Όταν ο Αμερικανός ποιητής e.e.cummings κατάφερε να εκδώσει, ιδίοις αναλώμασι, την πρώτη του ποιητική συλλογή, την αφιέρωσε στους 15 εκδότες που την είχαν απορρίψει. Το ίδιο θα μπορούσε να κάνει και η Αμάντα Χόκινγκ, μια 26χρονη υπάλληλος από τη Μινεσότα, που είναι σήμερα επιτυχημένη συγγραφέας και, παρεμπιπτόντως, εκατομμυριούχος.
Αμάντα ΧόκινγκΑφού την είχαν απορρίψει όλοι οι εκδοτικοί οίκοι της Νέας Υόρκης περισσότερες από μία φορές, και λίγο πριν απελπιστεί και σταματήσει τελείως να γράφει, η Αμάντα Χόκινγκ αποφάσισε να κάνει μια τελευταία προσπάθεια και να εκδώσει μόνη της τα βιβλία της στις πλατφόρμες ηλεκτρονικής ανάγνωσης.
Και, ω του θαύματος, πούλησε 100.000 αντίτυπα των έργων της μόνο το Δεκέμβριο που μας πέρασε, και συνολικά οι πωλήσεις της αγγίζουν τις 900.000. Έχει πλέον αρκετά λεφτά για να αφήσει την πρωινή της δουλειά και να αφοσιωθεί στο γράψιμο.
Φυσικά, δεν υπάρχει σύγκριση σε επίπεδο λογοτεχνικό ανάμεσα στον cummings και τη δεσποινίδα Χόκινγκ. Τα βιβλία της εντάσσονται στις κατηγορίες της φανταστικής και της ρομαντικής λογοτεχνίας, και απευθύνονται σε γενικές γραμμές σε εφηβικό ή, τέλος πάντων, νεαρό κοινό. Πρόκειται για ένα πεδίο της λογοτεχνίας που έχει μεγάλη άνθηση αυτή τη στιγμή, ιδιαίτερα στην Αμερική, όπως μαρτυρούν οι πωλήσεις της Στέφανι Μέγιερ, συγγραφέα της σειράς Twilight (Έκλειψη), που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με αντίστοιχα μεγάλη επιτυχία.
Ε.Ε. CummingsΜπορεί οι παραδοσιακοί εκδότες να απορρίπτουν την άποψη ότι το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι το μέλλον, αλλά φαίνεται να δίνει μια διέξοδο σε ανθρώπους που απορρίφθηκαν ξανά και ξανά, από τους επαγγελματίες του βιβλίου, χωρίς να τους δίνεται η ευκαιρία να φτάσουν στον αναγνώστη ώστε να μπορέσει να τους κρίνει.
Ο κόσμος των εκδόσεων έχει παράδοση σε τέτοιου είδους αστοχίες, μιας και πολλές φορές έχει απορρίψει κείμενα που αργότερα έγιναν είτε κλασικά είτε μπεστ σέλερ. Για παράδειγμα, ο Στίβεν Κινγκ άκουσε επανειλημμένα “όχι” για το πρώτο του βιβλίο, με τη δικαιολογία ότι “η επιστημονική φαντασία που είναι δυστοπική δεν πουλάει”, ενώ στον Τζον Λε Καρέ είπαν ότι “δεν έχει μέλλον”.
Η συγγραφέας του Χάρι Πότερ Τζ. Κ. Ρόουλινγκ χρωστάει την επιτυχία της στην κόρη ενός μικρού εκδότη, η οποία παρακάλεσε τον πατέρα της να εκδώσει το βιβλίο. Η “Φάρμα των ζώων” του Τζορτζ Όργουελ απορρίφθηκε ξανά και ξανά γιατί, λέει, “είναι αδύνατον να πουλήσεις ιστορίες με ζώα στις ΗΠΑ”, ενώ ο Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ άκουσε από έναν εκδότη ότι η “Λολίτα” είναι αηδιαστική.
Τζ. Κ. ΡόουλινγκΒέβαια, μια απ' τις πιο θρυλικές απορρίψεις από εκδότη έχει δεχτεί ο Μαρσέλ Προυστ (κεντρική φωτό) για το “Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο”, καθώς έλαβε από την εξής απάντηση: “Αγαπητέ μου, όσο και να στύβω το μυαλό μου, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί κάποιος χρειάζεται 30 σελίδες για να περιγράψει πώς γυρνάει πλευρό πριν κοιμηθεί”.
Φαίνεται λοιπόν ότι εκτός από το να κάνουν λάθος για τα βιβλία που εκδίδουν, πράγμα που διαπιστώνει δυστυχώς αρκετά συχνά ο αναγνώστης, οι παραδοσιακοί εκδότες αρκετές φορές κάνουν κακές επιλογές και όταν αποφασίζουν να μην εκδώσουν κάτι. Το ζήτημα είναι ότι στην εποχή μας οι δυνατότητες που προσφέρει το ίντερνετ και το ηλεκτρονικό βιβλίο δίνουν την ευκαιρία στον καθένα να παρακάμψει τους μεσάζοντες και να προσπαθήσει να έρθει κατευθείαν σε επαφή με τον αναγνώστη. Το αν αυτό είναι καλό ή κακό, και τι θα σημαίνει για τη λογοτεχνία, μένει να αποδειχτεί.