Η έκρηξη των τιμών ενέργειας και η αβεβαιότητα από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ανατρέπουν τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού σε Ελλάδα και ευρωζώνη σύμφωνα με τη χθεσινή έκθεση «Inflation Monitor» της Τράπεζας της Ελλάδος.
Πλέον , όπως αναφέρεται, δημιουργείται ένα νέο περιβάλλον αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων, ανατρέποντας εν μέρει την πορεία αποκλιμάκωσης που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται το προηγούμενο διάστημα.
Καθοριστικός ο ρόλος των τιμών ενέργειας
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει το άλμα των τιμών ενέργειας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά περίπου 40% από τα τέλη Φεβρουαρίου. Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στους φόβους για σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παράλληλα, ανοδικές τάσεις καταγράφονται και στις τιμές των βιομηχανικών μετάλλων και των αγροτικών προϊόντων, αν και με πιο συγκρατημένο ρυθμό.
Σε επίπεδο πληθωρισμού, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην ευρωζώνη ο ετήσιος ρυθμός διαμορφώθηκε στο 1,9% τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ στην Ελλάδα ανήλθε στο 3,1%, παραμένοντας αισθητά υψηλότερος. Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στις τιμές των υπηρεσιών και των μη επεξεργασμένων τροφίμων, που συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στο γενικό επίπεδο τιμών.
Σύμφωνα με την έκθεση εικόνα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη μεταβλητότητα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, ο πληθωρισμός κινήθηκε σε σχετικά υψηλά επίπεδα, με εξαίρεση ορισμένους μήνες, ενώ σημαντικές διακυμάνσεις παρατηρήθηκαν κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών. Ο δομικός πληθωρισμός –δηλαδή ο δείκτης που εξαιρεί ενέργεια και τρόφιμα– παρέμεινε επίσης αυξημένος, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη πίεση από την εσωτερική ζήτηση και το κόστος εργασίας.
Οι αγορές προεξοφλούν υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού
Παράλληλα, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν μεταβληθεί σημαντικά. Οι αγορές πλέον προεξοφλούν υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού τόσο στην ευρωζώνη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα. Στην ευρωζώνη, οι σχετικές προσδοκίες έχουν κινηθεί πάνω από το όριο του 2%, ενώ αντίστοιχη, αν και ηπιότερη, τάση καταγράφεται και στις ΗΠΑ.
Η μεταβολή αυτή επηρεάζει και τις εκτιμήσεις για τη νομισματική πολιτική. Οι αγορές αναμένουν πλέον δύο αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως το τέλος του 2026, ενώ πριν από έναν μήνα δεν προεξοφλούσαν καμία αλλαγή. Αντίθετα, στις ΗΠΑ οι προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων έχουν περιοριστεί, με την πιθανότητα μίας μόνο μείωσης να θεωρείται πλέον ισοδύναμη με το σενάριο διατήρησης των επιτοκίων σταθερών.
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζουν και οι διαταραχές στις μεταφορές. Για περισσότερα από δύο χρόνια, το κόστος θαλάσσιων μεταφορών παραμένει υψηλό, λόγω επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ οι πρόσφατες εξελίξεις επηρεάζουν και τα Στενά του Ορμούζ, ένα κρίσιμο πέρασμα για τη διακίνηση ενέργειας. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις πιέσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού και συμβάλλουν στη διατήρηση υψηλού κόστους.
Πληθωριστικές πιέσεις και στην ελληνική οικονομία
Στο εσωτερικό της ελληνικής οικονομίας, οι πρόδρομοι δείκτες επιβεβαιώνουν την ύπαρξη πληθωριστικών πιέσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Φεβρουαρίου, το κόστος εισροών στη μεταποίηση αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων μηνών, κυρίως λόγω της ανόδου στις μεταφορές και τις πρώτες ύλες. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις στους τομείς του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών εμφανίζονται πιο απαισιόδοξες, αυξάνοντας τις προσδοκίες για μελλοντικές αυξήσεις τιμών.
Οι προβλέψεις του Ευρωσυστήματος για τον πληθωρισμό έχουν ήδη αναθεωρηθεί προς τα πάνω. Για την ευρωζώνη, εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026, αυξημένος κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 3,1%, επηρεαζόμενος από τις τιμές ενέργειας αλλά και τη συνεχιζόμενη άνοδο των υπηρεσιών, που συνδέεται με αυξήσεις μισθών και υψηλή τουριστική ζήτηση.
Ωστόσο, η προοπτική για τα επόμενα έτη παραμένει πιο αισιόδοξη, υπό την προϋπόθεση ότι οι τιμές ενέργειας θα αποκλιμακωθούν. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,4% το 2027 και στο 2,3% το 2028, ενώ αντίστοιχη πορεία αναμένεται και στην ευρωζώνη.