Έπρεπε να γίνει το κακό για να κινητοποιηθεί προς πάσα κατεύθυνση ο κρατικός μηχανισμός, βάζοντας στο «μικροσκόπιο» όλους τους κρίκους της αλυσίδας εμπορίας και χρήσης ιατρικού εξοπλισμού.
Το σήμα έδωσε πρώτα το υπουργείο Υγείας, προαναγγέλλοντας ελέγχους και, σύμφωνα με πληροφορίες, οι έλεγχοι αυτοί θα γίνουν σε συνδυασμό και παράλληλα με εφόδους από ειδικά κλιμάκια της ΑΑΔΕ.
Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο
Ειδικότερα, οι Ράμπο του ΔΕΟΣ και των Τελωνείων θα περάσουν από «κόσκινο» όλους τους εμπλεκόμενους και συγκεκριμένα:
- εταιρείες εισαγωγής ιατρικών μηχανημάτων και εξοπλισμού,
- το πελατολόγιό τους, δηλαδή γιατρούς, ιατρικά κέντρα, κλινικές.
Οι έλεγχοι αυτοί θα γίνουν σε δύο μέτωπα. Κατ' αρχάς, θα είναι τελωνειακού χαρακτήρα, με στόχο να διαπιστωθεί αν έχουν τηρηθεί όλα τα προβλεπόμενα στις εισαγωγές των ιατρικών μηχανημάτων. Πρακτικά, οι ελεγκτές θα περάσουν από «κόσκινο» όλα τα συνοδευτικά παραστατικά, έτσι ώστε να γίνουν και οι αναγκαίες διασταυρώσεις για το ποιος αγόρασε, τι ακριβώς αγόρασε και από πού το αγόρασε.
Το δεύτερο στάδιο ελέγχου θα είναι φορολογικού χαρακτήρα, όπου προφανώς το πεδίο των ερευνών θα είναι ευρύτερο, καλύπτοντας όσους προμηθεύτηκαν και χρησιμοποιούν αυτά τα μηχανήματα. Τιμολόγια, δαπάνες, αποτύπωση στα φορολογικά δεδομένα επιχειρήσεων (κλινικές, ιατρικά κέντρα) και ιδιωτών (γιατροί), θα συνθέσουν ένα ογκώδες υλικό, από το οποίο με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης θα αντληθούν πληροφορίες για το πού μπορεί να υπάρχουν ενδείξεις παραβατικότητας. Όπως έχει προκύψει, άλλωστε, από την περίπτωση του ιατρείου στην Καρνεάδου, η παράνομη χρήση των επίμαχων μηχανημάτων για ιατρικούς λόγους, συνδυαζόταν με αδήλωτα έσοδα από την παροχή των εν λόγω ιατρικών υπηρεσιών.
Μόνο στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων είναι εγγεγραμμένες 183 τέτοιες εταιρείες, που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της εγχώριας αγοράς. Σύμφωνα με κλαδική έρευνα της ICAP, 90 είναι οι εταιρείες που έχουν τη μερίδα του λέοντος. Ωστόσο, πέρα από τους «μεγάλους» της αγοράς, δραστηριοποιούνται στον χώρο πάνω από 400 μικρότερες επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 170 στην Αττική, κυρίως με τη μορφή ΙΚΕ. Μια τέτοια εταιρεία, ιδρυθείσα το 2025 συνδεόταν με το ιατρείο της Καρνεάδου, προμηθεύοντάς του τα επίμαχα μηχανήματα.
Το «σαφάρι» φοροδιαφυγής στον κλάδο δεν είναι ελληνική πατέντα. Διεθνώς υπάρχει μεγάλη κινητικότητα και πολλές «βαρβάτες» υποθέσεις. Σε μια τέτοια περίπτωση στις ΗΠΑ, κατασκευαστής ιατρικού εξοπλισμού από τη Φλόριντα καταδικάστηκε για φοροδιαφυγή ύψους σχεδόν 2,4 εκατομμυρίων δολαρίων. Για να αποκρύψει το εισόδημα και τα περιουσιακά του στοιχεία, κατεύθυνε το εισόδημά του από την επιχείρηση στους τραπεζικούς λογαριασμούς καταπιστεύματος και χρησιμοποίησε τα κεφάλαια από αυτούς τους λογαριασμούς για να πληρώσει προσωπικά έξοδα.
«Χρυσωρυχείο» ο κλάδος
Σύμφωνα με μελέτη του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου, η αγορά ιατροτεχνολογικών προϊόντων στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό 3,8%, φτάνοντας το 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2028. Ο τομέας των ιατροτεχνολογικών προϊόντων περιορίζεται από πολυπλοκότητες στη διαδικασία αποζημίωσης, ανάκτηση χρημάτων και καθυστερήσεις στις πιστοποιήσεις. Καθώς οι εγχώριοι παραγωγοί δεν διαθέτουν την ικανότητα κατασκευής ιατρικού εξοπλισμού υψηλής αξίας, πάνω από το 80% αυτών των προϊόντων εισάγονται.
Οι ΗΠΑ κατατάσσονται στην έκτη θέση σε μερίδιο αγοράς, μετά την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία. Στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες περιλαμβάνονται οι General Electric, Johnson & Johnson, Medtronic, Boston Scientific, μεταξύ άλλων. Η ηπειρωτική Κίνα είναι ο κορυφαίος προμηθευτής εκτός ΕΕ, με σημαντική διείσδυση στην αγορά από τις Mindray και United Health Imaging.
Τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα πρέπει να εγκριθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν διατεθούν στην αγορά της Ελλάδας. Επιπλέον, ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υγειονομικής Περίθαλψης (ΕΟΠΥΥ) διαθέτει το δικό του μητρώο έγκρισης ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Οι εταιρείες υποχρεούνται να συνεργάζονται με τοπικούς εταίρους για να βοηθήσουν στην πλοήγηση τόσο στις απαιτήσεις της ΕΕ όσο και στις τοπικές απαιτήσεις ή να ιδρύσουν ένα τοπικό υποκατάστημα στη χώρα.