Στην Ελλάδα του 2026, οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον με αυξημένες απαιτήσεις και νέες προκλήσεις. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η ποιότητα, η οργανωμένη λειτουργία και η συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα παύουν να αποτελούν επιλογές και εξελίσσονται σε βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.
Η πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τη Veritable Polls σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους αποτυπώνει μια αγορά που εμφανίζεται περισσότερο ώριμη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να έχει απαλλαγεί από τις χρόνιες δυσκολίες που εξακολουθούν να περιορίζουν τις αναπτυξιακές της δυνατότητες. Aξίζει να σημειωθεί πως η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου.
Το πρώτο και ίσως πιο αισιόδοξο συμπέρασμα αφορά την ενίσχυση της κουλτούρας της πιστοποίησης. Σχεδόν τρεις στις τέσσερις επιχειρήσεις δηλώνουν ότι διαθέτουν τουλάχιστον ένα πρότυπο ποιότητας, περιβαλλοντικής διαχείρισης ή άλλο πιστοποιημένο σύστημα. Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι για τη μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων η πιστοποίηση δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία που εξυπηρετεί μόνο τη συμμετοχή σε δημόσιους διαγωνισμούς, αλλά ένα εργαλείο που έχει ενσωματωθεί στην καθημερινή λειτουργία, στη διαχείριση των διαδικασιών και στη συνολική στρατηγική ανάπτυξης. Παράλληλα, η σημασία της αποτυπώνεται και στις εμπορικές συνεργασίες. Οι απαιτήσεις για πιστοποιητικά συμμόρφωσης δεν προέρχονται πλέον μόνο από το Δημόσιο, αλλά και από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις δηλώνουν ότι χρειάστηκε να τα προσκομίσουν προκειμένου να συνεργαστούν με άλλες εταιρείες. Η πιστοποίηση εξελίσσεται, έτσι, σε κοινή «γλώσσα εμπιστοσύνης» ανάμεσα στους επιχειρηματικούς εταίρους.
Τροχοπέδη για τις επιχειρήσεις
Την ίδια στιγμή, η έρευνα αναδεικνύει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για πολλές επιχειρήσεις δεν είναι πλέον μόνο οι οικονομικές συνθήκες, αλλά και η δυσκολία εύρεσης κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού. Η έλλειψη τεχνικών ειδικοτήτων αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για μεγάλο μέρος της αγοράς, ενώ περισσότεροι από επτά στους δέκα εκτιμούν ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις πραγματικές ανάγκες των τεχνικών επαγγελμάτων. Πρόκειται για ένα εύρημα που αναδεικνύει την ανάγκη στενότερης σύνδεσης της εκπαίδευσης με την παραγωγή και τις ανάγκες της οικονομίας.
Αντίστοιχα, τα διαθέσιμα εργαλεία κατάρτισης φαίνεται ότι δεν έχουν ακόμη αξιοποιηθεί στον βαθμό που θα μπορούσαν. Σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν έχει αποκομίσει ουσιαστικά οφέλη από τα προγράμματα της ΔΥΠΑ, ενώ δύο στις τρεις επιχειρήσεις αναφέρουν ότι κανένα στέλεχος ή εργαζόμενός τους δεν έχει συμμετάσχει σε επιδοτούμενη εκπαίδευση. Εκείνες όμως που αξιοποίησαν τέτοιες δράσεις διαπιστώνουν, σε μεγάλο βαθμό, βελτίωση στις παραγωγικές τους διαδικασίες, γεγονός που αναδεικνύει τις δυνατότητες που υπάρχουν όταν τα προγράμματα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων.
Έντονες πιέσεις και από το ενεργειακό κόστος
Στο οικονομικό πεδίο, οι πιέσεις παραμένουν έντονες. Το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τη βιωσιμότητα πολλών επιχειρήσεων, ενώ η γραφειοκρατία συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες της καθημερινής λειτουργίας. Παρά την πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου, οι απόψεις για εργαλεία όπως το myDATA και η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας παραμένουν μοιρασμένες, καθώς αρκετές επιχειρήσεις θεωρούν ότι συνοδεύτηκαν από επιπλέον διοικητικές υποχρεώσεις αντί για ουσιαστική απλοποίηση των διαδικασιών.
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα της χρηματοδότησης. Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν αναζήτησαν τραπεζικό δανεισμό την τελευταία διετία, ενώ όσες προχώρησαν σε σχετική αίτηση είχαν, στις περισσότερες περιπτώσεις, θετική έκβαση. Παρόλα αυτά, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να θεωρείται μια διαδικασία με δυσκολίες και περιορισμούς, ιδιαίτερα για τις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες προκλήσεις στην αναζήτηση κεφαλαίων για επενδύσεις και ανάπτυξη.
Ο ρόλος του διεθνούς περιβάλλοντος
Στην έρευνα της Veritable Polls αποτυπώνονται ξεκάθαρα και οι γενικευμένες ανησυχίες στο διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον. Η ευρύτερη οικονομική αστάθεια, η αύξηση του μισθολογικού κόστους, η φορολογία και οι δυσκολίες χρηματοδότησης εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς παράγοντες προβληματισμού. Οι επιχειρήσεις εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικές απέναντι σε νέες αλλαγές που επηρεάζουν την αγορά εργασίας, επιβεβαιώνοντας ότι η σταθερότητα και η προβλεψιμότητα αποτελούν σήμερα κρίσιμες προϋποθέσεις για τον επιχειρηματικό σχεδιασμό.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι εκείνη μιας επιχειρηματικής κοινότητας που έχει αφήσει πίσω της τη λογική της απλής συμμόρφωσης και στρέφεται πλέον προς τη δημιουργία πιο ανθεκτικών και οργανωμένων επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, όμως, η έρευνα υπενθυμίζει ότι η ανάπτυξη δεν εξαρτάται μόνο από τις πρωτοβουλίες των ίδιων των επιχειρήσεων. Η ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης, η μείωση της γραφειοκρατίας, η ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και η διαμόρφωση ενός σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε η δυναμική που καταγράφεται σήμερα να μετατραπεί σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή πορεία για το ελληνικό επιχειρείν.