Σχεδόν μαζική ήταν η αύξηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης των καυσίμων την προηγούμενη χρονιά στην Ευρώπη.
Αυτή η τάση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη χαραγμένη πορεία προς την “πράσινη” μετάβαση και την εξασφάλιση νέων ίδιων πόρων για τη χρηματοδότηση του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για την περίοδο 2028- 2034, ωστόσο επιβαρύνει περαιτέρω τα ήδη επιβαρυμένα από την πληθωριστική/ενεργειακή κρίση νοικοκυριά.
Οι αυξήσεις του 2025
Όπως αποκαλύπτει η νέα, συγκριτική έρευνα του Tax Foundation, το 2025 ήταν χρονιά αύξησης των ΕΦΚ κυρίως στην αμόλυβδη, χωρίς να λείπουν ανάλογες παρεμβάσεις στο πετρέλαιο κίνησης. Σε αυτόν τον... χορό των αυξήσεων, που αναμφίβολα ανατροφοδοτούν τις πληθωριστικές πιέσεις, η Ελλάδα δεν συμμετείχε. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι έχουμε έναν από τους υψηλότερους ΕΦΚ στη βενζίνη, ως κληρονομιά των μνημονιακών φορολογικών επιβαρύνσεων.
Ειδικότερα, την περασμένη χρονιά:
- Η Ρουμανία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,094 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,086 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Ολλανδία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,056 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,036 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Λιθουανία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,049 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,034 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Λετονία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,023 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,027 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Πορτογαλία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,022 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,031 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Τσεχία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,021 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,016 ευρώ ανά λίτρο.
- Η Ιρλανδία αύξησε τον φόρο στη βενζίνη κατά 0,017 ευρώ ανά λίτρο και τον φόρο στο ντίζελ κατά 0,020 ευρώ ανά λίτρο.
- Άλλα κράτη- μέλη άλλαξαν τον φόρο στη βενζίνη ή/και το ντίζελ κατά λιγότερο από 0,020 ευρώ ανά λίτρο, είτε νομοθετικά είτε λόγω αλλαγών στις μετατροπές νομισμάτων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί από τα κράτη- μέλη να επιβάλλουν ελάχιστο ΕΦΚ 0,359 ευρώ ανά λίτρο αμόλυβδης βενζίνης. Μόνο, όμως, η Μάλτα τηρεί τον ελάχιστο συντελεστή, ενώ όλα τα άλλα κράτη- μέλη της ΕΕ επιβάλλουν υψηλότερους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Με ελάχιστο συντελεστή 0,359 ευρώ ανά λίτρο, η Μάλτα έχει τον χαμηλότερο φόρο βενζίνης, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία στα 0,363 € ανά λίτρο και την Ουγγαρία στα 0,409 € ανά λίτρο. Στον αντίποδα, η Ολλανδία επιβάλλει τον υψηλότερο ΕΦΚ στη βενζίνη, στα 0,845 € ανά λίτρο, ακολουθούμενη από τη Δανία στα 0,717 € ανά λίτρο και την Ιταλία στα 0,713 € ανά λίτρο. Η Ελλάδα, η οποία μέχρι το 2019 είχε τον 3ο υψηλότερο ΕΦΚ στη βενζίνη, μετά τις αναπροσαρμογές που έκαναν άλλα κράτη- μέλη, βρίσκεται πλέον στην 5η θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης, με 0,70 ευρώ. Είναι ενδεικτικό ότι το 2019 η Ιρλανδία είχε ΕΦΚ 0,59 ευρώ και βρισκόταν στο 12ο σκαλοπάτι, αλλά πλέον με 0,706 ευρώ κατατάσσεται στην 4η θέση, πάνω από την Ελλάδα.
Για λόγους σύγκρισης στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο ελάχιστος ειδικός φόρος κατανάλωσης της ΕΕ για τη βενζίνη (1,60 δολάρια ανά γαλόνι) είναι μεγαλύτερος από τον υψηλότερο φόρο βενζίνης στις ΗΠΑ, ο οποίος είναι περίπου 1,43 δολάρια ανά γαλόνι στην Καλιφόρνια, συνδυάζοντας ομοσπονδιακούς και πολιτειακούς φόρους και συμπεριλαμβανομένων των εκτιμώμενων περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων.
Οι λιανικές τιμές
Προφανές είναι ότι όσο υψηλότερη είναι η φορολογία στα καύσιμα, τόσο μικρότερα τα περιθώρια μείωσης των λιανικών τιμών, όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου υποχωρεί. Ειδικά όσον αφορά στην Ελλάδα, δεν πρέπει να λησμονεί κανείς ότι πέραν του υψηλού ΕΦΚ, επιβαρυντικά λειτουργεί και ο ΦΠΑ 24%, που παραμένει από τους υψηλότερους στην Ευρώπη. Είναι ενδεικτικό ότι φόροι και τέλη αντιστοιχούν στο 60,40% της λιανικής τιμής!
Ακόμα κι έτσι, μετά από μια μακρά περίοδο... πρωταθλητισμού, η μέση λιανική τιμή στην Ελλάδα βρίσκεται, πλέον, στο 7ο σκαλοπάτι της ευρωπαϊκής κατάταξης, σύμφωνα με τα τελευταία συγκριτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απέχοντας, πάντως, γύρω στα 3 λεπτά από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και γύρω στα 7 λεπτά από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το πετρέλαιο κίνησης
Σχεδόν κάθε χώρα της ΕΕ επιβάλλει χαμηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ από ό,τι στη βενζίνη. Το Βέλγιο επιβάλλει τον ίδιο συντελεστή και στα δύο καύσιμα, όπως και το Ηνωμένο Βασίλειο, πρώην μέλος της ΕΕ. Είναι ενδεικτικό ότι ο μέσος ειδικός φόρος κατανάλωσης στη βενζίνη σε ολόκληρη την ΕΕ είναι 0,570 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ο μέσος ειδικός φόρος κατανάλωσης στο ντίζελ είναι 0,468 ευρώ ανά λίτρο.
Ο ελάχιστος ΕΦΚ στο πετρέλαιο είναι 0,33 ευρώ. Η Ιταλία επιβάλλει τον υψηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ, στα 0,632 ευρώ ανά λίτρο, ακολουθούμενη από την Ιρλανδία στα 0,616 ευρώ ανά λίτρο και το Ηνωμένο Βασίλειο στα 0,6076 ευρώ ανά λίτρο. Οι χαμηλότεροι ειδικοί φόροι κατανάλωσης ντίζελ επιβάλλονται από τη Βουλγαρία και τη Μάλτα, ακολουθούμενες από τη Σουηδία με 0,359 ευρώ ανά λίτρο. Στην Ελλάδα, ο ελάχιστος ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης είναι 0,41 ευρώ.