Η ενίσχυση της ικανότητας των τραπεζών ώστε να αντέχουν εξωτερικούς κραδασμούς και η ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ικανότητας αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας για την περίοδο 2026-2028.
Ειδικότερα, το Εποπτικό Συμβούλιο εστιάζει στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των τραπεζών στους γεωπολιτικούς κινδύνους και μακροοικονομικές αβεβαιότητες και δεύτερον στη διασφάλιση ότι οι τράπεζες θα ενισχύσουν την επιχειρησιακή τους ανθεκτικότητα και τις δυνατότητες του ΙCT (Τεχνολογίες Πληροφοριών και Επικοινωνιών) ώστε να αποφύγουν τις διαταραχές σε κρίσιμες λειτουργίες και υπηρεσίες. Αυτό καλύπτει τις ψηφιακές στρατηγικές των τραπεζών, τη διακυβέρνηση στις πρακτικές διαχείρισης κινδύνων – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Σε άρθρο τους στο blog του SSM η Sharon Donnery μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και ο Mario Quagliariello, διευθυντής Εποπτικής Στρατηγικής και Κινδύνων της ΕΚΤ εξηγούν τις στρατηγικές προσαρμογές και τους βασικούς τομείς εστίασης.
Όπως υπογραμμίζουν η γεωπολιτική αβεβαιότητα συνεχίζει να αυξάνεται λόγω του προστατευτισμού, του γεωπολιτικού κατακερματισμού και αυξανόμενων πολιτικών εντάσεων.
Στο άρθρο τους, που δημοσιεύθηκε στις 22 Ιανουαρίου, την επομένη των «μπρος – πισω» του προέδρου Τραμπ στο Νταβός, τα δύο υψηλόβαθμα στελέχη της τραπεζικής εποπτείας υπογραμμίζουν ότι οι αυξανόμενοι δασμοί, για παράδειγμα, που σχετίζονται με τις εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ δείχνουν πως οι γεωπολιτικές προκλήσεις μπορούν να διαταράξουν την πραγματική οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Σε συνδυασμό με τις κρίσεις που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση, τις δημογραφικές μετατοπίσεις και τις τεχνολογικές διαταραχές, αυτοί οι κίνδυνοι επιδεινώνουν τις υπάρχουσες δομικές ευπάθειες και αυξάνουν την πιθανότητα ακραίων γεγονότων. Στο παρελθόν, οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούσαν δημοσιονομικά μέτρα για να μετριάσουν τον αντίκτυπο των οικονομικών σοκ.
«Ωστόσο, οι υψηλές δημόσιες δαπάνες και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί ενδέχεται να μειώσουν την ικανότητά τους να το κάνουν στο μέλλον. Ενώ ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας έχει αποδειχθεί γενικά ανθεκτικός και ο συνολικός αντίκτυπος ορισμένων από αυτές τις δομικές μετατοπίσεις μπορεί να φαίνεται περιορισμένος μέχρι στιγμής, οι πλήρεις συνέπειές τους δεν έχουν ακόμη φανεί. Πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση.»
Υπογραμμίζουν ότι η διασφάλιση ότι οι τράπεζες διαθέτουν επαρκείς ελέγχους κινδύνου και διακυβέρνηση για την αντιμετώπιση των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων παραμένει στο επίκεντρο της εποπτείας. Στο πλαίσιο αυτό είναι σε εξέλιξη της αντίστροφη άσκηση αντοχής του SSM για τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις στα κεφαλαία τους. Οι ελληνικές τράπεζες συμμετέχουν σε αυτή την άσκηση αντοχής και παράλληλα έχουν μπει σε φάση υλοποίηση των νέων business plans για την περίοδο 2026-2028 τα οποία έχουν αναπτυξιακό πρόσημο και θα ανακοινωθούν μαζί με αποτελέσματα του 2025, δηλαδή από τα τέλη Φεβρουαρίου μέχρι τις αρχές Μαρτίου.
ΣΕ ότι αφορά την οικονομική και λειτουργική ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών παραμένει προτεραιότητα . Οι ισχυρές θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας, σε συνδυασμό με τη βιώσιμη κερδοφορία, θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η τράπεζες είναι σε καλή θέση να «πλοηγηθούν» στο τρέχον τοπίο και ταυτόχρονα πρέπει να είναι έτοιμες για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.
«Είναι ζωτικής σημασίας οι τράπεζες να είναι διασφαλίζουν ότι είναι συνετές όταν αναλαμβάνουν κινδύνους και ότι διατηρούν υγιή πρότυπα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας για να διατηρήσουν την ποιότητα του ενεργητικού τους ακόμα και κατά τη διάρκεια μιας ύφεσης» σημειώνουν οι Donnery – Quagliariello. Και προσθέτουν ότι θα αξιολογηθεί ο τρόπος με τον οποίο οι τράπεζες σχεδιάζουν να μετριάσουν τις πιθανές πιστωτικές ζημιές «διεξάγοντας μια θεματική αναθεώρηση των προτύπων αξιολόγησης πιστώσεων με έμφαση τον νέο δανεισμό»
Επιτακτική είναι εξάλλου η ανάγκη οι τράπεζες να αποφεύγουν διαταραχές σε κρίσιμες λειτουργίες και υπηρεσίες διατηρώντας την επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και στο πλαίσιο αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην κυβερνοασφάλεια.
Σε ότι αφορά την επιταχυνόμενη ψηφιακή καινοτομία, ιδίως την Τεχνητή Νοημοσύνη που μεταμορφώνει τον τραπεζικό κλάδο, οι τράπεζες θα πρέπει να ενεργήσουν στρατηγικά για να αξιοποιήσουν τη μακροπρόθεσμη αξία της Τεχνητής Νοημοσύνης, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τους σχετικούς κινδύνους. Η Εποπτεία θα αξιολογήσει τον αντίκτυπό της ΤΝ στα προφίλ κινδύνου και τα πλαίσια διακυβέρνησης και θα συνεργαστεί με τις τράπεζες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν αυτά τα νέα εργαλεία.