Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μικρότερες σοδειές πατάτας που έχουν καταγραφεί, καθώς διαδοχικά κύματα καύσωνα και η παρατεταμένη ξηρασία έπληξαν την καλλιέργεια ενός προϊόντος που χρειάζεται μεγάλες ποσότητες νερού για να αναπτυχθεί.
Σύμφωνα με ανάλυση της Energy and Climate Intelligence Unit, τα συμπεράσματα της οποίας δημοσιεύει το Bloomberg σήμερα, οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού αναμένεται να μειώσουν την παραγωγή πατάτας στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο κατά περίπου 3,5 εκατομμύρια τόνους.
Με βάση τα σημερινά επίπεδα τιμών, η απώλεια αυτή θα μπορούσε να κοστίσει στους αγρότες περισσότερα από 800 εκατομμύρια ευρώ.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε και από τη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, καθώς πέρυσι η υπερπαραγωγή είχε οδηγήσει σε σημαντικό πλεόνασμα πατάτας.
«Κανείς δεν γλίτωσε από τον καύσωνα αυτό το καλοκαίρι» δήλωσε ο Γιαν Βαν Λούχεν, ιδιοκτήτης της Bruwier Potatoes, δυτικά των Βρυξελλών. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια νέα ''τέλεια καταιγίδα'', με σημαντικά μικρότερη έκταση καλλιέργειας, η οποία συμπίπτει με ιστορικά χαμηλές αποδόσεις, που οφείλονται στην ξηρασία και, κυρίως, στη ζέστη».
Κατακόρυφη άνοδος των τιμών
Οι αποδόσεις των καλλιεργειών έχουν μειωθεί σημαντικά: κατά 21% στο Βέλγιο, 13% στη Γαλλία και 10% στη Γερμανία.
Η πίεση έχει ήδη περάσει στην αγορά. Στη γερμανική αγορά πατάτας για μεταποίηση, οι τιμές έχουν αυξηθεί 16 φορές από τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 240 ευρώ ανά τόνο. Αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται στο Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τους καταναλωτές, οι συνέπειες μπορεί σύντομα να φανούν στα ράφια των σούπερ μάρκετ, με μικρότερες πατάτες για ψήσιμο, πιο κοντές τηγανητές πατάτες και τελικά υψηλότερες τιμές.
Μικρότερες πατάτες, πιο κοντές τηγανητές
Η παρατεταμένη ξηρασία επηρεάζει ιδιαίτερα το μέγεθος των πατατών, καθώς το φυτό χρειάζεται άφθονο νερό για να αναπτυχθεί και να αποκτήσει όγκο. Οι επεξεργαστές και τα εστιατόρια προτιμούν συνήθως πατάτες μήκους άνω των 50 χιλιοστών, προκειμένου να παράγουν μεγαλύτερες τηγανητές.
Στο Βέλγιο, ωστόσο, εκτιμάται ότι μόλις η μισή σοδειά θα πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές.
«Το μέγεθος των πατατών θα είναι πολύ μικρό αυτή τη σεζόν» δήλωσε ο Βαν Λούχεν, προσθέτοντας: «Οι κοντές τηγανητές και οι μικρές πατάτες έχουν εξίσου καλή γεύση με τις μακριές τηγανητές και τις μεγάλες πατάτες».
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα για την ευρωπαϊκή γεωργία. Η παραγωγή σιτηρών στην Ευρώπη αναμένεται επίσης να καταγράψει τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση εδώ και δεκαετίες, ενώ ο πόλεμος στη Μαύρη Θάλασσα επηρεάζει έναν κρίσιμο διάδρομο μεταφοράς σιτηρών και ο πόλεμος στο Ιράν αυξάνει το κόστος των εισροών.
Ο οικονομολόγος της ING Τάις Γκάιερ σημείωσε ότι οι εξελίξεις συσσωρεύονται, αναφέροντας το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την επανέναρξη επιθέσεων σε λιμάνια και πλοία στη Μαύρη Θάλασσα. «Όμως, από όλα αυτά, τα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι μακράν τα πιο ορατά και απτά για τους καταναλωτές. Μη θεωρείτε δεδομένες τις σταθερές τιμές για τα καθημερινά προϊόντα».
Η φετινή εικόνα έρχεται σε έντονη αντίθεση με την περσινή υπερπαραγωγή, όταν ορισμένοι παραγωγοί έφτασαν στο σημείο να χαρίζουν πατάτες. Φέτος, όμως, «θα υπάρχουν λιγότερες πατάτες μετά τη συγκομιδή» δήλωσε ο Σκοτ Γουόκερ, διευθύνων σύμβουλος της GB Potatoes, προειδοποιώντας ότι «η σοδειά βρίσκεται υπό σημαντική πίεση».