Η κοινωνία γίνεται όλο και πιο ανταγωνιστική, η εμμονή με τους αριθμούς και η μανία των αξιολογήσεων επιβάλλονται παντού: η οικονομία οδηγεί τον κόσμο. Προς ποια κατεύθυνση όμως;
Η ευτυχία; Οι δείκτες ικανοποίησης και ευημερίας παραμένουν στάσιμοι ή υποχωρούν, τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στα ζευγάρια. Η αποτελεσματικότητα; Πολύ κάτω από τις προσδοκίες, αν κρίνουμε από τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις και τους οικολογικούς κινδύνους. Η ελευθερία; Απογοήτευση κι εδώ, όσοι πίστευαν ότι η ευημερία θα οδηγούσε στη δημοκρατία διαψεύστηκαν: οι κρίσεις είναι εκείνες που ανατρέπουν τους τυράννους.
Στην πραγματικότητα, η οικονομία τείνει να επιβάλει... το δικό της μοντέλο: ένα μοντέλο όπου ο ανταγωνισμός νικά τη συνεργασία· όπου ο αποκτηθείς πλούτος ενισχύει την ανάγκη να συσσωρευτεί ακόμη περισσότερος· όπου, τέλος, ένα περίεργο είδος, ο "Homo economicus", ορθώνεται πάνω από τα άλλα, διασπείροντας παντού τη νεοδαρβινική του λογική.
Επεκτείνοντας τις αναλύσεις του προηγούμενου βιβλίου του, της "Ευημερίας του κακού" (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Τάσου Γιαννίτση), ο οικονομολόγος Daniel Cohen μας μεταφέρει έναν προβληματισμό που καταλαμβάνει μια μακρά περίοδο και αφορά τη σχέση ανάμεσα στην αναζήτηση της ατομικής ευτυχίας και την πορεία των κοινωνιών. Ξεκινώντας από την αρχαία Ρώμη και φτάνοντας στο σημερινό Πεκίνο, διερευνώντας τα διακυβεύματα της ψηφιακής και της γενετικής επανάστασης, ο συγγραφέας χαρτογραφεί εκτενώς τις απολαύσεις και τα βάσανα του σύγχρονου κόσμου.
Πώς η Δύση, που έσωσε την ανθρωπότητα από την πείνα και τη δυστυχία, κατέληξε στη συλλογική αυτοκτονία των δύο παγκόσμιων πολέμων; Ποιο είναι το δηλητήριο, το κρυφό κακό που κατέστρεψε την Ευρώπη; Η ερώτηση δεν τίθεται μόνο αναδρομικά. Ο κόσμος ακολουθεί όλο και περισσότερο το παράδειγμα της Δύσης: οι ευρωπαϊκές τραγωδίες είναι άραγε πιθανό να επαναληφθούν στην Ασία ή αλλού; Ο πλανήτης θα μπορέσει, τελικά, να αποφύγει μια νέα συλλογική αυτοκτονία, οικολογική αυτή τη φορά; Όπως με βίαιο τρόπο μάς υπενθύμισε η χρηματοπιστωτική κρίση, μια αβεβαιότητα συστημικής τάξης πλανάται πάνω από τον καπιταλισμό: γνωρίζει πού πηγαίνει, πού παρασύρει τον κόσμο;
Ο Ντανιέλ Κοέν γεννήθηκε στη Γαλλία το 1953. Δίδαξε ως καθηγητής οικονομικών επιστημών στην Ecole Normale Superieure (ENS), ενώ σήμερα διδάσκει στην Ecole d'Economie de Paris (EEP), που ιδρύθηκε το 2007. Συνεργάτης της εφημερίδας "Le Monde", βραβεύτηκε το 1997 για το έργο του "Πλούτος του κόσμου, φτώχια των εθνών" και ονομάστηκε "Οικονομολόγος της χρονιάς", το 2000, για το βιβλίο του "Οι μοντέρνοι μας καιροί". Είναι μέλος του Γαλλικού Συμβουλίου Οικονομικής Ανάλυσης παρά τω Πρωθυπουργώ.
Homo economicus
Ένας (παραστρατημένος) προφήτης της νέας εποχής
Daniel Cohen
μετάφραση: Μιχάλης Μητσός
Πόλις, 2013
211 σελ.