Παρά την αύξηση των νέων οικοδομικών αδειών κατά 10,4%, η διαφορά μεταξύ προσφοράς και ζήτησης δεν μειώνεται. Τουναντίον.
Μια ματιά στα στοιχεία της αγοράς φανερώνει ότι με τη συμπλήρωση του γ΄τριμήνου του έτους, το stock των ακινήτων, που διατίθενται είτε για πώληση είτε για μίσθωση, περιορίστηκε. Όσο για τις περιοχές, όπου η διαθεσιμότητα αυξήθηκε, οι αυξήσεις των τιμών είναι τόσο μεγάλες, που λειτουργούν αποτρεπτικά. Οι αυξήσεις αυτές είναι, μάλιστα, μεγαλύτερες στα μικρότερα διαμερίσματα.
Διψήφιες αυξήσεις στις τιμές πώλησης
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του κέντρου της Αθήνας. Σύμφωνα με την έρευνα της Χρυσής Ευκαιρίας, στα διαμερίσματα ως 80 τ.μ. καταγράφεται οριακή αύξηση των διαθέσιμων ακινήτων. Ωστόσο, οι τιμές τους φτάνουν κατά μέσο όρο τις 3.087 ευρώ/τ.μ. με μια αύξηση άνω του 10% σε σχέση με πέρσι! Το απίστευτο είναι σε αυτές τις τιμές βρίσκει κανείς- με πολύ ψάξιμο- σπίτι άνω των 120 τ.μ., δείγμα του ότι η αγορά “εξαργυρώνει” τη στροφή των ενδιαφερόμενων αγοραστών σε μικρότερα ακίνητα, “χτυπώντας” τις τιμές.
Ανάλογη είναι η εικόνα και σε άλλες γειτονιές της Αθήνας. Στο Περιστέρι, για παράδειγμα, η “δεξαμενή” των διαθέσιμων κατοικιών είτε ως 80 τ.μ. είτε ως 120 τ.μ.- που σίγουρα καλύπτουν τις στεγαστικές ανάγκες μιας οικογένειας- έχει μεγαλώσει. Ωστόσο, οι ζητούμενες τιμές καταγράφουν αύξηση ως και 17,10% σε σχέση με πέρσι! Και εδώ η μέση ζητούμενη τιμή για κατοικίες ως 80 τ.μ. είναι μεγαλύτερη από την αντίστοιχη τιμή για διαμερίσματα άνω των 120 τ.μ., καθώς διαμορφώνεται στις 2.931 ευρώ/τ.μ. έναντι 2.296 ευρώ/τ.μ.
Ακόμα πιο ανοικτή είναι “ψαλίδα” στη Νέα Ιωνία, όπου καταγράφεται σημαντική αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών ως 80 τ.μ., αλλά με αύξηση της τιμής τους κατά 25,70%. Αυτή η τιμή των 2.454 ευρώ/τ.μ. είναι εξόφθαλμα μεγαλύτερη από τη ζητούμενη για διαμερίσματα άνω των 120 τ.μ., η οποία αν και με αύξηση 4,80%, περιορίζεται στις 2.415 ευρώ/τ.μ.
Πηγαίνοντας νοτιότερα, π.χ. στην Αργυρούπολη, η διαθεσιμότητα σημειώνει ποσοστιαία αύξηση, αλλά σε απόλυτους αριθμούς μιλάμε για καμιά 80αριά ακίνητα παραπάνω σε σχέση με πέρσι. Το πρόβλημα είναι ότι ακόμα για μια κατοικία 80 τ.μ. θα πρέπει να δώσει κανείς γύρω στις 365.000 ευρώ, ενώ αν θέλει μεγαλύτερο σπίτι π.χ. 100 τ.μ. ο προϋπολογισμός ανεβαίνει στις 420.000 ευρώ.
Τιμές ακινήτων προς πώληση
«Φωτιά» στα ενοίκια
Οι τιμές πώλησης είναι η μια όψη του νομίσματος της στεγαστικής κρίσης. Η άλλη, είναι οι τιμές των ενοικίων.
