Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε σε τηλεδιάσκεψη με ηγέτες μουσουλμανικών χωρών την πρόθεσή του να αξιοποιήσει μια πιθανή συμφωνία με το Ιράν ως αφετηρία για μια ευρύτερη γεωπολιτική αναδιάταξη στη Μέση Ανατολή.
- Ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει την ιστορική εξομάλυνση σχέσεων μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, θέτοντας τη ως κορυφαία προτεραιότητα της αμερικανικής διπλωματίας, αξιοποιώντας μια πιθανή συμφωνία με το Ιράν ως εφαλτήριο για ευρύτερη αναδιάταξη.
- Στην τηλεδιάσκεψη, αρκετοί ηγέτες μουσουλμανικών χωρών, μεταξύ αυτών των ΗΑΕ, εξέφρασαν στήριξη στις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, αναμένοντας την έκβασή της.
- Η συζήτηση δυσκόλεψε όταν ο Τραμπ ζήτησε από τις χώρες να προχωρήσουν σε πλήρη εξομάλυνση σχέσεων με το Ισραήλ μετά τον πόλεμο με το Ιράν, προκαλώντας αμήχανη σιωπή από Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Πακιστάν.
- Η άμεση συμφωνία Σαουδικής Αραβίας-Ισραήλ παραμένει περίπλοκη, λόγω της απαιτούμενης πορείας για παλαιστινιακό κράτος που απορρίπτει το Ισραήλ, του αυξημένου σκεπτικισμού του Ριάντ και των επικείμενων εκλογών στο Ισραήλ.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ ζήτησε από χώρες που δεν έχουν ακόμη εξομαλύνει τις σχέσεις τους με το Ισραήλ να προχωρήσουν στην υπογραφή συμφωνιών ειρήνης και στην ένταξή τους στις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία αποκλιμάκωσης με την Τεχεράνη.
Στόχος του Τραμπ η μεγάλη συμφωνία Σαουδικής Αραβίας - Ισραήλ
Το βασικό στρατηγικό ζητούμενο για τον Λευκό Οίκο φαίνεται να παραμένει μια ιστορική συμφωνία εξομάλυνσης σχέσεων ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, η οποία θεωρείται εδώ και μήνες κορυφαία προτεραιότητα της αμερικανικής διπλωματίας στη Μέση Ανατολή.
Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Πακιστάν και του Μπαχρέιν.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, αρκετοί ηγέτες - ανάμεσά τους και ο πρόεδρος των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχιάν - εξέφρασαν τη στήριξή τους στις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για συμφωνία με το Ιράν.
«Όλοι είπαν “είμαστε μαζί σας σε αυτή τη συμφωνία και αν δεν λειτουργήσει, πάλι μαζί σας θα είμαστε”», ανέφερε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος.
Αμηχανία στη γραμμή όταν τέθηκε το θέμα του Ισραήλ
Ωστόσο, η συζήτηση πήρε πιο δύσκολη τροπή όταν ο Τραμπ έθεσε ανοιχτά το ζήτημα της εξομάλυνσης σχέσεων με το Ισραήλ.
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση της συνομιλίας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε στους συνομιλητές του ότι μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν αναμένει από όλες τις χώρες που δεν συμμετέχουν ακόμη στις Συμφωνίες του Αβραάμ να προχωρήσουν σε πλήρη εξομάλυνση σχέσεων με το εβραϊκό κράτος.
Η αντίδραση, ιδιαίτερα από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Πακιστάν, φέρεται να ήταν αμήχανη. «Υπήρξε σιωπή στη γραμμή και ο Τραμπ αστειεύτηκε ρωτώντας αν είναι ακόμη εκεί», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ο Τραμπ φέρεται επίσης να ενημέρωσε τους ηγέτες ότι οι στενοί συνεργάτες του, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, θα συνεχίσουν τις επαφές το επόμενο διάστημα.
Οι δυσκολίες για τη Σαουδική Αραβία
Παρά τις αμερικανικές πιέσεις, το ενδεχόμενο άμεσης συμφωνίας ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ παραμένει εξαιρετικά περίπλοκο.
Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν είχε εμφανιστεί στο παρελθόν πιο ανοιχτός στην ιδέα εξομάλυνσης σχέσεων, ωστόσο τους τελευταίους μήνες έχει υιοθετήσει σαφώς πιο επιφυλακτική στάση.
Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, το Ριάντ εξακολουθεί να απαιτεί σαφή και μη αναστρέψιμη πορεία προς τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία με το Ισραήλ - κάτι που η σημερινή ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει.
Παράλληλα, ο πόλεμος με το Ιράν αλλά και οι περιφερειακές ισορροπίες έχουν ενισχύσει τον σκεπτικισμό της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στην κυβέρνηση του Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία της Ουάσιγκτον διπλωματικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι πολιτικές συνθήκες στην περιοχή, αλλά και οι επικείμενες εκλογές στο Ισραήλ, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε θεαματική εξέλιξη στο άμεσο μέλλον.