Η επιστροφή χιλιάδων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων στην οικονομική κανονικότητα αποτελεί προτεραιότητα για την ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών.
Το ίδιο και για τον χρηματοπιστωτικό τομέα που επιδιώκει την διεύρυνση της υγιούς πελατειακής του βάσης. Και φυσικά για τους ίδιους τους οφειλέτες που θέλουν να απεγκλωβιστούν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες από τα δίχτυα της υπερχρέωσης, αφήνοντας πίσω τη βαριά κληρονομιά της κρίσης.
Ο «μπλε φάκελος» του Υπουργείου Οικονομικών περιγράφει το νέο πλαίσιο διαχείρισης του «κόκκινου» ιδιωτικού χρέους, ένα σύστημα καταγραφής δίνοντας με απόλυτη σαφήνεια στους οφειλέτες και στους πιστωτές την εικόνα των οφειλών. Η «στενή» παρακολούθηση του ιδιωτικού χρέους επιτρέπει στην πολιτεία να προχωρήσει σε πλέγμα πολιτικών, να λάβει νομοθετικές και άλλες πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση ταχύτερης μείωσης του ιδιωτικού χρέους. Πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η πρόληψη, δηλαδή η οικονομική παιδεία και η εκπαίδευση των πολιτών.
Eιδικότερα, σύμφωνα με το Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026 προχωρά βάσει προγραμματισμού η υλοποίηση των έργων της Εθνικής Στρατηγικής Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, με βασικό παραδοτέο την ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας συναλλαγών μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ). Παράλληλα, θα ολοκληρωθεί και το πληροφοριακό σύστημα για την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας, που στοχεύει στην αντιμετώπιση ασύμμετρων πληροφοριών μεταξύ του δημόσιου τομέα και ιδιωτικών φορέων σχετικά με την πιστοληπτική ικανότητα φυσικών και νομικών προσώπων.
Σε λειτουργία ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης ακινήτων
Επιπλέον, με την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, θα τεθεί σε λειτουργία ενιαία ηλεκτρονική βάση δεδομένων η οποία θα συγκεντρώνει στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από άλλες αξιόπιστες πηγές, σχετικά με το συνολικό επίπεδο του ιδιωτικού χρέους.
Η λειτουργία του Μητρώου θα επιτρέπει την αποτύπωση μιας ολοκληρωμένης και επικαιροποιημένης εικόνας για την έκταση του ιδιωτικού χρέους στη χώρα. Παράλληλα, εντός του 2026 αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων με σκοπό την προστασία των ευάλωτων οφειλετών, μέσω της απόκτησης και επαναμίσθωσης της κύριας κατοικίας τους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προκειμένου να αποτραπούν τυχόν εξώσεις. Παράλληλα, ολοκληρώνεται η αναβάθμιση των πλατφορμών του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών και η του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης, με στόχο τη βελτίωση της ικανότητας εντοπισμού των πρώιμων σταδίων οικονομικής δυσκολίας και αφερεγγυότητας.
«Πλέον, το βάρος των ρυθμίσεων και των δράσεων πολιτικής μετατοπίζεται στην πρόληψη δημιουργίας νέου ιδιωτικού χρέους (έγκαιρος εντοπισμός δυσχερειών), στη βελτίωση της ποιότητας και διαθεσιμότητας δεδομένων για την αξιολόγηση πιστοληπτικού κινδύνου, καθώς και στη σταδιακή διεύρυνση των εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης της οικονομίας, πέρα από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με ταυτόχρονη ενίσχυση του εποπτικού πλαισίου και του ρόλου των αρμόδιων αρχών. Παράλληλα, καθίσταται αναγκαία η ενίσχυση των μηχανισμών προστασίας της κύριας κατοικίας και της στεγαστικής ασφάλειας των ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο την αποτροπή φαινομένων απώλειας στέγης και νέας υπερχρέωσης»
Στο πλαίσιο αυτό η Κυβέρνηση προωθεί δέσμη μεταρρυθμίσεων, πολλές από τις οποίες αποτελούν δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης που ολοκληρώνονται πλήρως το 2026.
- Ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων, καθώς και ανάπτυξη συστήματος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε σχέση με οφειλές τους προς το Δημόσιο. Το ΠΣΠΑ θα προχωρά και στη διαδικασία του credit scoring, δηλαδή θα δίνει στον οφειλέτη μια βαθμολογία αναφορικά με τις οφειλές του προς το Δημόσιο. Η βαθμολογία θα είναι ψηλότερη για όσους αποπληρώνουν τις οφειλές τους στην ώρα τους και θα μειώνεται σε περίπτωση καθυστερήσεων ή και αθετήσεων πληρωμών. Σε δεύτερη φάση, το ΠΣΑΠ θα έχει τη δυνατότητα διασύνδεσης με το σύστημα βαθμολόγησης της Τειρεσίας Α.Ε. που βασίζεται στα στοιχεία οφειλών προς το τραπεζικό σύστημα. To Μητρώο αναμένεται να είναι έτοιμο τον Ιούνιο του 2026
- Υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής διαχείρισης του Ιδιωτικού Χρέους, με την εκπόνηση 11 μελετών που αποτελούν μέρος των έργων της Εθνικής Στρατηγικής και η υλοποίηση ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
- Ανάπτυξη Μητρώου παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους, στο πλαίσιο του οποίου θα λειτουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων (κεντρικό αποθετήριο), μέσω της οποίας θα συλλέγονται στοιχεία από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη πηγή, σχετικά με το υφιστάμενο χρέος, προκειμένου να υποστηριχθεί αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
- Βελτίωση της εφαρμογής του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας μέσω της αναβάθμισης των ηλεκτρονικών πλατφορμών για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το έργο περιλαμβάνει υπηρεσίες εκπαίδευσης σε επαγγελματίες συμβούλους και υπαλλήλους των υπηρεσιών της ΕΓΔΙΧ, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης από συμβούλους, σε φυσικά πρόσωπα-επιτηδευματίες και νομικές οντότητες. .
- Ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαχείρισης και αναδιάρθρωσης των οφειλών των υπερχρεωμένων νοικοκυριών ο Φορέας θα αναλαμβάνει την απόκτηση και επαναμίσθωσή της κύριας κατοικίας ευάλωτου οφειλέτη, με τη δυνατότητα μεταβίβασή της εκ νέου στον οφειλέτη, μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση της οικονομικής αποκατάστασης του οφειλέτη. Ο προσδιορισμός των όρων της σύμβασης παραχώρησης για την ίδρυση του Φορέα θα γίνει εντός του 1ου τριμήνου του 2026 και η υπογραφή της σύμβασης το επόμενο τρίμηνο.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα τέθηκε σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), που συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα – τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.λπ. Παρέχει δωρεάν στον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) την κατάσταση των οφειλών του, όπως αυτή απεικονίζεται περίπου έναν μήνα (25 εργάσιμες ημέρες) πριν την έκδοση του πιστοποιητικού υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ρητή συγκατάθεση του προσώπου που αφορούν οι οφειλές. Δηλαδή δεν μπορεί ένας τρίτος (πχ τράπεζα, προμηθευτής) να έχει εικόνα του πιστωτικού προφίλ άλλου προσώπου. Στο ΚΜΠ δεν καταγράφονται τακτοποιημένες οφειλές, ούτε οφειλές μικρότερες των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.
Τα ορόσημα για το 2026
Τα ενδεικτικά ορόσημα για το 2026 σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής είναι:
- Εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους: Οριστική παραλαβή των 11 μελετών στο πλαίσιο της εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. 1o τρίμηνο 2026
- Εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους: Ολοκλήρωση της πλατφόρμας Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων (ΜΕΔ) 2ο τρίμηνο 2026:
- Μητρώο παρακολούθησης ιδιωτικού χρέους: Παραλαβή του Πληροφοριακού Συστήματος του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους 2ο τρίμηνο 2026
- Ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας: Παραλαβή του Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας. 2ο τρίμηνο 2026
- Αναβάθμιση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την υποστήριξη του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης και Αναβάθμιση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την υποστήριξη του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών: Παραλαβή των αναβαθμισμένων ηλεκτρονικών πλατφορμών. 1ο τρίμηνο 2026
- Παροχή συμβουλευτικής καθοδήγησης σε οφειλέτες σε πρώιμα στάδια οικονομικής δυσχέρειας: Έκδοση ΚΥΑ για την παροχή συμβουλευτικής καθοδήγησης σε οφειλέτες μέσω voucher. 1ο τρίμηνο 2026