Και σε αυτήν την περίπτωση, η διαθεσιμότητα κατά κανόνα είναι μικρότερη από πέρσι, αλλά τα ζητούμενα μισθώματα καταγράφουν ως και διψήφια αύξηση, ακόμα και σε περιοχές που θεωρούνται πιο “φιλικές” για την τσέπη. Μια τέτοια περίπτωση είναι το Ίλιον, όπου τα μικρότερα διαμερίσματα είναι λιγότερα από πέρσι και τα ζητούμενα ενοίκια καταγράφουν αύξηση 11,50%. Και εδώ παρατηρείται το ίδιο ακριβώς φαινόμενο με τις τιμές των ακινήτων. Για κατοικίες ως 80 τ.μ. το μέσο ενοίκιο έχει ανέβει στα 10,40 ευρώ/τ.μ., ενώ στις κατοικίες άνω των 120 τ.μ. διαμορφώνεται στα 7,10 ευρώ/τ.μ.
Εκεί που το πράγμα ξεφεύγει, είναι οι αποκαλούμενες νέες περιοχές, εν προκειμένω το παραλιακό μέτωπο. Στο Ελληνικό και τη Γλυφάδα τα ζητούμενα ενοίκια για μεγάλα διαμερίσματα αγγίζουν τα 20 ευρώ/τ.μ. κατά μέσο όρο, στον Άλιμο “φλερτάρουν” με τα 14 ευρώ/τ.μ., στο Π. Φάληρο ξεπερνούν τα 12 ευρώ/τ.μ.
Όσο για τις... φοιτητουπόλεις, η κατάσταση είναι απελπιστική. Στο Ηράκλειο της Κρήτης, τα διαθέσιμα μικρά σπίτια είναι και πολύ λιγότερα (-14,90%) και ακριβότερα (+4,60%) από πέρσι. Στην Πάτρα, τα διαθέσιμα διαμερίσματα ως 80 τ.μ. είναι περίπου 2.300 περισσότερα από πέρσι, αλλά η αιτία είναι, μάλλον, τα ακριβά ενοίκια, που ξεπερνούν τα 10 ευρώ/τ.μ.
Τιμές ακινήτων προς ενοικίαση
Οι επόμενες κινήσεις στην Ευρώπη
Η αλήθεια είναι ότι είχαν καλλιεργηθεί υψηλές προσδοκίες, από την κινητικότητα που είχε αναπτυχθεί στις Βρυξέλλες για τη στεγαστική κρίση, καθώς όλες οι χώρες αντιμετωπίζουν, λίγο ως πολύ, το ίδιο πρόβλημα. Είναι ενδεικτικό ότι οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ έχουν αυξηθεί έως και 60% κατά μέσο όρο από το 2015, με ορισμένα κράτη- μέλη να καταγράφουν αυξήσεις άνω του 200%. Η προσδοκία ήταν ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας νέος “κουμπαράς”, ένα νέο ευρωπαϊκό Ταμείο, από το οποίο θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν στεγαστικές παρεμβάσεις, όπως η κατασκευή κοινωνικών κατοικιών. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπει η Κομισιόν είναι ότι η στεγαστική πολιτική αποτελεί εθνική ευθύνη.
Μια άτυπη συνάντηση των υπουργών της ΕΕ που είναι αρμόδιοι για τη στέγαση θα πραγματοποιηθεί στις 25 και 26 Νοεμβρίου στο Δουβλίνο. Η συνάντηση θα παράσχει μια πλατφόρμα υψηλού επιπέδου για στρατηγικό διάλογο, ανταλλαγή εμπειριών και οικοδόμηση συναίνεσης μεταξύ των κρατών- μελών με σκοπό την προώθηση των συζητήσεων σχετικά με την ευρωπαϊκή ατζέντα για τη στέγαση, συμπεριλαμβανομένων βασικών στοιχείων του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για Προσιτή Στέγαση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σχεδιαζόμενη ευρωπαϊκή παρέμβαση για πόλεις και δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπου η πίεση στη στέγαση είναι η ισχυρότερη και η αυξανόμενη χρήση κατοικιών για σκοπούς άλλους από την κύρια κατοικία μπορεί να επιδεινώσει την τοπική διαθεσιμότητα και την οικονομική προσιτότητα. Όπως επισημαίνουν κοινοτικές πηγές, ο ευρωπαϊκός νόμος για την προσιτή στέγαση θα υποστηρίξει τα κράτη- μέλη και τις πόλεις σε περιοχές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις κι αυτό ενδεχομένως θα επιφέρει αλλαγές στο πλαίσιο των βραχυχρόνιων μισθώσεων.