Άνοδο κατέγραψε η διεθνής χρήση του ευρώ το 2025, χωρίς ωστόσο να απειλεί ουσιαστικά την κυριαρχία του δολαρίου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, σύμφωνα με τη νέα ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Όπως αναφέρει η ΕΚΤ, το μερίδιο του ευρώ στη διεθνή χρήση αυξήθηκε στο 20%, ενώ παρέμεινε αμετάβλητο στα παγκόσμια συναλλαγματικά αποθέματα, όπου εξακολουθεί να αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του μεριδίου που κατέχει το δολάριο.
Παρά τις θετικές εξελίξεις σε ορισμένους τομείς, όπως οι διεθνείς εκδόσεις χρέους και τα «πράσινα» ομόλογα, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην προσπάθειά του να ενισχύσει τη θέση του στη διεθνή οικονομία.
Η Λαγκάρντ βλέπει «παράθυρο ευκαιρίας» για το ευρώ
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, εκτιμά ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες δημιουργούν προϋποθέσεις για την ενίσχυση της διεθνούς απήχησης του ευρώ.
«Υπάρχει μια ευκαιρία για το ευρώ να ενισχύσει την παγκόσμια ελκυστικότητά του, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα δημιουργήσουν τις απαραίτητες συνθήκες και θα μετατρέψουν τα λόγια σε πράξεις», τονίζει η Λαγκάρντ στην έκθεση.
Η ίδια υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ενισχύσει την οικονομική της ανθεκτικότητα, τη θεσμική και νομική της αξιοπιστία, καθώς και τη γεωπολιτική της ισχύ, προκειμένου το ευρώ να αποκτήσει μεγαλύτερο διεθνή ρόλο και να απολαύσει ορισμένα από τα πλεονεκτήματα που σήμερα συνοδεύουν το δολάριο, όπως το χαμηλότερο κόστος δανεισμού.
Η συζήτηση αυτή έχει ενταθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς η πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ και οι παρεμβάσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην οικονομική πολιτική έχουν προκαλέσει προβληματισμό σε διεθνείς επενδυτές.
Ρεκόρ στα «πράσινα» ομόλογα, αλλά υποχώρηση στις καθημερινές συναλλαγές
Σύμφωνα με την έκθεση, το ευρώ κατέγραψε ιστορικό υψηλό στις διεθνείς εκδόσεις χρέους, ενώ για πρώτη φορά αναδείχθηκε στο κυρίαρχο νόμισμα στην παγκόσμια αγορά πράσινων και βιώσιμων ομολόγων.
Ωστόσο, η ΕΚΤ εντόπισε και μια σημαντική αδυναμία: τη μείωση της χρήσης του ευρώ στις καθημερινές συναλλαγές στην αγορά συναλλάγματος, έναν από τους βασικότερους δείκτες διεθνούς επιρροής ενός νομίσματος.
Την ίδια στιγμή, η συνεχής συσσώρευση χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως αναδεικνύεται σε έναν ακόμη παράγοντα που περιορίζει τη δυναμική των μεγάλων νομισμάτων. Παρότι οι αγορές χρυσού υποχώρησαν το 2025 στους περίπου 850 τόνους, από περισσότερους από 1.000 τόνους το προηγούμενο έτος, το πολύτιμο μέταλλο παραμένει το δεύτερο σημαντικότερο παγκόσμιο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενισχύει το γουάν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα της έκθεσης για το κινεζικό γουάν (renminbi), το οποίο εξακολουθεί να έχει σχετικά μικρό μερίδιο στη διεθνή αγορά, αλλά εμφανίζει αξιοσημείωτη άνοδο σε τομείς όπως η χρηματοδότηση του εμπορίου και οι καθημερινές συναλλαγές συναλλάγματος.
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επιταχύνουν περαιτέρω αυτή την τάση.
«Ειδικοί της αγοράς έχουν υποστηρίξει ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση του ρόλου του γουάν στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο ορισμένα πλοία χρησιμοποίησαν το κινεζικό νόμισμα, μέσω του κινεζικού διασυνοριακού συστήματος πληρωμών, αλλά και κρυπτονομίσματα, για συναλλαγές που σχετίζονταν με τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι προκλήσεις για το μέλλον
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι το διεθνές νομισματικό σύστημα γίνεται ολοένα πιο κατακερματισμένο, καθώς αρκετές χώρες αναπτύσσουν εναλλακτικά διασυνοριακά συστήματα πληρωμών βασισμένα σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η κεντρική τράπεζα επαναλαμβάνει την ανάγκη επιτάχυνσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τη δημιουργία βαθύτερων και πιο ενοποιημένων κεφαλαιαγορών.
Παρά τη μικρή πρόοδο που καταγράφηκε το 2025, το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: το ευρώ ενισχύει σταδιακά τη διεθνή του παρουσία, ωστόσο η απόσταση από το δολάριο παραμένει μεγάλη, ενώ νέοι ανταγωνιστές, όπως το γουάν, διεκδικούν ολοένα και πιο ενεργό ρόλο στο παγκόσμιο οικονομικό σκηνικό.