Νέα δυναμική αποκτά το επενδυτικό αποτύπωμα της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, καθώς η δρομολόγηση του Data Center ολοκληρώνει το business plan για την περιοχή.
Τα καινούρια δεδομένα για τον επενδυτικό χάρτη πρόκειται να αποτυπώσει η ΔΕΗ στις 29 Οκτωβρίου, κατά την παρουσίαση που θα πραγματοποιήσει στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας. Η παρουσίαση γίνεται στη δεδομένη συγκυρία καθώς πλέον το σύνολο των επενδύσεων του Ομίλου βρίσκεται είτε σε φάση ανάπτυξης είτε σε στάδιο προετοιμασίας. Η κοινή επένδυση με την Amazon αποτελεί το τελευταίο μεγάλο κομμάτι που συμπληρώνει το επενδυτικό παζλ.
Πρόκειται ουσιαστικά για την επικαιροποίηση του σχεδίου που είχε παρουσιάσει τον Απρίλιο του 2025 ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου για τη Δυτική Μακεδονία, μετά την απολιγνιτοποίηση. Στο διάστημα που μεσολάβησε έχουν γίνει σημαντικά βήματα για την υλοποίηση του σχεδίου, με αρκετά από τα έργα να έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Πλέον, η συμφωνία με τον αμερικανικό κολοσσό για το Κέντρο Δεδομένων κυριολεκτικά εκτινάσσει την οικονομική και αναπτυξιακή διάσταση της «επόμενης ημέρας» της παρουσίας του Ομίλου στην περιοχή.
Ο χάρτης των επενδύσεων
Στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου αναμένεται να συμμετάσχουν ανώτατα στελέχη της ΔΕΗ, με επικεφαλής τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο Συμβατικής Παραγωγής, Αλέξη Παΐζη. Σκοπός είναι να παρουσιαστεί η πρόοδος των επιμέρους έργων, τα επόμενα ορόσημα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτά συνδέονται μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό οικοσύστημα.
Σημαντική θέση στον σχεδιασμό έχουν οι ΑΠΕ, με τη ΔΕΗ να αναπτύσσει ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο φωτοβολταϊκών στα πρώην λιγνιτωρυχεία. Μάλιστα, αρκετές από τις νέες εγκαταστάσεις έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, αξιοποιώντας εκτάσεις που στο παρελθόν εξυπηρετούσαν τη λιγνιτική δραστηριότητα.
Στον αρχικό σχεδιασμό του Ομίλου περιλαμβάνονταν φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 2.130 MW, με το χαρτοφυλάκιο να έχει στο μεταξύ ενισχυθεί προσεγγίζοντας τα 3.000 MW.
Έργα αποθήκευσης
Παράλληλα, προχωρούν οι επενδύσεις του Ομίλου στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο με συστοιχίες μπαταριών όσο και με μονάδες αντλησιοταμίευσης. Στην τελευταία κατηγορία εντάσσονται δύο έργα ισχύος 320 και 240 MW αντίστοιχα, τα οποία θα αξιοποιούν την ηλεκτρική ενέργεια σε ώρες χαμηλής ζήτησης, ώστε να την αποδίδουν στο σύστημα όταν είναι περισσότερο απαραίτητη. Οι συγκεκριμένες υποδομές θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία με την ανάπτυξη του κέντρου δεδομένων, το οποίο θα έχει υψηλές και συνεχείς ενεργειακές ανάγκες.
Ξεχωριστό σκέλος του επενδυτικού προγράμματος αφορά την κάλυψη των αναγκών τηλεθέρμανσης των τοπικών κοινωνιών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η νέα μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), η οποία βρίσκεται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης και προορίζεται να υποστηρίξει την τροφοδοσία των δικτύων τηλεθέρμανσης.
Στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό εντάσσεται επίσης η μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου. Με βάση τον προγραμματισμό της ΔΕΗ, η πρώτη φάση προβλέπει τη λειτουργία της ως μονάδας ανοικτού κύκλου, ισχύος περίπου 350 MW, στα τέλη του 2027, ενώ σε δεύτερο στάδιο, έως το 2029, σχεδιάζεται η μετατροπή της σε μονάδα συνδυασμένου κύκλου ισχύος περίπου 440 MW.
Κομβικό το Data Center
Ωστόσο, η εξέλιξη που αλλάζει περισσότερο τα δεδομένα είναι η δρομολόγηση του mega data center, το οποίο θα αναπτυχθεί στον χώρο του πρώην Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Αγίου Δημητρίου, σε συνεργασία με την Amazon Web Services (AWS).
Η υπογραφή δεσμευτικού μνημονίου συνεργασίας μεταξύ των δύο εταιρειών, τον περασμένο Σεπτέμβριο, αποτέλεσε το καθοριστικό βήμα για να περάσει το έργο από τη φάση των σχεδίων σε τροχιά υλοποίησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, έως τον Μάρτιο του 2027 αναμένεται να έχει υπογραφεί και η οριστική συμφωνία, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την κατασκευή της πρώτης φάσης, ισχύος 300 MW.
