Μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους και μείωση ρίσκου φέρνει η είσοδος του AKTOR στο τερματικό LNG της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους.
Ανεβαίνει πίστα η παρουσία του Ομίλου AKTOR στην αγορά του LNG μετά τη συμφωνία για την απόκτηση του 50% της «Dioriga Gas», της θυγατρικής της Motor Oil που αναπτύσσει τον ομώνυμο τερματικό σταθμό αποθήκευσης και επανεριοποιησης LNG (FSRU) στους Αγίους Θεοδώρους Κορινθίας, κοντά στις εγκαταστάσεις του διυλιστηρίου.
Η κίνηση αυτή δίνει στον AKTOR τη δυνατότητα να αποκτήσει ρόλο σε μια κρίσιμη υποδομή εισαγωγής και επαναεριοποίησης LNG, ενισχύοντας τη θέση του στην αλυσίδα αξίας του φυσικού αερίου. Μέχρι σήμερα, ο Όμιλος είχε κάνει σημαντικά βήματα στην εμπορία LNG. Με τη συμμετοχή στο FSRU, όμως, περνά σε ένα πιο καθετοποιημένο μοντέλο, καθώς δεν θα λειτουργεί μόνο ως αγοραστής και πωλητής φορτίων, αλλά θα έχει πρόσβαση και σε υποδομή φυσικής παράδοσης του καυσίμου.
Το FSRU «Dioriga Gas» και η νέα πύλη LNG
Το FSRU «Dioriga Gas» σχεδιάζεται ως η τρίτη πύλη εισόδου LNG στη χώρα, μετά τη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, και ως η δεύτερη πλωτή υποδομή του είδους στην Ελλάδα.
Με βάση τον σχεδιασμό, η μέγιστη αδειοδοτημένη δυνατότητα παροχής φυσικού αερίου στο εθνικό σύστημα μέσω του FSRU εκτιμάται σε 4,3 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι το έργο μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως νέα πύλη εισόδου LNG για την ελληνική αγορά, αλλά και ως υποδομή που θα στηρίξει τον Κάθετο Διάδρομο για τη μεταφορά φορτίων LNG που θα φτάνουν στην Ελλάδα προς τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη.
Γιατί η συμφωνία είναι σημαντική για τον AKTOR
Η συμμετοχή στο FSRU προσφέρει στον AKTOR μεγαλύτερη ασφάλεια στις εισαγωγές LNG και καλύτερο έλεγχο στη διάθεση των φορτίων. Με πρόσβαση σε υποδομή επαναεριοποίησης, ο Όμιλος μειώνει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει περιορισμούς ή καθυστερήσεις λόγω έλλειψης διαθέσιμης δυναμικότητας σε άλλες υποδομές.
Σύμφωνα με το business plan του Ομίλου για την περίοδο 2026-2031, το οποίο προβλέπει συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες 3 δισ. ευρώ, για το FSRU προβλέπονται επενδύσεις ύψους 190 εκατ. ευρώ. Ήδη από την παρουσίαση του σχεδίου στους αναλυτές, ο Όμιλος είχε προϊδεάσει για την είσοδό του σε ένα νέο FSRU, με στρατηγικό εταίρο, ώστε να περιοριστεί ο επενδυτικός κίνδυνος.
Η λογική της κίνησης είναι σαφής: Η απλή εμπορία LNG προσφέρει χαμηλότερα περιθώρια κέρδους, ενώ ο συνδυασμός εμπορίας και συμμετοχής σε FSRU μπορεί να ανεβάσει τα περιθώρια και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του Ομίλου στην προμήθεια φυσικού αερίου.
Στρατηγική συμμαχία AKTOR - Motor Oil στην κυκλική οικονομία
Τα σχέδια για LNG στα Βαλκάνια
Η κίνηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν συνδεθεί με τα σχέδια του AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας μέσω της Atlantic SEE LNG. Στόχος είναι η εταιρεία να εξελιχθεί σε βασικό προμηθευτή LNG στις αγορές της ευρύτερης περιοχής, αξιοποιώντας τις ελληνικές υποδομές ως πύλες εισόδου.
Ο AKTOR έχει ήδη κλείσει 20ετείς συμφωνίες με την Αλβανία και τη Βοσνία για την προμήθεια 1,5 δισ. κυβικών μέτρων LNG τον χρόνο, με το καύσιμο να προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από την αμερικανική Venture Global.
Παράλληλα, η Atlantic SEE LNG έχει υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Ουκρανία για προμήθειες 4 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως, με στόχο έως το τέλος του έτους να μετατραπούν σε δεσμευτικές 20ετείς συμφωνίες. Στο τραπέζι βρίσκονται, επίσης, πιθανές συμφωνίες με χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, αρχής γενομένης από τη Βόρεια Μακεδονία, αλλά και με αγορές της Κεντρικής Ευρώπης όπως η Ουγγαρία.
Μόνο οι υφιστάμενες συμφωνίες και τα μνημόνια του Ομίλου αντιστοιχούν σε νέες εισαγωγές LNG 5,5 δισ. κυβικών μέτρων τον χρόνο. Πρόκειται για όγκο ιδιαίτερα υψηλό αν ληφθεί υπόψη ότι οι συνολικές εισαγωγές φυσικού αερίου στην Ελλάδα το προηγούμενο έτος, από αγωγούς και LNG, ανήλθαν σε 7,5 δισ. κυβικά μέτρα.
