H φετινή παρουσία της Παπαστράτος στην 90ή ΔΕΘ ήταν ξεχωριστή και ανέδειξε μια ιστορία που δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά κυρίως την επόμενη ημέρα.
Από τον μεγάλο παραγωγικό μετασχηματισμό και την παρουσία σε περισσότερες από 30 αγορές, μέχρι την επένδυση στους ανθρώπους, τις δεξιότητες και την επόμενη γενιά. Οι κύκλοι δεν κλείνουν, αλλά γίνονται αφορμή για την εμπνευσμένη συνέχεια. Για την Παπαστράτος, τα 95 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα μοιάζουν κάπως έτσι.
Η ιστορία της εταιρείας είναι, άλλωστε, μια ιστορία διαρκών αλλαγών. Από τις πρώτες δεκαετίες της παρουσίας της μέχρι τον σημερινό της ρόλο ως σύγχρονου παραγωγικού και εξαγωγικού κέντρου, η διαδρομή της συνδέεται με διαφορετικές εποχές της ελληνικής οικονομίας, αλλά και με τις μεγάλες μεταβολές που διαμόρφωσαν τη βιομηχανία. Αυτή η σχέση ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον βρέθηκε στο επίκεντρο της παρουσίας της Παπαστράτος στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου για 9η συνεχή χρονιά συμμετείχε ως Επίσημος Υποστηρικτής.
Μέσα από διαφορετικές συζητήσεις, πρωτοβουλίες και δράσεις, η εταιρεία παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη διαφορετικές πλευρές της ίδιας διαδρομής: τη διεθνή εξωστρέφεια, τη σημασία της καινοτομίας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αλλά και την ανάγκη να προετοιμαστεί έγκαιρα η ελληνική κοινωνία για τις αλλαγές που ήδη βρίσκονται μπροστά της. Και κάπου εκεί βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της φετινής παρουσίας της: η ιστορία της Παπαστράτος δεν παρουσιάστηκε ως κάτι που έχει ολοκληρωθεί, αλλά ως μια διαδρομή που συνεχίζεται.
Οι αριθμοί των 95 χρόνων: η μελέτη του ΙΟΒΕ για την Παπαστράτος
Η μελέτη του ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ αποτυπώνει μια πορεία 95 χρόνων, στη διάρκεια της οποίας η Παπαστράτος εξελίχθηκε μαζί με την ελληνική οικονομία. Σήμερα, η δραστηριότητά της αντιστοιχεί σε 0,42% του ελληνικού ΑΕΠ, ενώ η μέση διαχρονική συνεισφορά της στα φορολογικά έσοδα της χώρας φτάνει το 2,7%. Την ίδια ώρα που η ελληνική οικονομιά βίωνε αποβιομηχάνιση, οι επενδύσεις της Παπαστράτος τετραπλασιάστηκαν την τελευταία εικοσαετία, έναντι αύξησης μόλις 35% στο σύνολο του κλάδου. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, σε μια υποθετική αναγωγή, εάν η Ελλάδα διέθετε 240 επιχειρήσεις με αντίστοιχο αποτύπωμα, το ΑΕΠ της χώρας θα ήταν διπλάσιο.
Η πιο καθοριστική στροφή αυτής της διαδρομής έγινε το 2017, στον Ασπρόπυργο. Τότε ξεκίνησε ένας από τους σημαντικότερους μετασχηματισμούς στην ιστορία της εταιρείας, με την ανακοίνωση επένδυσης ύψους €300 εκατ. και τη δημιουργία 400 νέων θέσεων εργασίας. Το εργοστάσιο μπήκε σε μια νέα εποχή, καθώς, ένα χρόνο αργότερα, μετατράπηκε σε μονάδα αποκλειστικής παραγωγής θερμαινόμενων ράβδων καπνού, ενώ σταμάτησε οριστικά η παραγωγή τσιγάρων στην Ελλάδα. Δεν ήταν απλώς μια αλλαγή προϊόντος ή μια τεχνολογική αναβάθμιση. Ήταν ένας ευρύτερος επιχειρηματικός μετασχηματισμός που επηρέασε την παραγωγή, τις εξαγωγές, την απασχόληση και τελικά το αποτύπωμα της εταιρείας στην ελληνική οικονομία.
Μάλιστα, τα στοιχεία της μελέτης του ΙΟΒΕ αποτυπώνουν το μέγεθος αυτής της μεταβολής. Οι συνολικές επενδύσεις της Παπαστράτος, το διάστημα 2017-2025, ανέρχονται πλέον σε €700 εκατ., ενώ το 2025 οι εξαγωγές της έφτασαν τα €431 εκατ., καταγράφοντας αύξηση 262% σε σχέση με το 2017. Περισσότερο από το 85% της παραγωγής εξάγεται σε περισσότερες από 30 χώρες, ενώ η εταιρεία συνεισφέρει περίπου 1% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών.
