Μικρή μόνο ανάσχεση εμφανίζουν στην Ελλάδα οι παραγγελίες από τις κινεζικές πλατφόρμες, κι αυτό όχι τόσο λόγω του δασμού των 3 ευρώ, αλλά κυρίως λόγω του θορύβου που προκάλεσε το νέο καθεστώς εισαγωγών.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το black out στο τελωνείο του «Ελευθέριος Βενιζέλος», όπου από την αρχή του μήνα σωρεύονται εκατοντάδες μικροδέματα προς παράδοση. Όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές στο iefimerida, οι εκτελωνισμοί πακέτων από τις κινεζικές πλατφόρμες γίνονταν κατά κύριο λόγο σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης (κι από εκεί προωθούνταν στην Ελλάδα), και μόνο ένα μικρό μέρος τους περνούσε από το «Ελ. Βενιζέλος» χωρίς διαδικασίες δασμολόγησης, αφού κατά 99,9% ήταν δέματα αξίας μικρότερης των 150 ευρώ. Τώρα, τα πράγματα έχουν αλλάξει.
Οι καθυστερήσεις στο τελωνείο και το... by pass των Κινέζων
Τα πακέτα από Temu, Shein κ.λπ. έχουν πλέον QR Code, το οποίο ενημερώνει τις τελωνειακές αρχές για το περιεχόμενο, δηλαδή πόσους διαφορετικούς κωδικούς προϊόντων περιέχουν, έτσι ώστε να υπολογιστεί ο συνολικός νέος δασμός των 3 ευρώ ανά είδος. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η διαδικασία δεν είναι αυτοματοποιημένη και απαιτεί χέρια, τα οποία δεν υπάρχουν. Και κάπως έτσι σωρεύονται τα δέματα στις αποθήκες του «Ελ. Βενιζέλος».
Σημειωτέον, η Ρουμανία αντιμετώπισε το ίδιο πρόβλημα και διεμήνυσε ότι δεν δύναται να ανταποκριθεί στις νέες διαδικασίες, επαναφέροντας έτσι τη συζήτηση για ένα πρόσθετο διαχειριστικό τέλος στα εν λόγω δέματα. Αυτή τη στιγμή από τον νέο δασμό των 3 ευρώ το 75% καταλήγει στα κοινοτικά ταμεία και μόλις το 25% στα κράτη-μέλη. Η εισήγηση είναι να επιβληθεί εδώ και τώρα ένα διαχειριστικό τέλος 2 ευρώ το οποίο θα ενισχύσει τις υποδομές των εθνικών τελωνείων, που κατακλύζονται από εκατομμύρια μικροδέματα.
Κι ενώ οι ελληνικές (και οι ευρωπαϊκές) τελωνειακές αρχές ψάχνονται για το πώς θα διαχειριστούν τα νέα δεδομένα, οι κινεζικές πλατφόρμες ψάχνουν τρόπους για να αποφύγουν το 3ευρο, που βάσει της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας θα πρέπει κανονικά να επιβαρύνει τον εξαγωγέα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η TEMU αναζητεί ήδη συνεργασίες με ελληνικά logistics, με στόχο να κάνει αθρόες ομαδοποιημένες εξαγωγές προϊόντων. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό;
Αν, για παράδειγμα, κάνει εξαγωγή 100 μπλούζες σε ένα πακέτο, αυτό θα επιβαρυνθεί με μόλις 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για 100 προϊόντα ίδιων κωδικών. Αν, αντιθέτως, στέλνει απευθείας στους πελάτες της μικροδέματα με μπλούζες και άλλα διαφορετικά είδη, ο δασμός των 3 ευρώ θα υπολογίζεται για το καθένα από αυτά.
Κάνουν θραύση οι κινεζικές πλατφόρμες στην Ελλάδα
Από το 2023 έως το 2024 οι αποστολές ειδών χαμηλής αξίας από την Κίνα στην Ευρώπη υπερδιπλασιάστηκαν. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, το 2024 περίπου το 90% όλων των αποστολών ηλεκτρονικού εμπορίου που εισήλθαν στην ΕΕ αξίας έως 150 ευρώ προήλθε από την Κίνα.
Ο όγκος τους υπερδιπλασιάστηκε, από 1,9 δισεκατομμύρια είδη το 2023 σε 4,17 δισεκατομμύρια είδη το 2024. Ποιος χρησιμοποιεί αυτές τις πλατφόρμες και γιατί; Τι αγοράζουν; Τι διαμορφώνει τις επιλογές τους; Οι απαντήσεις στη σχετική Έρευνα Καταναλωτικών Προσδοκιών της ΕΚΤ είναι απολύτως διαφωτιστικές. Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες ανέφεραν ότι έχουν χρησιμοποιήσει κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου. Ωστόσο, η χρήση ποικίλλει σημαντικά μεταξύ χωρών και ειδικά μεταξύ ομάδων εισοδήματος. Αποτέλεσμα; Η δημοτικότητα που απολαμβάνουν οι κινεζικές πλατφόρμες είναι υψηλότερη στην Ελλάδα, στην Πορτογαλία και στην Ισπανία, όπου πάνω από το 70% των καταναλωτών ανέφεραν ότι ψωνίζουν σε αυτές τις πλατφόρμες.