Τα οφέλη για τη Motor Oil
Η συμφωνία έχει σημαντική αξία και για τη Motor Oil. Η είσοδος του AKTOR στο project ενισχύει τις προοπτικές εμπορικής αξιοποίησης του FSRU, καθώς αυξάνει την πιθανότητα μακροχρόνιας δέσμευσης δυναμικότητας και εισαγωγής σημαντικών ποσοτήτων LNG μέσω της υποδομής.
Παράλληλα, η συμμετοχή στρατηγικού εταίρου μειώνει το επενδυτικό ρίσκο και βοηθά στην ωρίμανση του έργου. Για τη Motor Oil, ένα από τα βασικά ζητούμενα ήταν να διασφαλιστεί ότι το FSRU θα έχει μακροχρόνια εμπορική χρήση.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πετρελαϊκός Όμιλος είχε υπογράψει στα τέλη Μαΐου μνημόνιο κατανόησης με τη Mercuria Energy, έναν από τους μεγάλους διεθνείς παίκτες στην εμπορία ενεργειακών προϊόντων. Το μνημόνιο αφορά τη δέσμευση δυναμικότητας επαναεριοποίησης στο FSRU, τη μακροπρόθεσμη προμήθεια LNG προς τη Motor Oil και την προετοιμασία του πλαισίου για την εμπορική λειτουργία του έργου.
Το ραντεβού των 9 χωρών στην Αθήνα που δίνει νέα ώθηση στον Κάθετο Διάδρομο
Την ίδια ώρα, σε νέα φάση μπαίνει και ο σχεδιασμός για τον Κάθετο Διάδρομο Σύμφωνα με πληροφορίες, σήμερα πραγματοποιείται συνάντηση των Διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου και των εννέα χωρών που έχουν εμπλακεί στο εγχείρημα, με στόχο να καθοριστούν τα επόμενα βήματα
Για πρώτη φορά, εκτός από τις χώρες που συμμετέχουν εξαρχής στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), στο τραπέζι θα βρεθούν και εκπρόσωποι της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας. Η συμμετοχή τους δείχνει την πρόθεση να επεκταθεί ο Κάθετος Διάδρομος τόσο προς τα Δυτικά Βαλκάνια όσο και προς την Κεντρική Ευρώπη.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι τεχνικές παρεμβάσεις που απαιτούνται στα εθνικά συστήματα μεταφοράς, ώστε να μπορεί να μεταφέρεται απρόσκοπτα φυσικό αέριο προς τις νέες αγορές.
Στόχος μνημόνιο συνεργασίας στη ΔΕΘ
Οι Διαχειριστές αναμένεται να εξετάσουν και τις προϋποθέσεις ένταξης της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας στα νέα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου. Με τον τρόπο αυτό θα διαμορφωθεί σταδιακά ένας κοινός εμπορικός διάδρομος μεταφοράς φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στον ΔΕΣΦΑ, βασικός στόχος είναι να συμφωνηθεί ένας οδικός χάρτης, ο οποίος θα αποτυπωθεί σε μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Το MoU επιδιώκεται να είναι έτοιμο προς υπογραφή το φθινόπωρο, με πιθανό ορόσημο τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, αφού προηγηθούν νέες τεχνικές συναντήσεις.
Προτεραιότητα, σύμφωνα με στελέχη του ΥΠΕΝ, είναι η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία. Η προοπτική ένταξής τους είχε συζητηθεί ήδη στην τετραμερή υπουργική συνάντηση Ελλάδας, Βουλγαρίας, Σερβίας και Βόρειας Μακεδονίας, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στα τέλη Μαΐου.
Η επόμενη σύγκληση της Τετραμερούς έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο στο Βελιγράδι.
Οι τεχνικές αναβαθμίσεις που απαιτούνται
Από τεχνικής πλευράς, η ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας συνδέεται με την ολοκλήρωση του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας - Βόρειας Μακεδονίας, η οποία τοποθετείται στα τέλη του 2027. Ο αγωγός θα έχει αρχική δυναμικότητα 1 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου τον χρόνο, με δυνατότητα αύξησης έως τα 2,8 δισ. κυβικά μέτρα. Την ίδια περίοδο αναμένεται και η ολοκλήρωση του αγωγού Βόρειας Μακεδονίας - Σερβίας, δυναμικότητας 1,5 δισ. κυβικών μέτρων, που θα συμπληρώσει τον νέο βαλκανικό κλάδο του Κάθετου Διαδρόμου.
Σε επόμενη φάση, το ενδιαφέρον στρέφεται στη Σλοβακία και την Ουγγαρία, που συμμετέχουν για πρώτη φορά στις τεχνικές συζητήσεις. Αν και ο δυτικός κλάδος παραμένει μέχρι σήμερα ουσιαστικά ανενεργός, στόχος είναι να αρθούν σταδιακά τα τεχνικά εμπόδια, ώστε οι δύο χώρες να ενταχθούν πλήρως στον διάδρομο.
Πηγές κοντά στον ΔΕΣΦΑ επισημαίνουν ότι η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου δεν απαιτεί μεγάλες νέες υποδομές, καθώς η βασική αρχιτεκτονική υπάρχει ήδη. Ωστόσο, θα χρειαστούν στοχευμένες αναβαθμίσεις και καλύτερος συντονισμός μεταξύ των διαχειριστών.
Η ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου, ενόψει και της ευρωπαϊκής απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού αερίου από το 2027, δίνει στο έργο ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι να αξιοποιήσει τις υποδομές LNG και τους αγωγούς της, ώστε να γίνει βασική πύλη τροφοδοσίας για την περιοχή.