσότητες που έχουν ήδη αγοραστεί σε υψηλότερα επίπεδα συνεχίζουν να επηρεάζουν το τελικό κόστος. Παρ’ όλα αυτά, η κατεύθυνση είναι σαφώς καθοδική.
Σημαντικό ρόλο θα παίξει και η ψυχολογία της αγοράς: όταν οι διεθνείς τιμές κινούνται καθαρά πτωτικά, οι λιανικές τιμές τείνουν να ακολουθούν πιο γρήγορα, καθώς περιορίζεται το «μαξιλάρι» ρίσκου που ενσωματώνουν οι έμποροι.
Πόσο μπορεί να συνεχιστεί η αποκλιμάκωση
Το επόμενο ορόσημο για την αγορά είναι η 19η Ιουνίου, όταν αναμένεται η επίσημη επιβεβαίωση της προκαταρκτικής συμφωνίας. Αν τότε επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει πραγματική πρόοδος, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πτωτική τάση στο πετρέλαιο μπορεί να συνεχιστεί, αλλά με πιο ήπιο ρυθμό.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλούνται διεθνείς αναλύσεις, η συμφωνία έχει ακόμη «γκρίζες ζώνες», ειδικά γύρω από τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ και το εύρος της χαλάρωσης των περιορισμών στο Ιράν. Αυτά τα σημεία μπορούν εύκολα να αλλάξουν την πορεία της αγοράς.
Για τον καταναλωτή αυτό σημαίνει ότι η αποκλιμάκωση δεν είναι δεδομένη γραμμική διαδικασία. Μπορεί να υπάρχουν μικρές αυξομειώσεις, ανάλογα με τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις.
Γιατί μπαίνει φρένο στις μειώσεις
Παρότι το πετρέλαιο υποχωρεί, η αγορά καυσίμων λειτουργεί με «φρένα» που δεν επιτρέπουν άμεση και μεγάλη μείωση. Τα διυλιστήρια και τα πρατήρια έχουν αποθέματα που αγοράστηκαν σε υψηλότερες τιμές, τα οποία απορροφούν μέρος της πτώσης.
Επιπλέον, η επαναφορά της κανονικής ροής μέσω Ορμούζ δεν θεωρείται άμεση. Χρειάζονται τεχνικοί έλεγχοι, σταδιακή επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας και αποκατάσταση των ασφαλιστικών όρων μεταφοράς, κάτι που κρατά ένα «πάτωμα» στις τιμές.
Την ίδια στιγμή, η διεθνής ζήτηση δεν μειώνεται, καθώς πολλές χώρες εκμεταλλεύονται την αποκλιμάκωση για να αναπληρώσουν στρατηγικά αποθέματα. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα μιας γρήγορης πτώσης.
Τι αναμένεται το φθινόπωρο
Αν δεν υπάρξει ανατροπή στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν, το βασικό σενάριο θέλει το Brent να κινείται προς τα 70–75 δολάρια μέσα στο φθινόπωρο. Σε αυτό το επίπεδο, οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα θα μπορούσαν να επιστρέψουν κοντά στα προπολεμικά δεδομένα.
Για τον οδηγό αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη «ανάσα» στην καθημερινή μετακίνηση, με πιθανές τιμές αμόλυβδης κοντά στα 1,70–1,80 ευρώ το λίτρο και αντίστοιχη αποκλιμάκωση στο ντίζελ. Δεν πρόκειται για άμεση αλλαγή, αλλά για σταδιακή επιστροφή σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.
Ωστόσο, οι αγορές παραμένουν ευαίσθητες. Οποιαδήποτε διακοπή στη διπλωματική διαδικασία μπορεί να ανατρέψει γρήγορα την εικόνα, επαναφέροντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Για την ώρα, όμως, το μήνυμα προς τον οδηγό είναι σαφές: η πρώτη ανάσα στις τιμές έχει ήδη ξεκινήσει - και περνά σταδιακά στην αντλία.