Σημαντική μείωση στον λογαριασμό ρεύματος, που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 78%, υπόσχεται πλέον η αυτοκατανάλωση με φωτοβολταϊκά και μπαταρία.
Αυτό προκύπτει από τα ενδεικτικά παραδείγματα που περιλαμβάνει ο πρόσφατα επικαιροποιημένος οδηγός του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), ο οποίος συντάχθηκε με βάση τα νέα (και πιο θετικά) δεδομένα που ισχύουν πλέον, για τους καταναλωτές οι οποίοι θα θελήσουν να καλύψουν μέρος των αναγκών τους σε ρεύμα είτε με δική τους ηλιακή παραγωγή, είτε αξιοποιώντας άμεσα τα οφέλη από την «πράσινη στροφή» του εγχώριου ενεργειακού μίγματος.
Το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα αφορά εμπορικό κατάστημα στη χαμηλή τάση, με ετήσια κατανάλωση 30.000 kWh (κιλοβατώρες). Με φωτοβολταϊκό 20 kW (κιλοβάτ) και net-billing (δηλαδή ενεργειακό συμψηφισμό), η μείωση των εξόδων ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζεται σε 60,9% χωρίς μπαταρία. Με την προσθήκη μπαταρίας 20 kWh, όμως, η εξοικονόμηση ανεβαίνει στο 77,9% – δηλαδή κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες.
Αντίστοιχη εικόνα δίνει και το παράδειγμα μικρομεσαίας βιομηχανίας στη μέση τάση, με ετήσια κατανάλωση 500.000 kWh. Με φωτοβολταϊκό 300 kWp και λειτουργία zero feed-in (δηλαδή χωρίς έγχυση «πράσινης» παραγωγής στο δίκτυο), η μείωση των εξόδων φτάνει στο 37,6% χωρίς αποθήκευση και στο 48,2% με μπαταρία 300 kWh.
Σημαντική όμως είναι και η μείωση για ένα νοικοκυριό, που θα αξιοποιήσει το νέο μοντέλο ενεργειακού συμψηφισμού. Ενδεικτικά, για ένα οικιακό σύστημα, ο ΣΕΦ υπολογίζει μείωση 53,4% σε νοικοκυριό με κατανάλωση 8.500 kWh, φωτοβολταϊκό 5 kW και μπαταρία 5 kWh.
Η μπαταρία αυξάνει το όφελος
Τα παραδείγματα δείχνουν στην πράξη γιατί η αποθήκευση αποκτά μεγαλύτερη σημασία στο νέο περιβάλλον του net-billing. Με τη μπαταρία, μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας που παράγεται από το φωτοβολταϊκό μπορεί να αξιοποιηθεί από τον ίδιο τον καταναλωτή σε διαφορετικές ώρες, περιορίζοντας αντίστοιχα τις ανάγκες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο. Έτσι εξηγείται και η σημαντική διαφορά που καταγράφεται στα παραδείγματα με και χωρίς αποθήκευση.
Υπενθυμίζεται πως η νέα Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, βελτίωσε κατακόρυφα το νέο καθεστώς αυτοκατανάλωσης. Στο net-billing ο συμψηφισμός παραγωγής και κατανάλωσης γίνεται σε πραγματικό χρόνο, ενώ η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο και να αποζημιώνεται, με βάση τη χονδρική τιμή που καταγράφεται την αντίστοιχη ώρα. Το πλαίσιο αφορά όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, από νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέχρι αγρότες, ΟΤΑ και Ενεργειακές Κοινότητες.
Η Υπουργική δίνει μία ακόμη σημαντική καινούρια δυνατότητα, δηλαδή την εγκατάσταση μεμονωμένης μπαταρίας για ιδιοκατανάλωση, χωρίς φωτοβολταϊκό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα γίνεται έγχυση ενέργειας στο δίκτυο. Πρόκειται για μία αρκετά επωφελή επιλογή για καταναλωτές που δεν διαθέτουν χώρο για την τοποθέτηση και φωτοβολταϊκού. Στο παράδειγμα της μικρομεσαίας βιομηχανίας, ο Σύνδεσμος εκτιμά ότι μία τέτοια λύση μπορεί να μειώσει πάνω από 30% το κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, με αποπληρωμή της επένδυσης σε 5-6 χρόνια.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι: Όφελος 149 ευρώ τον χρόνο
Εξίσου ενδιαφέρουσα καινοτομία της νέας Υπουργικής είναι τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού» για τα νοικοκυριά, ή «φωτοβολταϊκά πρίζας». Πρόκειται για μικροηλιακά συστήματα plug-in, με μέγιστη ισχύ παραγωγής έως 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύ έως 1.000 Watt, τα οποία προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη ιδιοκαταναλώσεων. Μπορούν επίσης να συνδυάζονται με σύστημα αποθήκευσης.