Επί της ουσίας, η έρευνα δείχνει πως η χρήση είναι πιο συχνή σε νοικοκυριά με χαμηλότερο και μεσαίο εισόδημα. Αυτό συνάδει με τον ισχυρό ρόλο της προσιτής τιμής: Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν αυστηρότερους περιορισμούς στον προϋπολογισμό τους μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε προσφορές χαμηλών τιμών. Αυτό δεν σημαίνει, φυσικά, ότι πολλά νοικοκυριά με υψηλότερο εισόδημα δεν ψωνίζουν, επίσης, σε κινεζικές πλατφόρμες.
«Μαγνήτης» οι χαμηλές τιμές
Οι παράμετροι που αφορούν τις τιμές κυριαρχούν σαφώς στις απαντήσεις της έρευνας. Λέξεις όπως «τιμή», «φθηνό» και «φθηνότερο» εμφανίζονται συχνότερα στις απαντήσεις των ερευνών. Αυτό υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο της προσιτής τιμής. Έτσι, για πολλούς καταναλωτές, αυτές οι πλατφόρμες φαίνεται να αποτελούν έναν τρόπο περιορισμού της επιβάρυνσης του προϋπολογισμού των νοικοκυριών, καθώς το κόστος ζωής παραμένει ανησυχητικό.
Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ έχει επιστρέψει σε μέτριο επίπεδο από την κορύφωσή του το 2020-21 και επί του παρόντος είναι σταθερός. Ωστόσο, οι καταναλωτές φαίνεται να εξακολουθούν να συγκρίνουν τις τιμές στενά και να αναζητούν φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις. Η συντριπτική πλειονότητα των παραγγελιών είναι μικρής αξίας: Σχεδόν τα δύο τρίτα δεν αξίζουν περισσότερο από 25 ευρώ, και το 90% είναι έως 50 ευρώ. Επιπλέον, ένας στους πέντε ερωτηθέντες ανέφερε ότι ψωνίζει τουλάχιστον μία φορά τον μήνα σε αυτές τις πλατφόρμες. Συνολικά, αυτά τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν για άλλη μια φορά την αγοραστική συμπεριφορά που καθορίζεται από την τιμή.
Στην πραγματικότητα, για πολλές από τις κατηγορίες αγαθών που αγοράζονται συχνότερα μέσα από αυτές τις πλατφόρμες, ο μέσος πληθωρισμός το 2025 ήταν αρνητικός ή κοντά στο μηδέν. Αυτό το μοτίβο συνάδει, επίσης, με την ιδέα ότι τα εισαγόμενα αγαθά χαμηλού κόστους μπορεί να έχουν συμβάλει στη διατήρηση ενός σταθερού επιπέδου στις τιμές ορισμένων τύπων καταναλωτικών προϊόντων.
Ένας δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι η ποικιλία των προϊόντων. Όπως δείχνουν τα αποτελέσματα της έρευνας, οι καταναλωτές εκτιμούν την ευρεία γκάμα προϊόντων που προσφέρονται, συμπεριλαμβανομένων εξειδικευμένων ειδών, αξεσουάρ και αγαθών που μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθούν σε τοπικά καταστήματα.
Οι ενστάσεις για την ποιότητα των προϊόντων
Υπάρχει προβληματισμός για την ασφάλεια αυτών των προϊόντων; Υπάρχει, ειδικά αν λάβει κανείς υπ' όψιν ότι άνω του 60% των εν λόγω καλλυντικών, συμπληρωμάτων διατροφής, παιχνιδιών, ηλεκτρονικών ειδών, δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Πολλοί ερωτηθέντες συνέδεσαν τα προϊόντα που πωλούνται σε αυτές τις πλατφόρμες με αβεβαιότητα σχετικά με την ποιότητα, π.χ. ανθεκτικότητα και αξιοπιστία. Για αυτούς, οι χαμηλές τιμές δεν υπερίσχυσαν των ανησυχιών ότι τα προϊόντα ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται στις προσδοκίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το φθινόπωρο οι φορείς του ελληνικού εμπορίου θα παρουσιάσουν στοιχεία έρευνας τα οποία θα διαλύσουν τον μύθο ότι τα ίδια ακριβώς προϊόντα που αγοράζονται απευθείας από την Κίνα είναι πολύ φθηνότερα από τα ίδια ακριβώς προϊόντα που εισάγονται και πωλούνται από ελληνικές επιχειρήσεις. «Δεν είναι τα ίδια προϊόντα», αναφέρουν αρμόδιες πηγές, προαναγγέλλοντας αποκαλύψεις για τη σύνθεση ειδών που αγοράζονται κατά κόρον από τις κινεζικές πλατφόρμες.