H αποκλιμάκωση του «κόκκινου» ιδιωτικού χρέους με ταχύτερους ρυθμούς και αποτροπή δημιουργίας νέου θα πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα ώστε να υποστηριχθεί το αναπτυξιακό αφήγημα της χώρας και να μην τεθεί εν κινδύνω η κοινωνική συνοχή.
Αυτό τονίζουν τραπεζικά στελέχη, υπογραμμίζοντας ότι η απαλλαγή των τραπεζών από την βαριά κληρονομία της κρίσης, τα «κόκκινα» δάνεια, χάρη στην καθοριστική συμβολή του προγράμματος «Ηρακλής» ήταν ένα καθοριστικό βήμα αλλά δεν αρκεί. Είναι ζητούμενο όπως τονίζουν η επιστροφή στην οικονομική κανονικότητα. Και αυτό επαναλαμβάνει εμφατικά και ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας που το περασμένο καλοκαίρι ανέλαβε πρωτοβουλία για τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων για ταχύτερη αποκλιμάκωση του ιδιωτικού χρέους.
Θεαματική άνοδος των ρυθμίσεων μέσω Εξωδικαστικού
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο και μέχρι τα τέλη του 2025 πραγματοποιήθηκαν 50.710 επιτυχείς ρυθμίσεις που αντιστοιχούν αρχικές οφειλές 15,7 δισ ευρώ και σε συνδυασμό με τις διμερείς ρυθμίσεις τόσο των servicers που αναμένεται να «ανεβάσουν στροφές» το 2026 αναμένεται να επιταχυνθεί η μείωση του ιδιωτικού χρέους. Με βάση της τρέχουσα εικόνα στον εξωδικαστικό, σε διάφορα στάδια (ολοκληρωμένα αιτήματα, αρχική υποβολή, οριστική υποβολή) βρίσκονται σχεδόν 130.000 αιτήσεις που αντιστοιχούν σε οφειλές ύψους 58,31 δις ευρώ.
O 4ος χρόνος εφαρμογής του εργαλείου κλείνει με θεαματική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, όπως τονίζει το υπουργείο Οικονομικών. Σημειώνει ότι κατά το 2022, πρώτο χρόνο λειτουργίας, επετεύχθησαν 2.706 ρυθμίσεις (820 εκατ. ευρώ) - αριθμός που σήμερα είναι πιο κοντά στις μηνιαίες ρυθμίσεις. Ενώ εντός του 2025 σημειώθηκαν 21.680 επιτυχείς αναδιαρθρώσεις (6,16 δις ευρώ). Συγκρίνοντας τις επιδόσεις των 2 ετών, η αύξηση είναι της τάξεως του 700%. Σημειώνεται ότι η πλειοψηφία των ρυθμίσεων αφορούσαν φυσικά πρόσωπα και επιτηδευματίες.
Καταλύτης πάντως για την πορεία του Εξωδικαστικού είναι οι βελτιωτικές παρεμβάσεις με στόχο να καταστεί βασικό εργαλείο ρύθμισης των «κόκκινων» οφειλών για όσους έχουν πραγματική ανάγκη και επιζητούν μια βιώσιμη, ρεαλιστή ρύθμιση και όχι απλώς να «κλωτσήσουν το τενεκεδάκι» του πλειστηριασμού παρακάτω. Υπενθυμίζεται ότι αξιοποιώντας το μέτρο της προκαταβολής (μια από τις τελευταίες βελτιωτικές παρεμβάσεις) συνολικά 404 οφειλέτες ανέστειλαν προγραμματισμένους πλειστηριασμούς.
Το «άνοιγμα» του Εξωδικαστικού στη μεσαία τάξη μέσω της διεύρυνσης της περιμέτρου των οφειλετών για τους οποίους οι πρόταση ρύθμισης που παράγει ο αλγόριθμος είναι υποχρεωτική για τους πιστωτές, παράγει ήδη αποτελέσματα, με το 1/3 των ρυθμίσεων να οφείλεται πλέον σε αυτή την πρωτοβουλία για τη μεσαία τάξη, Οι παρεμβάσεις αυτές οδήγησαν στο μηνιαίο ποσοστό εγκρισιμότητας στο 80%, γεγονός που αποτυπώνει την άμεση ανταπόκριση των οφειλετών και των πιστωτών στο νέο πλαίσιο. Σημειώνεται ότι καθώς η διευρυμένη περίμετρος ισχύει ουσιαστικά από το δεύτερο 6μηνο του 2025.
Ετσι, τον Δεκέμβριο του 2025, οι επιτυχείς ρυθμίσεις έφτασαν τις 2.294 και ήταν ύψους άνω των 475 εκατ. ευρώ . Από αυτές οι 615 αφορούσαν τη μεσαία τάξη, οι 233 τα οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά και 32 οφειλέτες με αναπηρία (ΑΜΕΑ) για τους οποίους τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια είναι επίσης αυξημένα.
Σημειώνεται ότι οι «επιλέξιμοι οφειλέτες» για τους οποίους ισχύει η υποχρεωτικότητα αυξάνονται από 7% σε 85% των αιτούντων, χάρη στη μεσαία τάξη. Βέβαια σε κάθε περίπτωση αποτελεί απόφαση των ίδιων των οφειλετών αν αποδεχθούν ή όχι την ρύθμιση που τους προτείνεται.
Με βάση τα τελευταία στοιχεία το ποσό απόρριψης από τους οφειλέτες ήταν 19% για τις πολυμερείς ρυθμίσεις και 16% στις διμερείς. Σε ότι αφορά τα ποσοστά εγκρισιμότητας ο μέσος όρος για τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων ήταν 80% ενώ για τους τρεις μεγάλους servicers διαμορφώθηκα υψηλότερα και ειδικότερα στο 97% για την Ιntrum (198 αξιολογημένες αιτήσεις), στο 86% για την doValue (282) και στο 83% για την Cepal (262).
Τα σκήπτρα του Εξωδικαστικού εξάλλου διατηρούν οι επιτηδευματίες καθώς τους αφορά το 57,5% των οφειλών συνολικού ύψους 58,31% που βρίσκονται στον μηχανισμό. Ακολουθούν οι οφειλές των φυσικών προσώπων (21,9%) και τα νομικά πρόσωπα 20,61%. Η πλειοψηφία των οφειλών (71,6%) είναι προς χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες/servicers).
Eπίσης, η πλειοψηφία των αιτήσεων (38,4%) βρίσκεται στο εύρος οφειλής 50.000-200.000 ευρώ. Από την άλλη πλευρά οι οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ αποτελούν το 57,8% του συνόλου των οφειλών του εξωδικαστικού, ήτοι 33,7 δις ευρώ.
Τέλος, σε ότι αφορά τις διμερείς ρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τον Νοέμβριο 2025 με τους 4 μεγαλύτερους Servicers (Intrum, Cepal, DoValue, Qquant) συνεχίζουν να παρουσιάζουν θετική δυναμική. Τον μήνα Νοέμβριο καταγράφηκαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους 356 εκ. ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν σε 5.700 οφειλέτες, με την με την πλειοψηφία αυτών να αφορά στεγαστικά δάνεια.
Εκτιμάται ότι το 2025 οι οφειλές που θα έχουν ρυθμιστεί από τους servicers τόσο διμερώς όσο και μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού θα ξεπεράσουν τα 6 δις ευρώ ενώ το 2026 θα είναι χρονιά που θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις συναινετικές λύσεις. Σημειώνεται ότι από 79,7 δις ευρώ που βρίσκονται στους servicers οι τέσσερις μεγάλοι του κλάδου κατέχουν σχεδόν το 93%.