«Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος», λέει το γνωστό ρητό και κάπως έτσι θα κινηθεί το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, υιοθετώντας μεθόδους και «εργαλεία» που χρησιμοποιεί και η ΑΑΔΕ.
Ο Ιούνιος και η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης των 72 δόσεων είναι αναμφίβολα κρίσιμο ορόσημο για να αρχίσει το στενό μαρκάρισμα στους περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες/επαγγελματίες, που είτε σφυρίζουν αδιάφορα, είτε μπαινοβγαίνουν σε ρυθμίσεις οφειλών, με αποτέλεσμα τα χρέη απέναντι στον ΕΦΚΑ να έχουν ξεπεράσει, πλέον, τα 51 δισ ευρώ.
Οι «στόχοι» και τα «φίλτρα»
Προφανώς και οι... “στόχοι” δεν θα επιλεγούν στα “τυφλά”, καθώς ήδη υπάρχει “μαύρη” λίστα στο ΚΕΑΟ. Όπως προκύπτει, άλλωστε, από το Επιχειρησιακό Σχέδιο της φετινής χρονιάς, κεντρικό σημείο είναι η ενίσχυση των στοχευμένων δράσεων αναγκαστικών μέτρων, με εκ νέου στόχευση κατά των οφειλετών που εξακολουθούν να δημιουργούν συστηματικά σε μηνιαία βάση νέο χρέος και με προσανατολισμό ιδίως στην εγγραφή κατασχέσεων επί ακινήτων περιουσιακών στοιχείων.
Στα αναγκαστικά μέτρα- δηλαδή κατασχέσεις και πλειστηριασμοί- που λαμβάνονται από το ΚΕΑΟ υπάρχει “φιλτράρισμα” ανάλογα με την παλαιότητα και το ύψος της οφειλής. Έτσι, προτεραιότητα για λήψη μέτρων δίνεται στις πιο πρόσφατες οφειλές, οι οποίες έχουν θεωρητικά υψηλότερη εισπραξιμότητα. Παράλληλα, εντατικότερες προσπάθειες για αναγκαστική είσπραξη απαιτούνται για τους οφειλέτες με υψηλές οφειλές.
Τα στοιχεία για το πότε δημιουργήθηκε αυτό το “βουνό” ασφαλιστικών χρεών και πώς αυτά κατανέμονται είναι πραγματικά αποκαλυπτικά κι εν πολλούς καταρρίπτουν πολλούς μύθους για τη δημιουργία οφειλών εξαιτίας της υπερδεκαετούς οικονομικής κρίσης:
- το 36,49% του συνολικού χρέους (ποσό 18.726.589.641 €) δημιουργήθηκε από οφειλέτες οι οποίοι ξεκίνησαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά από το 2010 και μετά, ενώ το 63,51% (ποσό 32.589.100.147 €) δημιουργήθηκε από οφειλέτες που ξεκίνησαν να δημιουργούν οφειλές για πρώτη φορά το 2009 ή παλαιότερα
- η ετήσια μεταβολή του τρέχοντος υπολοίπου ήταν της τάξης των 2,03 δισ € περίπου. Η μεταβολή αφορά κατά κύριο λόγο αύξηση στα πρόσθετα τέλη. Συγκεκριμένα, η μεταβολή στα πρόσθετα τέλη ήταν 1.628.529.265 €, ενώ η αύξηση στις κύριες οφειλές ήταν 400.372.562 €. Τουτέστιν, τα παλιά χρέη, με την πολύ χαμηλή εισπραξιμότητα, “γεννάνε” προσαυξήσεις που τελικά “φουσκώνουν” το σύνολο των οφειλών
- το 87,06% των οφειλετών (1.804.633 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 € ο καθένας
- μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 96.500 οφειλέτες που έχουν οφειλή από 50.000 - 100.000 € (13,27% του τρέχοντος υπολοίπου)
- το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκ. € (2.961 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,61% του υπόλοιπου οφειλών). Συνολικά χρωστάνε 12,6 δισ ευρώ!
Στενό «μαρκάρισμα»
Πάγια επιδίωξη είναι η ένταξη όσο το δυνατόν περισσότερων οφειλών σε καθεστώς ρύθμισης και η τήρηση των ρυθμίσεων από τους οφειλέτες. Με αυτό το σκεπτικό, ο σχεδιασμός προβλέπει στενό “μαρκάρισμα” με:
⤇ ηλεκτρονική ενημέρωση οφειλετών (μέσω e-mail) για τον κίνδυνο απώλειας ρυθμίσεων
⤇ εντατικοποίηση ενημέρωσης – αποστολής ειδοποίησης όσο το δυνατόν μεγαλύτερου όγκου οφειλετών που εντάσσεται συνεχώς στο ΚΕΑΟ
⤇ δημιουργία στατιστικών για την πορεία των υποθέσεων εξωδικαστικού μηχανισμού και τη διαχείριση εκκρεμοτήτων
⤇ έλεγχος διατήρησης ειδικών ρυθμίσεων
⤇ υλοποίηση ειδικού τύπου ρυθμίσεων π.χ. για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά,
⤇ συστημική υλοποίηση μετακύλισης δόσεων ρυθμίσεων για πληγέντες από φυσικές καταστροφές βάσει υπουργικών αποφάσεων
⤇ άμεση και συνεχή ενημέρωση των οφειλετών όσον αφορά τις οφειλές που βεβαιώνονται εις βάρος τους, τις δυνατότητες τμηματικής εξόφλησης
Τα έως τώρα αποτελέσματα, από το pressing για ρυθμίσεις, δεν είναι, πάντως, ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά.
Είναι ενδεικτικό ότι στο τέλος του 2025 οι συνολικές ενεργές ρυθμίσεις ήταν 282.377 και το ρυθμισμένο ποσό 4.867.426.016 €, ενώ οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις ήταν συνολικά 825.897 για οφειλές στο Κ.Ε.Α.Ο. ύψους 4.179.768.882 €.
Προληπτικά μέτρα
Κι επειδή ως γνωστόν, “των φρονίμων τα παιδιά, πριν πεινάσουν, μαγειρεύουν”, το ΚΕΑΟ ενεργοποιεί μηχανισμό αποτροπής δημιουργίας νέων οφειλών, με βασικό “εργαλείο” την αναστολή της χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του eΕ.Φ.Κ.Α. για την υποβολή Α.Π.Δ. για τους οφειλέτες/εργοδότες, που ασφαλίζουν προσωπικό “ξεχνώντας” να καταβάλουν τις τρέχουσες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές και αυξάνοντας έτσι συνεχώς τις οφειλές τους.
Πέραν του περιορισμού της συσσώρευσης οφειλών, σημαντικό όφελος από την εφαρμογή της διαδικασίας αυτής είναι η συγκέντρωση φορολογικών και περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών, που μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διασφάλιση της εισπραξιμότητας των οφειλών.