Την «κορδέλα» για την έναρξη λειτουργίας του νέου αγωγού υψηλής πίεσης του ΔΕΣΦΑ στη Δυτική Μακεδονία αναμένεται να κόψει την Τρίτη, η διευθύνουσα σύμβουλος του Διαχειριστή Μαρία Σφερούτσα στον Μετρητικό και Ρυθμιστικό Σταθμό Περδίκκας μεταξύ Πτολεμαΐδας και Φλώρινας, σηματοδοτώντας τη μετάβαση ενός κρίσιμου ενεργειακού έργου από τη φάση της κατασκευής στην πραγματική επιχειρησιακή λειτουργία.
Η συνολική επένδυση ανήλθε στα 188 εκατ. ευρώ, με τον νέο αγωγό να επεκτείνει το δίκτυο φυσικού αερίου σε περιοχές που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν πρόσβαση. Η υλοποίηση του έργου θεωρείται κομβικής σημασίας για την ενεργειακή αναβάθμιση της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού, δημιουργεί νέες αναπτυξιακές προοπτικές και στηρίζει τη μετάβαση της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή.
Σύμφωνα με τον ΔΕΣΦΑ, ο αγωγός, συνολικού μήκους 157 χιλιομέτρων, θα διασφαλίσει την ομαλή ενεργειακή μετάβαση των Περιφερειών Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, παρέχοντας πρόσβαση στο φυσικό αέριο σε ένα ευρύ φάσμα νέων καταναλωτών και δραστηριοτήτων.
Παράλληλα, πρόκειται για τον πρώτο αγωγό στην Ελλάδα και έναν από τους πρώτους σε ευρωπαϊκό επίπεδο που έχει σχεδιαστεί εξαρχής με τεχνολογίες συμβατές με τη μεταφορά υδρογόνου έως και 100%, στοιχείο που του προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική και τεχνολογική αξία. Η υποδομή εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του ΔΕΣΦΑ για την ανάπτυξη της αγοράς υδρογόνου στη χώρα, αλλά και στη συνολική εθνική στρατηγική για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος και τη σταδιακή μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Ο πρώτος αγωγός στην Ελλάδα έτοιμος για 100% υδρογόνο
Ο ΔΕΣΦΑ, στο μέλλον, εάν το απαιτήσουν οι συνθήκες της αγοράς, ο αγωγός Δυτικής Μακεδονίας θα συνδεθεί με το σχεδιαζόμενο έργο Ελληνικού διαδρόμου (backbone) Η2 για τη διαμόρφωση μέρους της υποδομής μεταφοράς υδρογόνου της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Υπενθυμίζεται, άλλωστε, ότι μία από τις πρώτες μονάδες παραγωγής «πράσινου» υδρογόνου στην Ελλάδα προγραμματίζεται να αναπτυχθεί στη Δυτική Μακεδονία από τη Hellenic Hydrogen, την κοινοπραξία της ΔΕΗ και της Motor Oil. Η επένδυση, με την ονομασία «North 1», προβλέπεται να εγκατασταθεί στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αμυνταίου – Φιλώτα, με αρχική ισχύ 50 MW και δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης έως και τα 200 MW, σηματοδοτώντας την προσπάθεια μετασχηματισμού της περιοχής σε νέο κόμβο καθαρών ενεργειακών τεχνολογιών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το παραγόμενο υδρογόνο θα αξιοποιείται αρχικά ως καύσιμο στη νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ του πρώην ΑΗΣ Καρδιάς, όπου θα χρησιμοποιείται μείγμα αποτελούμενο κατά 80% από φυσικό αέριο και κατά 20% από υδρογόνο για την παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, καθώς και για την τροφοδότηση των δικτύων τηλεθέρμανσης της περιοχής.
Με αυτόν τον τρόπο, το νέο μοντέλο τηλεθέρμανσης της Δυτικής Μακεδονίας αναμένεται να επιτύχει χαμηλότερες εκπομπές CO₂ και περιορισμό του κόστους που συνδέεται με τα δικαιώματα εκπομπών, ενισχύοντας παράλληλα τη συνολική ενεργειακή μετάβαση της περιοχής στη μεταλιγνιτική εποχή.
Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο ενεργειακής υποδομής, καθώς φέρνει το φυσικό αέριο σε μια περιοχή που το έχει ιδιαίτερη ανάγκη, τόσο για τη στήριξη των συστημάτων τηλεθέρμανσης όσο και για την κάλυψη των αναγκών επιχειρήσεων, βιομηχανικών μονάδων και αγροτικών δραστηριοτήτων. Την ίδια στιγμή, αποτελεί την πρώτη φορά που τίθεται σε λειτουργία στην Ελλάδα αγωγός με δυνατότητα μεταφοράς υδρογόνου έως και σε ποσοστό 100%, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελλοντική προσαρμογή του εγχώριου δικτύου στις απαιτήσεις της νέας ενεργειακής εποχής.
Στο μέλλον, εάν το απαιτήσουν οι συνθήκες της αγοράς, ο αγωγός Δυτικής Μακεδονίας θα συνδεθεί με το σχεδιαζόμενο έργο ελληνικού διαδρόμου (backbone) Η2 για τη διαμόρφωση μέρους της υποδομής μεταφοράς υδρογόνου της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Επίσης, το έργο θα συνδεθεί μελλοντικά με νέο αγωγό φυσικού αερίου για την τροφοδοσία της λιγνιτικής μονάδας της ΔΕΗ «Πτολεμαΐδα V», η οποία θα μετατραπεί σε αερίου.
Την εικόνα της σημαντικής αναβάθμισης που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου παρουσίασε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερούτσα. Όπως ανέφερε, η εξαγωγική ικανότητα του ελληνικού συστήματος διπλασιάστηκε μέσα σε μόλις λίγα χρόνια, από τα 2 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) το 2022 στα 4 bcm σήμερα, ενώ η δυναμικότητα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω στα 8 bcm με την πλήρη λειτουργία των νέων συμπιεστών στην Αμπελιά και την Κομοτηνή.
Το σχέδιο ενίσχυσης του ελληνικού συστήματος περιλαμβάνει και τον διασυνδετήριο αγωγό Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας, με ορίζοντα έναρξης λειτουργίας το 2027, καθώς και πρόσθετες παρεμβάσεις στον συμπιεστή της Νέας Μεσημβρίας και τον νέο αγωγό Καρπερή - Κομοτηνή. Πρόκειται για έργα που, σύμφωνα με τη διοίκηση του ΔΕΣΦΑ, αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά την ευελιξία και τη διασυνδεσιμότητα του συστήματος.
«Το ελληνικό σύστημα διαθέτει την απαιτούμενη δυναμικότητα για να τροφοδοτήσει τον Κάθετο Διάδρομο», υπογράμμισε η Μαρία Σφερούτσα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά πλέον την εμπορική αξιοποίηση των υποδομών και τη διαμόρφωση επαρκούς ζήτησης από την αγορά.