Το αποτύπωμα δεν περιορίζεται, βέβαια, στις εξαγωγές. Από τις 659 άμεσες θέσεις εργασίας το 2017, η Παπαστράτος έχει φτάσει σήμερα σε περισσότερες από 1.500, αριθμός που αποτυπώνει την επέκταση της παραγωγικής της δραστηριότητας και την παράλληλη δημιουργία ανθρώπινου κεφαλαίου γύρω από αυτήν. Όπως τόνισε η Τίνα Δάβου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Παπαστράτος, η εταιρεία παραμένει διαχρονικά προσηλωμένη σε αυτό που έρχεται, συνεχίζοντας να επενδύει στην καινοτομία, να παράγει εξαγώγιμα προϊόντα, να δημιουργεί θέσεις εργασίας και να επενδύει στις επόμενες γενιές.
Η παραγωγή γίνεται υπόθεση διεθνών αγορών
Η εξωστρέφεια αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θέματα της παρουσίας της Παπαστράτος στη ΔΕΘ. Στο πλαίσιο της φετινής Έκθεσης, με την Ιαπωνία να είναι η τιμώμενη χώρα, η Enterprise Greece διοργάνωσε συζήτηση για τις διμερείς οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, με έμφαση στην εξαγωγή καινοτομίας. Εκεί, ο Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος Αλέξανδρος Χατζόπουλος μίλησε για μια εμπειρία που έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική βιομηχανία.
Το 2025, το 83% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών προς την Ιαπωνία προήλθε από τις θερμαινόμενες ράβδους καπνού που παράγονται στο εργοστάσιο της Παπαστράτος στον Ασπρόπυργο, ενώ σήμερα περίπου το 60% της παραγωγής του εργοστασίου κατευθύνεται στην ιαπωνική αγορά. Η σημασία αυτής της παρουσίας δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος των εξαγωγών. Βρίσκεται και στο τι σημαίνει για μια ελληνική παραγωγική μονάδα να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις μιας αγοράς όπως η ιαπωνική.
Ο Αλέξανδρος Χατζόπουλος στάθηκε ακριβώς σε αυτό το σημείο, αναδεικνύοντας τρεις παράγοντες που, όπως σημείωσε, είναι κρίσιμοι για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας: επένδυση στη μεταποίηση, επένδυση στους ανθρώπους και σταθερότητα και συνέπεια.
Στο ίδιο πάνελ, η Ιαπωνία έγινε αφορμή για να συζητηθεί ένα ευρύτερο θέμα της ελληνικής οικονομιάς. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης αναφέρθηκε στις δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης των οικονομικών σχέσεων Ελλάδας και Ιαπωνίας και στην ανάγκη η σχέση να εξελιχθεί από το «exporting to Japan» στο «innovating with Japan». Η φράση αυτή περιγράφει μια αλλαγή που αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αντιμετωπιστεί η εξωστρέφεια. Δηλαδή, ως μια διαδικασία όχι μόνο εμπορικής παρουσίας, αλλά ανταλλαγής τεχνογνωσίας, συνεργασιών και καινοτομίας.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ακόμη ο Δημήτρης Σκάλκος, Γενικός Γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών και Πρόεδρος της Enterprise Greece, ο Γρηγόριος Κουτσογιάννης, CEO της EFA GROUP, και η Ελένη Πολυχρονοπούλου, Πρόεδρος της ERMA GROUP και της HEMEXPO και Αντιπρόεδρος της SEA Europe, μεταφέροντας εμπειρίες από την παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην ιαπωνική αγορά. Το κοινό σημείο ήταν η ανάγκη για περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις που επενδύουν στην καινοτομία, προσαρμόζονται στις απαιτήσεις των διεθνών αγορών και δημιουργούν σχέσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Το μέλλον & η νέα γενιά
