Στον βασικότερο παράγοντα αβεβαιότητας για την ελληνική οικονομία το 2026 αναδεικνύεται ο πληθωρισμός, καθώς η παρατεταμένη άνοδος των τιμών σε αγαθά και υπηρεσίες αποδυναμώνει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, περιορίζει τη ζήτηση και επηρεάζει αρνητικά τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.
Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων έχει ήδη οδηγήσει το οικονομικό επιτελείο σε επανεκτίμηση των προβλέψεων για το ΑΕΠ, με το ενδεχόμενο περαιτέρω επιβράδυνσης να βρίσκεται πλέον στο τραπέζι.
Παρότι ο ετήσιος πληθωρισμός υποχώρησε τον Ιούνιο στο 4,4% από 5,2% τον Μάιο, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επικρατεί ανησυχία για τη διάρκεια και την ένταση των ανατιμήσεων. Η βασική ανησυχία αφορά τις επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί μοχλό μεγέθυνσης του ΑΕΠ . Καθώς οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τα νοικοκυριά αναγκάζονται να διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για την κάλυψη βασικών αναγκών, περιορίζοντας άλλες δαπάνες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα πληθωρισμού αφαιρεί περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες από τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης. Με τον μέσο πληθωρισμό του πρώτου εξαμήνου να διαμορφώνεται στο 4,02%, αισθητά υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις, οι στόχοι για την ανάπτυξη γίνονται δυσκολότεροι. Ήδη η πρόβλεψη για αύξηση του ΑΕΠ έχει περιοριστεί στο 2% από 2,2% που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός, ενώ δεν αποκλείεται νέα αναθεώρηση προς τα κάτω.
Στο 1,8% η ανάπτυξη το 2026 υπό τον φόβο νέων αναταράξεων στην ενέργεια
Το διεθνές περιβάλλον εξακολουθεί να επιβαρύνει τις προοπτικές. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ διατηρούν υψηλό τον κίνδυνο νέων αναταράξεων στις αγορές ενέργειας, με πιθανές συνέπειες στις τιμές καυσίμων και μεταφορών. Υπό αυτές τις συνθήκες, κυβερνητικές πηγές δεν αποκλείουν η ανάπτυξη να κινηθεί τελικά στην περιοχή του 1,8%, ενώ σε δυσμενέστερο σενάριο θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμη και στο 1,7%.
Πιο συντηρητικές εμφανίζονται και οι εκτιμήσεις των θεσμών. Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προβλέπει ανάπτυξη 1,9% για το 2026, εκτίμηση που συγκλίνει με εκείνες της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΟΟΣΑ. Ακόμη χαμηλότερα τοποθετούν τον πήχη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τα οποία προβλέπουν ρυθμό μεγέθυνσης 1,8%.
Νέα άνοδος του πληθωρισμού: Στο 3% η πρόβλεψη για το 2026 -Πιέσεις σε τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια
Παράλληλα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει αναθεωρήσει προς τα πάνω τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό, τοποθετώντας τον μέσο δείκτη τιμών καταναλωτή στο 3% για το σύνολο του 2026, έναντι 2,2% που προέβλεπε ο κρατικός προϋπολογισμός. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή εξακολουθεί να είναι αισθητά χαμηλότερη από τις προβλέψεις άλλων οργανισμών. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί μεταξύ 3,7% και 3,8%, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει 3,7%.
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν τη διατήρηση έντονων πιέσεων στο κόστος ζωής. Στα τρόφιμα, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στο αρνί και το κατσίκι, με ετήσια άνοδο 16,2%, στο μοσχάρι με 15,6% και στα ψάρια με 11,1%. Ανατιμήσεις σημειώθηκαν επίσης στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα φρούτα και στον καφέ. Αντίθετα, το ελαιόλαδο αποτέλεσε τη σημαντικότερη εξαίρεση, με την τιμή του να υποχωρεί κατά 12,8% σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Ιδιαίτερα ισχυρές παραμένουν οι πληθωριστικές πιέσεις στη στέγαση. Το συνολικό κόστος κατοικίας αυξήθηκε κατά 10,6%, ενώ τα ενοίκια κατέγραψαν άνοδο 7,1%. Καθοριστική ήταν η συμβολή της ενέργειας, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου ενισχύθηκαν κατά 24,6%, του πετρελαίου θέρμανσης κατά 53,2%, της βενζίνης κατά 12,8% και του πετρελαίου κίνησης κατά 12%.