Η νέα ενεργειακή αναταραχή στις διεθνείς αγορές αρχίζει να αφήνει έντονο αποτύπωμα και στην Ελλάδα, με τις τιμές των καυσίμων να ανεβαίνουν, το κόστος ηλεκτροπαραγωγής να αυξάνεται και την αγορά να προετοιμάζεται για έναν ακριβό χειμώνα.
Η πίεση είναι ήδη αισθητή στις αντλίες. Η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης έχει ξεπεράσει τα 2,10 ευρώ το λίτρο, από 2,049 ευρώ την 1η Σεπτεμβρίου και 2,033 ευρώ στις 26 Αυγούστου. Στο ντίζελ κίνησης η εικόνα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη, με τη μέση τιμή να κινείται πλέον κοντά στα 2,06 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,54 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2025.
Και η επιβάρυνση ενδέχεται να μην έχει ολοκληρωθεί. Οι τελευταίες αυξήσεις του αργού πετρελαίου χρειάζονται αρκετές ημέρες για να περάσουν από τις διεθνείς αγορές στις τιμές διυλιστηρίου και στη συνέχεια στις αντλίες.
Ο γρίφος του πετρελαίου θέρμανσης
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου. Στα τέλη Αυγούστου, οι πρώτες εκτιμήσεις τοποθετούσαν την τιμή εκκίνησης στα 1,83-1,84 ευρώ το λίτρο. Με τα σημερινά δεδομένα, όμως, παράγοντες της αγοράς δεν αποκλείουν πλέον τιμή πάνω από 1,90 ευρώ το λίτρο, επίπεδο έως και 70% υψηλότερο από την περυσινή εκκίνηση.
Το ζήτημα αποκτά πλέον σαφή πολιτική διάσταση. Κυβερνητικά στελέχη έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να παραταθούν και τον Οκτώβριο τα μέτρα στήριξης για βενζίνη και ντίζελ, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και πιθανή παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης, εφόσον οι διεθνείς τιμές δεν αποκλιμακωθούν.
Νέα πίεση και στους λογαριασμούς ρεύματος
Στο ηλεκτρικό ρεύμα, η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στην άνοδο του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, καθώς οι μονάδες αερίου εξακολουθούν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στο ενεργειακό μείγμα.
Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας το πρώτο 11ήμερο του Σεπτεμβρίου είναι αυξημένη κατά 19% σε σχέση με το κλείσιμο του Αυγούστου, μήνα που είχε ήδη καταγράψει άνοδο 21% σε σχέση με τον Ιούλιο. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι, εάν το υψηλό κόστος διατηρηθεί, θα μπορούσε να επιστρέψει το μοντέλο επιδότησης των λογαριασμών ρεύματος.
Για σήμερα, Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας διαμορφώθηκε κοντά στα 183 ευρώ/MWh, ενώ στις βραδινές ώρες οι αιχμές ξεπερνούν τα 300 ευρώ/MWh. Ανάλογα υψηλές τιμές καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, με τη Βουλγαρία κοντά στα 200 ευρώ/MWh, τη Γερμανία στα 195 ευρώ, την Ιταλία στα 216 ευρώ και την Ιρλανδία στα 236 ευρώ/MWh.
Brent κοντά στα 110 δολάρια, TTF πάνω από 80 ευρώ
Η πίεση στην Ελλάδα τροφοδοτείται από ένα ευρύτερο ενεργειακό σοκ. Το Brent έχει πλησιάσει τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έχει επιστρέψει πάνω από τα 80 ευρώ/MWh, από περίπου 32 ευρώ/MWh νωρίτερα μέσα στο έτος. Από τις αρχές του 2026, το πετρέλαιο έχει ενισχυθεί σχεδόν κατά 80%, ενώ το TTF έχει σχεδόν τριπλασιαστεί.
Βασική αιτία είναι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι νέοι κίνδυνοι στις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας. Οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένουν περιορισμένες, ενώ η επαναδραστηριοποίηση των Χούθι αυξάνει την αβεβαιότητα και στην Ερυθρά Θάλασσα και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Οι προβλέψεις των αναλυτών διατηρούν υψηλά τον πήχη του κινδύνου. Η αμερικανική EIA έχει αναβαθμίσει την εκτίμησή της για τη μέση τιμή του Brent στα 91 δολάρια φέτος, ενώ η Goldman Sachs έχει προειδοποιήσει ότι περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο προς τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Αγωνία για τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αβεβαιότητα γύρω από το φυσικό αέριο. Το TTF έκλεισε την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου κοντά στα 82 ευρώ/MWh, έχοντας αυξηθεί πάνω από 40% μόνο από τις αρχές του μήνα.
Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται σε πληρότητα περίπου 66%-67%, ενώ στη Γερμανία το ποσοστό κινείται στο 53%-54% και στην Ολλανδία κοντά στο 48%. Αναλυτές εκτιμούν ότι, αν δεν αλλάξει η εικόνα, η ευρωπαϊκή πληρότητα στο τέλος Οκτωβρίου ενδέχεται να περιοριστεί στο 74%-75%, σημαντικά χαμηλότερα από τον στόχο του 90% για την 1η Νοεμβρίου.
Το κρίσιμο τεστ θα έρθει με τον χειμώνα, όταν η Ευρώπη θα χρειαστεί να ανταγωνιστεί την Ασία για φορτία LNG, ιδίως εάν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές.
Η ενεργειακή κρίση ξαναφέρνει επιδοτήσεις στην Ευρώπη
Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που εξετάζει νέα μέτρα. Κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη επαναφέρουν σταδιακά εργαλεία στήριξης ενόψει του χειμώνα.
Η Κροατία ανακοίνωσε πακέτο 260 εκατ. ευρώ, με ισχύ από τις αρχές Οκτωβρίου έως τις 31 Μαρτίου 2027, για τη συγκράτηση των τιμών ηλεκτρικού, φυσικού αερίου και τηλεθέρμανσης. Στην Πορτογαλία παρατείνονται φορολογικές ελαφρύνσεις στα καύσιμα, ενώ στη Σλοβενία μειώνεται δραστικά ο ειδικός φόρος στο πετρέλαιο θέρμανσης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, από την 1η Οκτωβρίου καταργείται ο ΦΠΑ στους οικιακούς λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ περίπου 6 εκατ. νοικοκυριά θα λάβουν έκπτωση 150 λιρών τον χειμώνα.
Η τάση αυτή εντείνει τις πιέσεις και στην ελληνική κυβέρνηση να διαμορφώσει ένα νέο «μαξιλάρι» προστασίας, εφόσον το Brent και το TTF παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Η ΕΚΤ φοβάται νέο πληθωριστικό κύμα
Η ενεργειακή ακρίβεια δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό και δημοσιονομικό πρόβλημα. Έχει ήδη περάσει στο κέντρο της νομισματικής πολιτικής.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε χθες τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, με το επιτόκιο καταθέσεων να φτάνει στο 2,5%, προειδοποιώντας ότι όσο περισσότερο παραμένουν υψηλές οι τιμές ενέργειας τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος δευτερογενών επιπτώσεων σε τιμές και μισθούς.
Για την Ελλάδα, αυτό δημιουργεί μια διπλή πίεση: ακριβότερη ενέργεια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και ακριβότερο χρήμα λόγω υψηλότερων επιτοκίων. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές, αλλά και πόσο γρήγορα θα χρειαστεί να επιστρέψουν οι κρατικές παρεμβάσεις.