Αντοχές της ελληνικής οικονομίας αλλά και νέες πληθωριστικές πιέσεις αποτυπώνει η επικαιροποιημένη έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού στη Βουλή.
Εν όψει κατάθεσης του Προσχεδίου Προϋπολογισμού για το 2027, που σύμφωνα με πληροφορίες έχει θέσει τον πήχη του φετινού ΑΕΠ στο 2%, η πρόβλεψη του ΓΠΚΒ δεν απέχει πολύ, βάζοντας τον πήχη στο 1,9%, με εύρος από το 1,7% ως το 2%.
Εκεί που εκφράζει μεγαλύτερο προβληματισμό είναι η ένταση του πληθωρισμού. Εν αναμονή των αυριανών, πρώτων εκτιμήσεων της Eurostat για το σύνολο της Ευρωζώνης και με φόντο τα πρώτα στοιχεία από Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία, εκτιμάται ότι ο ελληνικός πληθωρισμός δύσκολα θα συγκρατηθεί στο 3,2%.
Οι θετικές προοπτικές
Οι πρόσφατες εξαγγελίες οικονομικής πολιτικής στη ΔΕΘ περιλαμβάνουν σειρά παρεμβάσεων για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, μεταξύ άλλων μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων και περαιτέρω μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες από τον Απρίλιο του 2027. Οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να στηρίξουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και την ιδιωτική κατανάλωση.
Η ανακοίνωση για χορήγηση 1,5 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο μεταφέρθηκε στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, θα αξιοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δύο νέων προγραμμάτων που απευθύνονται αποκλειστικά σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μέσω της μόχλευσης των διαθέσιμων πόρων με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος, τα δύο προγράμματα αναμένεται να υποστηρίξουν τη χορήγηση συνολικών δανείων ύψους έως 5 δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η ολοκλήρωση στις 31 Αυγούστου 2026 της διαδικασίας υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου των έργων, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με τα ορόσημα και τους στόχους του τελικού ελληνικού αιτήματος του ΤΑΑ αποτελεί θετική εξέλιξη ως προς την εκτέλεση του Σχεδίου.
Παράλληλα, βρίσκονται υπό αξιολόγηση αιτήματα πληρωμής που αντιστοιχούν σε πόρους ύψους 4,5 δισ. ευρώ, ενώ υποβλήθηκε και το τελικό αίτημα, ύψους 6,7 δισ. ευρώ. Η θετική αξιολόγηση των σχετικών οροσήμων και στόχων θα διασφάλιζε την εισροή σημαντικού ύψους ευρωπαϊκών πόρων.
Οι πρόσφατες αξιολογήσεις των οίκων DBRS Morningstar, Rating and Investment (R&I), Moody’s και Scope καταγράφουν θετικές εξελίξεις για την πιστοληπτική εικόνα της Ελλάδας, με κοινό σημείο τη βελτίωση των προοπτικών της αξιολόγησης σε θετική. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής βαθμίδας, η οποία, εφόσον πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να βελτιώσει περαιτέρω τις συνθήκες χρηματοδότησης.
Η ολοκλήρωση της μετονομασίας του Χρηματιστηρίου Αθηνών σε Euronext Athens σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς, από το προηγούμενο καθεστώς αναδυόμενης αγοράς. Η εξέλιξη διευρύνει τη βάση των διεθνών επενδυτών και δημιουργεί προϋποθέσεις για την προσέλκυση νέων πηγών χρηματοδότησης για τις ελληνικές επιχειρήσεις.
Οι κίνδυνοι
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, παρά το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο, επανέφερε την αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης και την ομαλοποίηση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Μια περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης ή παράταση των διαταραχών στις ενεργειακές αγορές θα μπορούσε να ενισχύσει εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις και να επιβαρύνει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και την οικονομική δραστηριότητα.
Η νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ στις 10 Σεπτεμβρίου 2026, μετά την αντίστοιχη αύξηση του Ιουνίου, παρατείνει την περίοδο αυστηρότερων νομισματικών και χρηματοδοτικών συνθηκών. Η διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να διατηρήσει αυξημένο το κόστος χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών και να περιορίσει μέρος της δυναμικής των επενδύσεων.
Οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί ή εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ συνεπάγονται μετρημένο, σημαντικό δημοσιονομικό κόστος τα επόμενα έτη, το οποίο απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου χώρου έναντι της πορείας καθαρών δαπανών. Κατά συνέπεια, τα περιθώρια για νέες παρεμβάσεις σε εθνικό επίπεδο καθίστανται σημαντικά στενότερα σε περίπτωση εμφάνισης νέων εξωγενών διαταραχών.
Παρά την αποκλιμάκωση από τα υψηλά επίπεδα της άνοιξης, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε εκ νέου τον Αύγουστο του 2026, με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) να διαμορφώνεται στο 3,7%, από 2,7% τον Ιούλιο.
Ιδιαίτερα υψηλές ετήσιες αυξήσεις καταγράφηκαν στις κατηγορίες της στέγασης (9,5%) και των ξενοδοχείων, καφέ και εστιατορίων (8,1%).
Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων σε σημαντικές κατηγορίες καταναλωτικών δαπανών ενδέχεται να συνεχίσει να επιβαρύνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Όπως αναφέρεται σε πρόσφατη δημοσίευση του European Fiscal Board, οι προσπάθειες από χώρες της ΕΕ εξεύρεσης εξαιρέσεων από τους δημοσιονομικούς κανόνες ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, με πιθανές ευρύτερες αρνητικές προεκτάσεις.