Ξεκίνησε από χθες η αντίστροφη μέτρηση για να εμφανιστεί στις αντλίες η έκπτωση των 10 λεπτών στη βενζίνη και των 5 λεπτών στο ντίζελ κίνησης.
Πρόκειται για τις επιδοτήσεις που παρέχουν Helleniq Energy και Motor Oil, με τον ακριβή χρόνο ενσωμάτωσής τους σε κάθε πράτηριο να εξαρτάται πλέον από το πότε αυτό θα παραλάβει νέες ποσότητες καυσίμου.
Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, όσα σημεία πώλησης ανεφοδιάστηκαν ήδη με καύσιμα που αγοράστηκαν από τις εταιρείες εμπορίας με ενσωματωμένη την επιδότηση, θα πρέπει να έχουν αποτυπώνουν τη μείωση στις τιμές τους, ενώ στα υπόλοιπα η εικόνα θα αλλάξει σταδιακά μέσα στα επόμενα 24ωρα, όταν θα παραλάβουν τις καινούριες παραγγελίες.
Η λογική εφαρμογής του μέτρου είναι τέτοια ώστε η έκπτωση να ακολουθήσει τη φυσική ροή της εφοδιαστικής αλυσίδας. Τα δύο διυλιστήρια παρέχουν την έκπτωση στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων, εκείνες οφείλουν να τη μεταφέρουν στα πρατήρια και τα πρατήρια με τη σειρά τους να τη μετακυλίσουν στους οδηγούς. Έτσι, μέσα σε λίγες ημέρες το μέτρο αναμένεται να έχει περάσει στο σύνολο της αγοράς, σε όλη τη χώρα.
Η πολιτεία, πάντως, θέλει να διασφαλίσει ότι η έκπτωση δεν θα «χαθεί» στην πορεία από το διυλιστήριο μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η διενέργεια ελέγχων που πιθανότατα θα γίνονται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Μικρότερες οι «καθαρές» μειώσεις
Η παρέμβαση προβλέπει επιδότηση 7,95 λεπτών ανά λίτρο προ ΦΠΑ για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, που μεταφράζεται σε περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο με τον ΦΠΑ. Για το ντίζελ κίνησης η ενίσχυση ανέρχεται στα 4,05 λεπτά προ ΦΠΑ ή περίπου 5 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή. Ωστόσο, όπως σημειώνουν κύκλοι του κλάδου, στη συγκυρία στην οποία ενεργοποιείται, οι οδηγοί δεν θα δουν στην αντλία μειώσεις σε αυτά τα ύψη.
Ο λόγος είναι ότι η αγορά καυσίμων βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με νέο κύκλο ανοδικών πιέσεων. Η αναζωπύρωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο έχει προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, ενισχύοντας το κόστος προμήθειας των διυλιστηρίων. Ως αποτέλεσμα, μέρος της επιδότησης αναμένεται να απορροφηθεί από τις αυξημένες τιμές διυλιστηρίου.
Με τα σημερινά δεδομένα, επομένως, η επιδότηση εκτιμάται ότι δεν θα λειτουργήσει σαν «ορατή» μείωση κατά 10 λεπτά στη βενζίνη και 5 λεπτά στο ντίζελ, αφού μέρος της θα απορροφηθεί από τις ανατιμήσεις στις τιμές διυλιστηρίου. Τα στελέχη του κλάδους σπεύδουν πάντως να συμπληρώσουν πως πρόκειται ωστόσο για μία παρέμβαση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, αναχαιτίζοντας τις αυξήσεις. Μάλιστα, ειδικά το ντίζελ επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφορών και, μέσω αυτού, την τιμή σχεδόν όλων των προϊόντων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες για την εικόνα των τιμών. Με βάση τους δείκτες Platts, οι μεγαλύτερες πιέσεις αναμένονται στο ντίζελ κίνησης, καθώς εκτός από το γενικότερο αρνητικό κλίμα λόγω Μέσης Ανατολής, το συγκεκριμένο καύσιμο επηρεάζεται σημαντικά από τον περιορισμό των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων από τη Ρωσία.
