Η ελληνική οικονομία αντέχει σε ένα ακόμα σοκ, «τρέχει» με ταχύτερους ρυθμούς από την υπόλοιπη Ευρωζώνη, αλλά δεν μένει αλώβητη.
Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως ήταν αναμενόμενο, κινούνται πιο συντηρητικά σε σχέση με τις εκτιμήσεις του προσχεδίου του ελληνικού Προϋπολογισμού και μένει να φανεί λίαν συντόμως αν το ΥΠΕΘΟ θα προσαρμοστεί αναλόγως στο τελικό σχέδιο που κατατίθεται στη Βουλή εντός των ημερών. Αναμφίβολα, αυτό που «καίει» είναι η πρόβλεψη της Κομισιόν για πληθωρισμό άνω του 4% στο τέλος της χρονιάς.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα αναμένεται να μετριαστεί στο 1,8% το 2026, καθώς το σοκ στις τιμές της ενέργειας μειώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης. Ωστόσο, οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, ενισχυμένες από την απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ. Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω, σε περίπου 1,5% το 2027 και το 2028, καθώς η εφαρμογή του RRF θα λήξει.
Λόγω της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και να μειωθεί σταδιακά στο 2,4% έως το 2028.
Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί, αν και πιο αργά απ' ό,τι στο παρελθόν, στο 7,7% το 2028. Η δημοσιονομική θέση της Ελλάδας προβλέπεται να διατηρήσει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, αν και τα συνεχιζόμενα επεκτατικά μέτρα πρόκειται να μειώσουν σταδιακά το μέγεθός τους στον ορίζοντα πρόβλεψης. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να παραμείνει σε καθοδική πορεία, μειώνοντας το ποσοστό στο 126,6% έως το τέλος του 2028.
Δείκτες 2026, 2027, 2028
Η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να είναι μέτρια, αλλά θα παραμείνει πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, χάρη στην ευρεία αύξηση της εγχώριας ζήτησης.
Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει έντονη κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, υποστηριζόμενη από την πρωτοφανή εισροή κονδυλίων της ΕΕ μέσω του RRF. Ωστόσο, η αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την κατανάλωση των νοικοκυριών, ακόμη και αν αυτός ο αντίκτυπος μετριαστεί από τα πρόσφατα μέτρα στήριξης της ενέργειας και τις μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης που εισήχθησαν το 2026 και έχουν προγραμματιστεί για το 2027.
Παρόλο που η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό ισοζύγιο υποστηρίζεται από την εξαγωγή προϊόντων διύλισης πετρελαίου και από τη διευρυνόμενη διαφορά τιμής μεταξύ προϊόντων διύλισης πετρελαίου και αργού πετρελαίου (crack spread). Αυτό βελτιώνει τους όρους εμπορίου και αυξάνει τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2026. Κοιτώντας πέρα από το 2026, το αυξημένο κόστος ενέργειας, οι αυστηρότεροι όροι χρηματοδότησης και η σταδιακή μείωση του RRF αναμένεται να περιορίσουν τις επενδύσεις. Συνολικά, η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί σε περίπου 1,8% το 2026 και σε 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, φέρνοντας την αύξηση του ΑΕΠ της Ελλάδας πιο κοντά στον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.
Η ανεργία παραμένει σε πτωτική πορεία
Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται στις αρχές του 2026, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης στο 4,3%, αν και παρέμεινε το υψηλότερο στην ΕΕ. Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας παρέμειναν υψηλά, σηματοδοτώντας μια στενότητα στην αγορά εργασίας, ιδίως στον τουρισμό. Η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί, αν και με μέτριο ρυθμό λόγω διαρθρωτικών εμποδίων, όπως το χάσμα δεξιοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 7,7%, έως το 2028. Η αύξηση των μισθών αναμένεται να μετριαστεί στον ορίζοντα των προβλέψεων, καθώς το πληθωριστικό σοκ θα εξασθενήσει.
Το σοκ στις τιμές της ενέργειας οδηγεί σε πληθωριστικές εξελίξεις
Η ενεργειακή κρίση πυροδότησε αύξηση του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026. Σε ένα πλαίσιο ισχυρής ζήτησης και στενότητας στην αγορά εργασίας, η αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να μετακυλιστεί στις τιμές των μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό υψηλό το 2027. Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και στη συνέχεια να μετριαστεί στο 3,2% το 2027. Το 2028 ο πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 2,4%, καθώς η επίδραση των σοκ στις τιμές της ενέργειας θα εξαλειφθεί και η εγχώρια ζήτηση θα μετριαστεί, ενώ η έναρξη ισχύος του ETS2 αναμένεται να επιβραδύνει τη μείωση των τιμών της ενέργειας.
Μετριάζονται τα δημοσιονομικά πλεονάσματα εν μέσω επεκτατικών μέτρων
Το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 2,0% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% του ΑΕΠ το 2026, που αντιστοιχεί σε μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ. Η μείωση του ονομαστικού πλεονάσματος αντανακλά τον αντίκτυπο των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, που αντισταθμίζονται εν μέρει από τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των εσόδων. Τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένης της ενεργειακής στήριξης, αναμένεται να έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,8% του ΑΕΠ το 2026. Αυτά περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, υψηλότερους μισθούς στον δημόσιο τομέα και ενισχυμένη στήριξη για τους συνταξιούχους και τα άτομα με αναπηρίες. Τα μέτρα ενεργειακής στήριξης για τον μετριασμό των υψηλών τιμών ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις ανέρχονται στο 0,3% του ΑΕΠ το 2026, με τα περισσότερα από αυτά να θεωρούνται ότι θα διακοπούν το 2027.
Το 2027 το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να μετριαστεί στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ. Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν πρόσθετο καθαρό δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,6% του ΑΕΠ. Αυτά περιλαμβάνουν περαιτέρω αυξήσεις μισθών στον δημόσιο τομέα, επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα και μείωση 0,5 ποσοστιαίων μονάδων στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Το πρόσθετο κόστος προκύπτει από τη φορολογική ελάφρυνση για τις πολύτεκνες οικογένειες, τους αγρότες και τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς και από τη μείωση του επιχειρηματικού τέλους για τα νομικά πρόσωπα. Η πρόβλεψη περιλαμβάνει, επίσης, επιδότηση 95 εκατομμυρίων ευρώ στον μεταποιητικό τομέα για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026. Αυτές οι επιπτώσεις αναμένεται να αντισταθμιστούν εν μέρει από ευνοϊκές εξελίξεις στα έσοδα, συμπεριλαμβανομένων των κερδών από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους τομείς και άλλα μικρότερα μέτρα αύξησης των εσόδων.
Το 2028 το ονομαστικό πλεόνασμα προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 0,2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνεται στο 3,4%. Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν περαιτέρω καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, αντανακλώντας κυρίως τον αντίκτυπο των μέτρων που είχαν θεσπιστεί προηγουμένως σε ολόκληρο το έτος, ενώ οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μειώθηκε στο 140,8% του ΑΕΠ έως τον Ιούνιο του 2026, σχεδόν 50 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το υψηλό του επίπεδο πριν από την COVID-19 το 2018. Ο δείκτης αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 126,6% έως το 2028, υποστηριζόμενος από την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, τα πλεονάσματα του Προϋπολογισμού και τη χρήση ταμειακών αποθεμάτων για την αποπληρωμή του χρέους.