Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι εντάσεις αποτελούσαν και πριν από την σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ και τις απειλές του προέδρου Τραμπ και για... άλλες ενέργειες βασικό κεφάλαιο για τους επενδυτές, αλλά και για τις εποπτικές αρχές.
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ο γεωπολιτικός κίνδυνο θεωρείται κρίσιμος παράγοντας μακροοικονομικής αβεβαιότητας, καθώς μπορεί να επηρεάσει το σύνολο των τραπεζικών κινδύνων: από τον πιστωτικό και αγοραίο, ως τη ρευστότητα, το επιχειρηματικό μοντέλο, τη διακυβέρνηση και τους λειτουργικούς κινδύνους. Για τον λόγο αυτό ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει ψηλά στις εποπτικές προτεραιότητες της περιόδου 2026-2028.
Η νέα άσκηση αντίστροφου stress test της ΕΚΤ
Το νέο stress test που ξεκινάει από την ΕΚΤ, με στόχο να ελέγξει την αντοχή των 110 άμεσα εποπτευόμενων τραπεζών απέναντι στους αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους αποκτά μετά τις τελευταίες εξελίξεις ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η άσκηση θα επικεντρωθεί σε πιθανά σοκ από γεωπολιτικές εντάσεις, εμπορικούς πολέμους, ενεργειακές κρίσεις, αλλά και σε κυβερνοεπιθέσεις μεγάλης κλίμακας.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά stress tests, η άσκηση του 2026 θα έχει τη μορφή «αντίστροφου» stress test. Κάθε τράπεζα θα κληθεί να καταρτίσει το δικό της σενάριο γεωπολιτικού σοκ, το οποίο θα οδηγεί σε μείωση του δείκτη κεφαλαίων κοινών μετοχών κατηγορίας 1 (CET1) κατά τουλάχιστον 300 μονάδες βάσης.
Τα σενάρια θα διαμορφωθούν με βάση τα ιδιαίτερα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά κάθε χώρας. Έτσι, οι κίνδυνοι που θα εξετάσει μια ελληνική τράπεζα διαφέρουν από εκείνους ενός βορειοευρωπαϊκού ιδρύματος, αν και εκτιμάται ότι οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες θα κινηθούν σε παρόμοια πλαίσια.
Πέρα από τις επιπτώσεις στην κεφαλαιακή επάρκεια, οι τράπεζες θα πρέπει να αναλύσουν και τις συνέπειες που θα έχει το υποθετικό γεωπολιτικό σοκ στη ρευστότητα και στις συνθήκες χρηματοδότησής τους.
Τα συγκεντρωτικά αποτελέσματα της άσκησης αναμένεται να ανακοινωθούν το καλοκαίρι του 2026 και θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς το stress test της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών του 2025, το οποίο βασίστηκε σε κοινό σενάριο για όλες τις τράπεζες και ανέδειξε αποκλίσεις στην κεφαλαιακή τους αντοχή.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, τα ευρήματα του νέου stress test θα αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της Διαδικασίας Εποπτικής Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP) του 2026, με έμφαση στην ικανότητα των τραπεζών να ενσωματώνουν τους γεωπολιτικούς κινδύνους στα μοντέλα τους και να διαθέτουν επαρκείς μηχανισμούς δοκιμών ακραίων καταστάσεων και αξιόπιστα συστήματα αναφοράς κινδύνου.