Αντίθετα, η βενζίνη αναμένεται να εμφανίσει μεγαλύτερη «καθαρή» μείωση στην αντλία, καθώς οι ανοδικές τάσεις είναι μέχρι στιγμής πιο ήπιες, ενώ και η επιδότηση είναι μεγαλύτερη. Ωστόσο, και εδώ οι ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες, καθώς η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση, λόγω μετακινήσεων και τουριστικής περιόδου, αναμένεται σταδιακά να ενισχύσει τις τιμές διυλιστηρίου.
Τα «σύννεφα» για το ρεύμα
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό, πάντως, αφορά πλέον τη διάρκεια και την ένταση της νέας κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν δημιουργήσει ένα νέο κύμα ανησυχίας που «αγγίζει» τόσο τον «μαύρο χρυσό» όσο και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η επιβολή εκ νέου περιορισμών στη ναυσιπλοΐα, οι επιθέσεις εναντίον πετρελαιοφόρων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και οι απειλές για πρόσθετα μέτρα δείχνουν ότι η αποκλιμάκωση δεν είναι δεδομένη.
Η αντίδραση των αγορών είναι χαρακτηριστική. Το μπρεντ κινήθηκε χθες πάνω από τα 87 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 20% από την επανέναρξη των εχθροπραξιών. Επίσης, ήδη η νέα ένταση έχει προκαλέσει άλμα στις τιμές φυσικού αερίου. Στον ολλανδικό κόμβο TTF η τιμή κινήθηκε χθες κοντά στα 53 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, φτάνοντας σε υψηλό τριών μηνών.
Οι αγορές ανησυχούν ιδιαίτερα για τις εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή, καθώς η ανάκαμψη των αποστολών από το Κατάρ, που είχε ξεκινήσει μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση της έντασης, φαίνεται να ανακόπτεται.
Για την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας η επίπτωση δεν αναμένεται να φανεί άμεσα, καθώς η τιμολόγηση του φυσικού αερίου ακολουθεί κυρίως το μοντέλο month ahead. Ωστόσο, εάν οι συνθήκες μέσα στον Αύγουστο οδηγήσουν σε αυξημένη συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα, τότε το υψηλότερο κόστος καυσίμου θα μεταφερθεί και στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος.
Η ζήτηση και οι αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
Η χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας κινείται στη χώρα μας τον Ιούλιο περίπου στα 112 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Αν και βρίσκεται υψηλότερα από τον Ιούνιο, όταν είχε διαμορφωθεί στα 92,93 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, παραμένει σε επίπεδα που έχουν καταγραφεί για αρκετούς μήνες κατά τη διάρκεια του περασμένου χειμώνα. Για την κυβέρνηση, η εικόνα αυτή απαιτεί επαγρύπνηση, χωρίς μέχρι στιγμής να δημιουργεί ζήτημα επιστροφής του καθεστώτος επιδοτήσεων.
Ωστόσο, υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που αυξάνουν την πίεση. Η αυξημένη τουριστική κίνηση και η έντονη χρήση κλιματιστικών έχουν ανεβάσει σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, με την κατανάλωση να εμφανίζεται αυξημένη περίπου κατά 20% τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της θερινής δραστηριότητας.
Παράλληλα, η υποχώρηση της αιολικής παραγωγής περιορίζει τη συμβολή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο σύστημα. Ενώ πριν από λίγες εβδομάδες τα αιολικά πάρκα παρήγαγαν ημερησίως περίπου 120 έως 130 GWh, πλέον η παραγωγή έχει υποχωρήσει στις 70 έως 80 GWh λόγω των ασθενέστερων ανέμων.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει αναγκαστικά τη συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, ανεβάζοντας το κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Την ίδια στιγμή, μεγαλύτερη επιρροή στις ελληνικές τιμές ασκούν πλέον και οι αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, κυρίως της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Το περσινό πλεονέκτημα της ελληνικής αγοράς, όταν οι υψηλές εξαγωγές λειτουργούσαν ως «βαλβίδα εκτόνωσης», δεν εμφανίζεται φέτος στον ίδιο βαθμό.
Το βλέμμα πλέον στρέφεται στις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, καθώς από την πορεία της κρίσης θα κριθεί αν η νέα ενεργειακή πίεση περιοριστεί σε ένα προσωρινό επεισόδιο ή εξελιχθεί σε έναν ακόμη κύκλο αυξήσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.