Το οικονομικό μέγεθος της επένδυσης είναι ενδεικτικό της σημασίας της. Συνυπολογίζοντας τις υποδομές που θα αναπτύξει η ΔΕΗ και τον τεχνολογικό εξοπλισμό που θα εγκαταστήσει η Amazon, η συνολική κεφαλαιουχική δαπάνη της πρώτης φάσης εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ. Η ελληνική εταιρεία θα αναλάβει την κατασκευή των κτιρίων και των υποστηρικτικών εγκαταστάσεων, ενώ ο αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός θα επενδύσει στον εξοπλισμό πληροφορικής, συμπεριλαμβανομένων των εξειδικευμένων επεξεργαστών για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Η συνεργασία προβλέπει τη μίσθωση του data center από την Amazon για 15 χρόνια. Μάλιστα, οι πρώτες προπαρασκευαστικές εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν νωρίτερα από την κύρια κατασκευή. Σε αυτές περιλαμβάνεται η αποξήλωση παλαιών εγκαταστάσεων του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου που δεν χρησιμοποιούνται πλέον, όπως οι πύργοι ψύξης, ώστε να απελευθερωθούν οι απαραίτητοι χώροι για τη νέα δραστηριότητα και τις ενεργειακές υποδομές που θα τη συνοδεύουν.
Στόχος είναι η αρχική εγκατάσταση να είναι έτοιμη στα τέλη του 2028, ενώ στον σχεδιασμό των δύο εταίρων περιλαμβάνεται και η δυνατότητα σταδιακής επέκτασης της υποδομής έως το 1 GW, δηλαδή σε υπερτριπλάσια ισχύ. Η επέκταση θεωρείται σχεδόν «κλειδωμένη» ενώ θα οριστικοποιηθεί τους επόμενους μήνες μετά την έναρξη κατασκευής της πρώτης φάσης του έργου.
Έως 2.500 άμεσες θέσεις εργασίας
Για τη Δυτική Μακεδονία, η σημασία του Data Center δεν περιορίζεται στο ύψος των επενδυτικών κεφαλαίων. Εξίσου κρίσιμη είναι η συμβολή του στην απασχόληση, σε μια περιοχή που αναζητά ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο μετά τη «μονοκαλλιέργεια» του λιγνίτη.
Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις, η λειτουργία του Κέντρου Δεδομένων αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 2.000 έως 2.500 άμεσες θέσεις εργασίας. Πρόκειται για μέγεθος συγκρίσιμο με το προσωπικό που απασχολούσε η ΔΕΗ στις λιγνιτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή το 2019, γεγονός που αναδεικνύει τη δυνατότητα του έργου να αποτελέσει έναν νέο σημαντικό πυλώνα απασχόλησης.
Παράλληλα, οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό θα είναι ιδιαίτερα αυξημένες κατά την περίοδο κατασκευής. Για την πρώτη φάση του Κέντρου Δεδομένων, οι αρχικές εκτιμήσεις της ΔΕΗ προέβλεπαν τουλάχιστον 4.000 θέσεις εργασίας, ενώ για το σύνολο του επενδυτικού προγράμματος, στην προοπτική πλήρους ανάπτυξης του giga data center και των συνοδευτικών υποδομών, οι εκτιμήσεις «δείχνουν» έως 20.000 θέσεις κατά την κατασκευαστική περίοδο.
Πέρα όμως από τις άμεσες θέσεις εργασίας, η επένδυση δημιουργεί προϋποθέσεις ανάπτυξης και για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις κατασκευές, τις τεχνικές υπηρεσίες, τις τηλεπικοινωνίες και την πληροφορική. Η εγκατάσταση μιας τόσο μεγάλης υπολογιστικής υποδομής μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως πόλος έλξης για νέες τεχνολογικές δραστηριότητες, διευρύνοντας περαιτέρω το οικονομικό αποτύπωμα του έργου.
Ευρωπαϊκή πρωτιά
Βασικό χαρακτηριστικό του εγχειρήματος είναι ότι το data center σχεδιάζεται μαζί με τις εγκαταστάσεις που θα καλύπτουν τις ανάγκες του σε ηλεκτρική ενέργεια. Η ΔΕΗ επιδιώκει να αξιοποιήσει τον συνδυασμό φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης και μονάδων ελεγχόμενης παραγωγής, ώστε να εξασφαλίσει σταθερή τροφοδοσία, περιορίζοντας παράλληλα την επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος.
Το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που διαθέτει ο Όμιλος, έναντι άλλων επενδύσεων σε υποδομές data centers. Και αυτό γιατί οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αναζητούν τοποθεσίες όπου, εκτός από κατάλληλες εκτάσεις και τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις, υπάρχει εξασφαλισμένη πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Στην περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας, τα παραπάνω πλεονεκτήματα συνδυάζονται με την ύπαρξη εκτεταμένων πρώην βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι ανάγκες του data center σε νερό θα αντιστοιχούν μόλις στο 0,6% των ποσοτήτων που χρησιμοποιούσαν οι παλαιές λιγνιτικές μονάδες.
Μάλιστα, η συνεργασία με την Amazon φαίνεται ότι έχει ήδη ενισχύσει και το ενδιαφέρον άλλων διεθνών εταιρειών τεχνολογίας για τη ΔΕΗ. Σύμφωνα με πληροφορίες, τρεις ακόμη μεγάλοι hyperscalers έχουν διερευνήσει τη δυνατότητα ανάλογων συνεργασιών με τον ελληνικό Όμιλο. Αν και οι συγκεκριμένες επαφές βρίσκονται σε αρχικό στάδιο, αποτελούν ένδειξη των προοπτικών που ανοίγει η είσοδος της ΔΕΗ στην αγορά των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.