Η Τουρκία σχεδιάζει να ανοίξει ξανά την Θεολογική Σχολή της Χάλκης, ανταποκρινόμενη σε ένα μακροχρόνιο αίτημα των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Σχολή εκπαίδευσε γενιές Ελληνορθόδοξων θρησκευτικών ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του νυν Πατριάρχη Βαρθολομαίου Α. Έκλεισε το 1971, αφότου η Τουρκία έθεσε τη θρησκευτική εκπαίδευση υπό κρατικό έλεγχο και συνέχισε να λειτουργεί μέχρι την αποφοίτηση και των τελευταίων πέντε φοιτητών της, το 1985. Έκτοτε το ίδρυμα δεν ξαναλειτούργησε ποτέ.
Τώρα, η Άγκυρα σχεδιάζει την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής του νησιού της Χάλκης ως Πανεπιστήμιο.
Το σχέδιο του Ερντογάν για την ιστορική Σχολή
Σύμφωνα με πηγές με γνώση του θέματος στο Bloomberg, η ιστορική Θεολογική Σχολή της Χάλκης θα λειτουργήσει αρχικά ως τουρκικό Πανεπιστήμιο.
Σε αυτό θα περιλαμβάνεται και θεολογική σχολή, η οποία θα εκπαιδεύσει ορθόδοξους κληρικούς για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 50 χρόνια.
Το Πανεπιστήμιο της Χάλκης θα δέχεται φοιτητές μέσω του εθνικού συστήματος εξετάσεων της Τουρκίας και το Υπουργείο Παιδείας της χώρας θα επιβλέπει τα προγράμματα σπουδών του.
Η Άγκυρα υπερασπίζεται εδώ και καιρό μια τέτοια εποπτεία, σημειώνοντας ότι οι μουσουλμάνοι κληρικοί στην Τουρκία εκπαιδεύονται και πληρώνονται επίσης από το κράτος.
Γιατί τώρα
Η κίνηση αυτή έχει σχεδιαστεί - εν μέρει - για να ικανοποιήσει ένα αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενόψει της αναμενόμενης επίσκεψής του στην Άγκυρα τον Ιούλιο, για μια σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, δήλωσαν άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το τελευταίο ορόσημο στη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ ενόψει της επίσκεψης Τραμπ. «Οι δεσμοί έχουν αναθερμανθεί καθώς ο Τραμπ και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν σφυρηλατήσει μια στενότερη σχέση τους τελευταίους μήνες» αναφέρει το Bloomberg.
Σύμφωνα με τον Τομ Μπάρκακ, τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία, ο Τραμπ προέτρεψε τον Ερντογάν να αποκαταστήσει την Σχολή κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο- Πριν τη συνάντηση Τραμπ - Ερντογάν είχε επισκεφθεί το Λευκό Οίκο ο Οικουμενικός Πατριάρχης και είχε θέσει το θέμα.
Ο Μπάρακ και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄ είχαν προηγουμένως προτείνει ότι το η Σχολή θα μπορούσε να ανοίξει ξανά μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026, αλλά οι πηγές ανέφεραν ότι οι προετοιμασίες πιθανότατα δεν θα ολοκληρωθούν τόσο σύντομα.
Παράλληλα, η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία χαρακτήρισε το συνεχιζόμενο κλείσιμο της Χάλκης ως μια μακροχρόνια ανησυχία για τη θρησκευτική ελευθερία, γεγονός αρνητικό για την εξομάλυνση των σχέσεων της Άγκυρας με την ΕΕ.
Πρόσφατα μάλιστα, ο Ερντογάν συζήτησε την αναβίωση της Χάλκης με τον Βαρθολομαίο Α΄ και ο Τούρκος πρόεδρος συμφώνησε στην επαναλειτουργία της Σχολής.