Ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ φέρνει την Τετάρτη στο ίδιο τραπέζι, στην Αθήνα, υψηλόβαθμους αξιωματούχους των δύο χωρών, με μια ατζέντα που εκτείνεται από τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις έως την άμυνα, την ενέργεια, τη ναυτιλία, την τεχνολογία και τις επενδύσεις.
Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα δίνει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ιδιαίτερο βάρος στον νέο γύρο των συνομιλιών, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων και ανακατατάξεων στην ευρύτερη περιοχή. Η ελληνική πλευρά διαβάζει την επίσκεψη και τη διεξαγωγή του Στρατηγικού Διαλόγου ως επιβεβαίωση του υψηλού επιπέδου των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και της πρόθεσης των δύο πλευρών να διευρύνουν περαιτέρω τη συνεργασία τους.
Το πρόγραμμα της Τετάρτης ξεκινά στις 09:00 το πρωί στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα έχει διμερή συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο. Μισή ώρα αργότερα οι δύο υπουργοί θα προχωρήσουν σε δηλώσεις προς τον Τύπο, ενώ στις 10:00 θα κηρύξουν επισήμως την έναρξη του 6ου Γύρου τού Στρατηγικού Διαλόγου.
Αμέσως μετά θα πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίαση σε σύνθεση ολομέλειας, με τις μείζονες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις να βρίσκονται στο τραπέζι. Από εκεί και πέρα, οι συνομιλίες θα αναπτυχθούν σε επιμέρους συνόδους εργασίας, με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων αξιωματούχων από την Ελλάδα και τις ΗΠΑ.
Η ατζέντα είναι ευρεία και αποτυπώνει το εύρος που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια η διμερής συνεργασία. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα περιφερειακά ζητήματα και τις διεθνείς εξελίξεις, την ασφάλεια και την εφαρμογή του νόμου, την ενέργεια και τη ναυτιλία, την τεχνολογία, το εμπόριο και τις επενδύσεις, την άμυνα, αλλά και τους δεσμούς μεταξύ των δύο λαών.
Τα τρία κείμενα συνεργασίας
Ο νέος γύρος δεν θα περιοριστεί, πάντως, στις πολιτικές συζητήσεις. Στο πλαίσιό του προβλέπεται η υπογραφή τριών κειμένων συνεργασίας σε διαφορετικά πεδία.
Το πρώτο αφορά την ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού μέχρι τον 15ο αιώνα μ.Χ.
Το δεύτερο έχει αμυντικό χαρακτήρα και αφορά Επιστολή Προθέσεων μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ για την εγκαθίδρυση συνεργασίας ανάμεσα στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και την Εθνοφρουρά της Φλόριδας.
Η τρίτη συμφωνία αφορά τη ναυτιλία. Πρόκειται για Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW του 1978. Στόχος είναι να διευκολυνθεί η απασχόληση και να ενισχυθεί η συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.
Στην Αθήνα αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία και στην ίδια τη χρονική συγκυρία κατά την οποία πραγματοποιείται η επίσκεψη Ρούμπιο. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών και η πραγματοποίηση του 6ου Γύρου επιβεβαιώνουν το «υψηλότατο επίπεδο» και το «στρατηγικό βάθος» των σχέσεων των δύο χωρών, αλλά και την κοινή βούληση για περαιτέρω εμβάθυνσή τους.
Στην ίδια ανάγνωση, η ελληνική πλευρά προβάλλει τον ρόλο της χώρας ως σταθερού και αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών και ως πυλώνα σταθερότητας και παρόχου ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.
Ο Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας-ΗΠΑ εγκαινιάστηκε το 2018 και έκτοτε αποτελεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο μέσα από το οποίο οι δύο πλευρές παρακολουθούν συνολικά την πορεία των σχέσεών τους και χαράσσουν τα επόμενα βήματα της συνεργασίας. Ο προηγούμενος 5ος Γύρος είχε πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024.
Στα χρόνια που μεσολάβησαν, το πεδίο του Διαλόγου έχει διευρυνθεί σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον, πέρα από την άμυνα και την ασφάλεια, την ενέργεια και τις υποδομές, την ψηφιακή τεχνολογία και τις σχέσεις μεταξύ των δύο κοινωνιών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή της Ελλάδας στις αμερικανικές πρωτοβουλίες «Artemis Accords» για τη διαστημική συνεργασία το 2024 και «Pax Silica» το 2026, για τον συντονισμό επενδύσεων στην υψηλή τεχνολογία και στις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Με τη συνάντηση Γεραπετρίτη-Ρούμπιο να προηγείται της ολομέλειας και ένα μεγάλο μέρος της κυβερνητικής και διπλωματικής μηχανής των δύο χωρών να συμμετέχει στις επιμέρους συνεδριάσεις, η Αθήνα αντιμετωπίζει τον 6ο Γύρο όχι απλώς ως ακόμη μία στάση στον θεσμοθετημένο διάλογο με την Ουάσιγκτον, αλλά ως το σημείο από το οποίο θα επιχειρηθεί να ανοίξει ο επόμενος κύκλος της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.