Οι άνθρωποι αποτελούν τη σημαντικότερη συνιστώσα της σύγχρονης βιομηχανικής ανάπτυξης. Αυτό ήταν και το θέμα του FutuReady Greece Talk, που πραγματοποιήθηκε στο περίπτερο της Παπαστράτος στη ΔΕΘ, με τη συμμετοχή της Μαρίνας Σπυριδάκη, Γενικής Διευθύντριας Public Affairs της εταιρείας, και της Φαίης Μακαντάση, Διευθύντριας Ερευνών της διαΝΕΟσις. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στις επιπτώσεις της τεχνολογίας στην εργασία. Άνοιξε μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση γύρω από τις δεξιότητες, το δημογραφικό, την εκπαίδευση και τη σχέση των νέων με την αγορά εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο παρουσιάστηκε το FutuReady Greece, μια πενταετής πρωτοβουλία με άξονες την Απασχόληση, την Εκπαίδευση και την Κοινωνία. Οι αριθμοί δίνουν μια πρώτη εικόνα της κλίμακας της πρωτοβουλίας. Πιο συγκεκριμένα, 50 υποτροφίες σε φοιτήτριες και φοιτητές από την περιφέρεια μέσα στην επόμενη πενταετία, σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας, 100 αμειβόμενες θέσεις πρακτικής άσκησης μέσω του FutuReady Internship Program και δράσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων και εργασιακής ετοιμότητας για 1.000 νέους και νέες. Βέβαια, η επιλογή να συνδεθούν η εκπαίδευση και η πρακτική εμπειρία δεν είναι τυχαία. Η είσοδος στην αγορά εργασίας δεν εξαρτάται πλέον μόνο από ένα πτυχίο. Η τεχνολογία μεταβάλλει ταχύτατα τις απαιτήσεις, νέες ειδικότητες εμφανίζονται, άλλες μετασχηματίζονται και η ανάγκη για διαρκή αναβάθμιση δεξιοτήτων γίνεται ολοένα πιο έντονη.
Παράλληλα, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια διαφορετική αλλά εξίσου σημαντική πρόκληση, τη δημογραφική αλλαγή. Όπως ανέφερε η Φαίη Μακαντάση, έως το 2050 η χώρα αναμένεται να έχει μικρότερο και σημαντικά γηραιότερο πληθυσμό, με έναν στους τρεις πολίτες άνω των 65 ετών. Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικές και κλιματικές αλλαγές δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για την οικονομία και την κοινωνία. Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η συζήτηση για το ανθρώπινο δυναμικό αποκτά διαφορετικό βάρος. Η εκπαίδευση, η πρακτική εμπειρία, το mentoring και η επαφή των νέων με την πραγματική οικονομία δεν αποτελούν απλώς πρόσθετα εφόδια. Γίνονται μέρος της προετοιμασίας μιας κοινωνίας για την επόμενη ημέρα.
Οι άνθρωποι πίσω από την ιστορία
Στη Θεσσαλονίκη περίμενε το κοινό και μια μεγάλη έκπληξη. Το επετειακό ντοκιμαντέρ «95 χρόνια Παπαστράτος - Αυτή είναι η ιστορία μας», σε παραγωγή της Danezis Stories και με την υπογραφή του Σωτήρη Δανέζη, προβλήθηκε για πρώτη φορά.
Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων διαφορετικών γενεών, σπάνιο αρχειακό υλικό και ιστορίες από διαφορετικές περιόδους της εταιρείας, η ταινία παρακολουθεί τη διαδρομή από το Αγρίνιο και τον Πειραιά μέχρι τον Ασπρόπυργο και τον μεγάλο μετασχηματισμό της τελευταίας δεκαετίας. Αποτελεί, σύμφωνα με την Τίνα Δάβου, Διευθύνουσα Σύμβουλο της Παπαστράτος: «μία παρακαταθήκη και ένα σημείο αναφοράς για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Παπαστράτος».
Και κάπως έτσι η ιστορία αποκτά έτσι ένα διαφορετικό πρόσωπο. Δεν είναι μόνο ημερομηνίες, επενδύσεις και αποφάσεις. Είναι άνθρωποι που έζησαν τις αλλαγές, κλήθηκαν να προσαρμοστούν, να μάθουν νέους τρόπους εργασίας και να ακολουθήσουν μια εταιρεία που άλλαζε μαζί με την εποχή της.
Αξίζει να σημειωθεί πως αυτό το στοιχείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν τοποθετείται δίπλα στο FutuReady Greece. Γιατί υπάρχει ένας νοητός σύνδεσμος ανάμεσα στους ανθρώπους που χρειάστηκε να προσαρμοστούν στις μεγάλες αλλαγές του παρελθόντος και στους νέους ανθρώπους που καλούνται σήμερα να προετοιμαστούν για τις αλλαγές του μέλλοντος.
«95 χρόνια εδώ. Το επόμενο προηγείται». Αυτό ήταν το μήνυμα της Παπαστράτος στη φετινή ΔΕΘ που έρχεται και λειτουργεί ως δέσμευση για την επόμενη ημέρα. Γιατί το μέλλον γράφεται από όσους τολμούν να το οραματίζονται και να το κάνουν πράξη.