Ο ΣΕΦ δίνει συγκεκριμένη εικόνα για το όφελος, λαμβάνοντας υπόψη ένα τυπικό νοικοκυριό με ετήσια κατανάλωση 4.000 kWh, που εγκαθιστά σύστημα 800 W στο μπαλκόνι, με κατακόρυφη τοποθέτηση. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, το ετήσιο οικονομικό όφελος φτάνει τα 149 ευρώ και η μείωση των εξόδων ηλεκτρικής ενέργειας το 15,7%. Πρόκειται βέβαια για ενδεικτικό σενάριο και όχι για ένα ενιαίο ποσοστό εξοικονόμησης για κάθε κατοικία.
Σημαντικό πλεονέκτημα των «φωτοβολταϊκών μπαλκονιού» είναι η απλούστερη διαδικασία. Για ένα τέτοιο σύστημα δεν απαιτείται Σύμβαση Σύνδεσης με τον Διαχειριστή, άλλη άδεια ή έγκριση, ούτε καταβολή Τέλους Σύνδεσης. Χρειάζεται πάντως ενημέρωση του ΔΕΔΔΗΕ πριν από την εγκατάσταση και λειτουργία, μέσω της ειδικής ψηφιακής πύλης που προβλέπεται να κατασκευαστεί, καθώς και Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη για την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών. Τυχόν ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο δεν αποζημιώνεται.
Τι κερδίζει ένα νοικοκυριό με μεγαλύτερο σύστημα
Όσοι οικιακοί καταναλωτές έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε ρεύμα, και διαθέτουν τον απαραίτητο χώρο, πρέπει να καταφύγουν στον ενεργειακό συμψηφισμό. Το σενάριο που έχει μελετήσει ο ΣΕΦ, για αυτή την περίπτωση, είναι ένα νοικοκυριό το οποίο θερμαίνεται με αντλία θερμότητας ή κλιματιστικά και έχει ετήσια κατανάλωση 8.500 kWh. Αν εγκαταστήσει φωτοβολταϊκό 5 kW και μπαταρία 5 kWh, επιλέγοντας net-billing, η μείωση των εξόδων ηλεκτρικής ενέργειας φτάνει το 53,4%.
Ο οδηγός υπενθυμίζει επίσης το φορολογικό κίνητρο που υπάρχει για όσα μικρά οικιακά συστήματα δεν έχουν ενταχθεί και δεν πρόκειται να ενταχθούν σε πρόγραμμα επιδότησης. Οι επιλέξιμες δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης μειώνουν τον φόρο εισοδήματος, ισόποσα σε πέντε χρόνια, με ανώτατο συνολικό όριο δαπάνης 16.000 ευρώ. Στις σχετικές παρεμβάσεις περιλαμβάνονται και φωτοβολταϊκά συστήματα αυτοκατανάλωσης με ή χωρίς μπαταρία.
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται πάντως στις μεμονωμένες κατοικίες. Προβλέπει και συλλογική αυτοκατανάλωση σε επίπεδο κτιρίου ή συγκροτήματος κατοικιών, με τουλάχιστον δύο αυτοκαταναλωτές να μπορούν να συμμετέχουν σε κοινό σχήμα μέσω virtual net-billing. Στον συμψηφισμό μπορούν να ενταχθούν ακόμη και οι κοινόχρηστες καταναλώσεις του κτιρίου, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για εφαρμογές και σε πολυκατοικίες.
Περισσότερος ηλεκτρικός «χώρος» για αυτοκατανάλωση
Ένα από τα κρίσιμα στοιχεία για την πρακτική ανάπτυξη των έργων είναι και ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος». Ο Οδηγός επισημαίνει ότι προβλέπεται πρόσθετο περιθώριο απορρόφησης 10 MW ανά υποσταθμό, πέραν του υφιστάμενου περιθωρίου, αποκλειστικά για έργα αυτοκατανάλωσης. Από αυτά, έως 3 MW προορίζονται για οικιακές εφαρμογές και άλλα 3 MW για τον πρωτογενή τομέα
Παράλληλα, για τα μικρότερα συστήματα η διαδικασία σύνδεσης γίνεται πιο εύκολα. Για σταθμούς ισχύος έως 100 kW δεν απαιτείται η προηγούμενη χορήγηση προσφοράς όρων σύνδεσης. Ο ενδιαφερόμενος γνωστοποιεί στον ΔΕΔΔΗΕ την πρόθεσή του να εγκαταστήσει το σύστημα και ο Διαχειριστής προβλέπεται να απαντά εντός πέντε ημερών για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος.
Τα ποσοστά του Οδηγού εξαρτώνται από το προφίλ ζήτησης του καταναλωτή κάθε παραδείγματος. Δείχνουν όμως το εύρος του οικονομικού οφέλους που μπορεί να προκύψει όταν η ισχύς του φωτοβολταϊκού και της μπαταρίας προσαρμοστεί στις ανάγκες της κατανάλωσης. Από τα 149 ευρώ ετησίως ενός μικρού φωτοβολταϊκού μπαλκονιού μέχρι τη μείωση κατά 77,9% στο παράδειγμα εμπορικής επιχείρησης, η αυτοκατανάλωση αποκτά πλέον πολύ περισσότερες «εκδοχές» για διαφορετικές ανάγκες.