Με το δεξί έκαναν ποδαρικό οι διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, επιτρέποντας μια- συγκρατημένη- αισιοδοξία ότι η κατάσταση θα ομαλοποιηθεί.
Αν και κανείς δεν μπορεί να βάλει το χέρι του στη φωτιά, δεδομένων των εξελίξεων στη γεωπολιτική σκακιέρα, αυτήν τη στιγμή η Ευρώπη, άρα και η Ελλάδα, μπαίνουν στο 2026 με την τιμή του φυσικού αερίου να κατρακυλά 42% χαμηλότερα από τα περσινά επίπεδα. Χθες, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη υποχώρησε κατά περίπου 6%, γύρω στα 27 ευρώ, καθώς η άφθονη παγκόσμια προσφορά συνεχίζει να επηρεάζει αρνητικά την αγορά.
Όπως σημειώνει η Trading Economics, η Ευρώπη αναμένεται να έχει εισαγάγει φέτος ποσότητα ρεκόρ υγροποιημένου φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, μειώνοντας τις ανησυχίες για τα σχετικά χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης, τα οποία ανέρχονται σε σχεδόν 60,6% έναντι 70,8% την ίδια περίοδο πέρυσι. Οι σταθερές ροές LNG από τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές έχουν δώσει στους Ευρωπαίους αγοραστές πολύ μεγαλύτερη ευελιξία από ό,τι τα τελευταία χρόνια, ενώ το ήπιο ξεκίνημα της περιόδου θέρμανσης και οι αξιόπιστες παραδόσεις μέσω αγωγών από τη Νορβηγία έχουν μειώσει περαιτέρω την πίεση.
Η αγορά έχει αλλάξει ριζικά από την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με το LNG να αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το 45% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ σε σύγκριση με περίπου 20% πριν από τον πόλεμο. Κοιτώντας μπροστά, τα νέα έργα εξαγωγής LNG παγκοσμίως υποδηλώνουν ακόμη πιο χαλαρές συνθήκες προσφοράς, αυξάνοντας την πιθανότητα παρατεταμένης υπερπροσφοράς.
Οι επιπτώσεις στο ρεύμα
Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι ακόμα κι έτσι, οι Ευρωπαίοι, άρα και οι Έλληνες, πληρώνουν για το φυσικό αέριο περίπου διπλάσια τιμή σε σχέση με τα προ πολέμου επίπεδα, χωρίς να διαφαίνεται στον ορίζοντα προοπτική επιστροφής στα 12-13 ευρώ. Με αυτό το δεδομένο, το πώς επηρεάζονται οι τιμές του ρεύματος εξακολουθεί να προκαλεί πονοκέφαλο σε νοικοκυριά κι επιχειρήσεις, παρά το ότι οι εξάρσεις (spikes) μοιάζει να έχουν μείνει πίσω. Ειδικά για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, ζητούμενο παραμένει η ανακοίνωση των μέτρων στήριξης, έτσι ώστε να μην υστερήσουν ακόμα περισσότερο σε όρους ανταγωνιστικότητας, σε σχέση με άλλες χώρες π.χ. Ιταλία, όπου “τρέχουν” προγράμματα επιδότησης στην τιμή του ρεύματος.
Υπό αυτό το πρίσμα, αναμένονται με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της εφόδου που έκανε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, στις εγκαταστάσεις επιχειρήσεων δραστηριοποιούμενων στην παραγωγή και χονδρική προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή διερευνά ενδεχόμενες οριζόντιες συμφωνίες/εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ των ελεγχόμενων επιχειρήσεων με αντικείμενο την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού, ιδίως μέσω του άμεσου ή έμμεσου καθορισμού τιμών και άλλων όρων συναλλαγής ή/και μέσω του περιορισμού ή του ελέγχου της παραγωγής/διάθεσης. Η Επιτροπή διερευνά, επίσης, ενδεχόμενη καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης επιχείρησης, ιδίως μέσω της επιβολής μη δίκαιων τιμών ή άλλων όρων συναλλαγής ή/και μέσω του περιορισμού της παραγωγής/διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι τιμές των καυσίμων
Αν και είναι πρόωρο να εκτιμήσει κανείς πώς θα διαμορφωθούν βραχυπρόθεσμα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου, μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα, χθες σημείωσαν άνοδο γύρω στα 1,7%, στα 61,8 δολάρια, παραμένοντας ωστόσο 19% χαμηλότερα από πέρσι.
Όπως επισημαίνει η Trading Economics, αν και η Βενεζουέλα κατέχει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, δεκαετίες υποεπένδυσης στις ενεργειακές υποδομές της χώρας περιόρισαν το μερίδιο του πετρελαίου της Βενεζουέλας προς εξαγωγή στη Ρωσία, το Ιράν και την Κίνα, οι οποίες δεν έχουν επιβάλει κυρώσεις στο Καράκας. Επιπλέον, η ποιότητα (heavy and sour) του αργού πετρελαίου στην περιοχή έχει ως αποτέλεσμα το εμπόριο πετρελαίου της Βενεζουέλας να έχει επιθετική έκπτωση σε σχέση με το WTI (άρα χαμηλότερη τιμή), μεγεθύνοντας τα εμπόδια για τις αμερικανικές εταιρείες να πραγματοποιήσουν επενδύσεις στην περιοχή λόγω της πολυπλοκότητας της εξόρυξης. Εν τω μεταξύ, ο ΟΠΕΚ+ επανέλαβε τη δέσμευσή του να διατηρήσει την παραγωγή αμετάβλητη το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Στα καθ’ ημάς, οι καταναλωτές μόλις άρχισαν δειλά- δειλά να βλέπουν διαφορά στις λιανικές τιμές των καυσίμων, με την υψηλή φορολογία να λειτουργεί πάντα ανασχετικά στη μεγαλύτερη μείωση τους. Η μέση τιμή της αμόλυβδης πανελλαδικά έχει υποχωρήσει γύρω στα 1,71 ευρώ και του πετρελαίου κίνησης στα 1,51 ευρώ. Αν επιβεβαιωθούν, ωστόσο, οι εκτιμήσεις της Ομοσπονδίας των πρατηριούχων, τότε αυτήν την εβδομάδα θα έχουμε σημαντική αποκλιμάκωση τιμών. Συγκεκριμένα, η τάση της αγοράς “δείχνει” πτώση 11 λεπτών στη βενζίνη και 15 λεπτών στα πετρέλαια.