Μέσα σε έντονες ανησυχίες για τις γεωπολιτικές ισορροπίες της Μέσης Ανατολής, αναμένεται να ξεκινήσουν σήμερα άμεσες συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανικών αξιωματούχων στο Ομάν, την ώρα που η κρίση στην περιοχή κλιμακώνεται και οι φόβοι για μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών εντείνονται.
Οι συζητήσεις θα πραγματοποιηθούν υπό την πίεση στρατιωτικής συγκέντρωσης των ΗΠΑ στην περιοχή, ως αντίδραση στη βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, που οδήγησαν σε χιλιάδες θύματα, σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η διπλωματική αυτή πρωτοβουλία, που αφορά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών, έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου η ένταση έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο.
Η διπλωματική σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν και οι απειλές Τραμπ για χτύπημα
Η στρατιωτική ενίσχυση των ΗΠΑ στην περιοχή, η οποία περιλαμβάνει την αποστολή αεροπλανοφόρου και μαχητικών αεροσκαφών, έρχεται ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση αν το Ιράν δεν συμφωνήσει να περιορίσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ παράλληλα επιδιώκει να διαπραγματευτεί και τη μείωση των βαλιστικών πυραύλων και της υποστήριξης του Ιράν σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ δήλωσε σε δημοσιογράφους πως ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στραμμένη την προσοχή του στις σημερινές συνομιλίες, προκειμένου να διαπιστώσει εάν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη.
Ενόψει των διαπραγματεύσεων, η Λέβιτ τόνισε: «Θα ήθελα να υπενθυμίσω στο ιρανικό καθεστώς ότι ο Πρόεδρος (Ντόναλντ Τραμπ) έχει πολλές επιλογές στη διάθεσή του, πέρα από τη διπλωματία, ως ο ανώτατος διοικητής του ισχυρότερου στρατού στην παγκόσμια ιστορία».
Από την πλευρά του, το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι είναι διατεθειμένο να συζητήσει μόνο το θέμα του πυρηνικού του προγράμματος και ζητά την άρση των οικονομικών κυρώσεων που έχουν πληγώσει σοβαρά την οικονομία του.
Πόσο κοντά είναι η συμφωνία για το πυρηνικό ζήτημα
Η συνάντηση αυτή αποτελεί την πρώτη επίσημη επαφή μεταξύ των δύο χωρών μετά την ένταση που προκλήθηκε από τον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν τον περασμένο Ιούνιο και τις επιθέσεις των ΗΠΑ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Αν και οι δύο πλευρές διατηρούν έντονες διαφωνίες, η ανάγκη για μια διπλωματική λύση είναι επιτακτική.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιθυμεί να επιτύχει μια ευρύτερη συμφωνία που να περιλαμβάνει και άλλες στρατηγικές πτυχές, όπως τον περιορισμό των βαλιστικών πυραύλων και την υποστήριξη σε παράστρατιωτικές ομάδες. Αντιθέτως, το Ιράν βλέπει το πυρηνικό του πρόγραμμα ως ζήτημα κυριαρχίας και δεν είναι διατεθειμένο να υποχωρήσει σε ζητήματα που θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ασφάλειά του.
Υπό ασφυκτική πίεση το Ιράν
Η ιρανική κυβέρνηση, καθώς βρίσκεται υπό πίεση λόγω των εκτεταμένων διαδηλώσεων και της καταστολής που ακολούθησε, θα μπορούσε να δει τις συνομιλίες ως μια τελευταία ευκαιρία να αποφύγει μια στρατιωτική σύγκρουση που θα απειλήσει την πολιτική της σταθερότητα. Από την άλλη, η σθεναρή αντίσταση του Ιράν να αποδεχτεί περιορισμούς στους πυραύλους και στην υποστήριξη σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή δημιουργεί αμφιβολίες για το αν θα υπάρξει κοινός τόπος με τις ΗΠΑ.
Η αναγνώριση του Ιράν ως περιφερειακή δύναμη και η στρατηγική του να υποστηρίζει ένοπλες ομάδες στη Μέση Ανατολή αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της εξωτερικής του πολιτικής, κάτι που καθιστά πολύ δύσκολες τις διαπραγματεύσεις.
Τελευταία ευκαιραιρία για το Ιράν η συνάντηση στο Ομάν
Η συνάντηση στο Ομάν είναι η τελευταία ευκαιρία για να αποφευχθεί η κλιμάκωση της κρίσης. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις διαπραγματεύσεις, καθώς ενδεχόμενη αποτυχία της συνόδου θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανοικτή στρατιωτική σύγκρουση με αβέβαιες συνέπειες, όχι μόνο για τις ΗΠΑ και το Ιράν, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές που επικαλείται το BBC, η ελπίδα παραμένει ότι μια συμφωνία, έστω και περιορισμένης κλίμακας, μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την αποκλιμάκωση των εντάσεων και την αποτροπή της πλήρους στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο, η έκβαση της συνάντησης παραμένει αβέβαιη, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται σε απόσταση και τις γεωπολιτικές προκλήσεις να παραμένουν τεράστιες.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας, και όλοι περιμένουν με αγωνία το αποτέλεσμα των κρίσιμων συνομιλιών.