Η εικόνα των τόπλες λουόμενων αποτελούσε για δεκαετίες σχεδόν συνώνυμο των ισπανικών παραλιών.
- Τα ποσοστά των γυναικών που κάνουν τόπλες ηλιοθεραπεία στην Ισπανία παρουσιάζουν σημαντική πτώση. Σύμφωνα με έρευνες, ενώ το 2017 σχεδόν οι μισές γυναίκες έκαναν τόπλες, σήμερα το 40% δηλώνει ότι δεν το κάνει ποτέ.
- Η ανασφάλεια και ο φόβος μη συναινετικής φωτογράφισης οδηγούν όλο και λιγότερες γυναίκες στο να κάνουν τόπλες. Δεκάδες μαρτυρίες επιβεβαιώνουν περιστατικά όπου οι φωτογραφίες τους κυκλοφόρησαν αργότερα στο διαδίκτυο χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
- Οι ειδικοί συνδέουν την τάση αυτή με το φαινόμενο του «sex-spreading», τη μη συναινετική διακίνηση εικόνων. Η αίσθηση ελέγχου πάνω στο σώμα έχει χαθεί, σε αντίθεση με την περίοδο σεξουαλικής απελευθέρωσης της δεκαετίας του '80.
- Η πρακτική, που μετά τη δικτατορία του Φράνκο αποτέλεσε σύμβολο ελευθερίας και προστατεύεται νομικά, αμφισβητείται πλέον στην πράξη. Ο φόβος για την παραβίαση της ιδιωτικότητας στην ψηφιακή εποχή υπερισχύει της κατάκτησης του παρελθόντος.
Ωστόσο, νέα στοιχεία δείχνουν ότι η συνήθεια αυτή υποχωρεί αισθητά, με ολοένα και περισσότερες γυναίκες να επιλέγουν να παραμένουν καλυμμένες, κυρίως λόγω του φόβου ότι θα φωτογραφηθούν εν αγνοία τους και οι εικόνες θα διαμοιραστούν στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Daily Mail, που επικαλείται έρευνα της El País, η αλλαγή αυτή συνδέεται λιγότερο με την αλλαγή νοοτροπίας απέναντι στη γυμνότητα και περισσότερο με την αίσθηση ανασφάλειας που προκαλεί η εποχή των smartphones και των social media.
Η πτώση των ποσοστών στην Ισπανία
Έρευνα της YouGov το 2025 έδειξε ότι το 37% των Ισπανίδων κάνει συχνά τόπλες ηλιοθεραπεία, το 13% περιστασιακά, το 9% μόνο μία ή δύο φορές, ενώ το 40% δήλωσε ότι δεν το κάνει ποτέ.
Τα ποσοστά αυτά είναι χαμηλότερα σε σχέση με έρευνα της Ifop το 2017, όταν η Ισπανία κατείχε την πρώτη θέση ανάμεσα σε οκτώ χώρες, με το 49% των γυναικών να δηλώνει ότι έκανε τόπλες τακτικά ή περιστασιακά.
«Είναι ένας φαύλος κύκλος»
Η 44χρονη Μαρία, μία από τις γυναίκες που συμμετείχαν στην έρευνα, περιέγραψε πώς η ανασφάλεια επηρεάζει πλέον τη συμπεριφορά στις παραλίες.
«Είναι ένας φαύλος κύκλος. Όλο και λιγότερες γυναίκες το κάνουν επειδή αισθάνονται λιγότερο ασφαλείς και, όταν οι υπόλοιπες βλέπουν ότι υπάρχουν λιγότερες τόπλες λουόμενες, αποθαρρύνονται κι εκείνες να το κάνουν», ανέφερε.
Παρότι το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών δηλώνει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν εκτεταμένο πρόβλημα στις παραλίες, η El País συγκέντρωσε δεκάδες μαρτυρίες γυναικών που κατήγγειλαν ότι φωτογραφήθηκαν χωρίς τη συγκατάθεσή τους την περίοδο 2008-2025 και ότι οι τόπλες εικόνες τους κυκλοφόρησαν αργότερα στο διαδίκτυο ή μεταξύ γνωστών.
Οι ειδικοί προειδοποιούν για το «sex-spreading»
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυξάνεται το φαινόμενο του «sex-spreading», δηλαδή της μη συναινετικής διακίνησης εικόνων σεξουαλικού περιεχομένου μέσω του διαδικτύου.
Η Σίλβια Σεμενζίν, κοινωνιολόγος, εκτιμά ότι οι γυναίκες αισθάνονται σήμερα λιγότερο ασφαλείς σε σχέση με τη δεκαετία του 1980, όταν στην Ισπανία καταργήθηκαν οι νόμοι περί δημόσιας αιδούς.
«Τότε το τόπλες θεωρούνταν πράξη εξέγερσης και σεξουαλικής ελευθερίας», εξηγεί.
Και προσθέτει: «Σήμερα δεν έχεις πλέον τον έλεγχο του σώματός σου. Το βλέμμα δεν μένει στην παραλία και η σεξουαλική ελευθερία δεν συνοδεύεται από την ασφάλεια, που δεν μπορεί να μας προσφέρει το διαδίκτυο».
«Οι εποχές έχουν αλλάξει»
Παρόμοια είναι και η εμπειρία της 58χρονης Μόνικα, η οποία εξηγεί ότι έχει σταματήσει να κάνει τόπλες.
«Το πολύ να καλυφθώ με μια πετσέτα, αλλά δεν περπατώ ούτε κολυμπώ τόπλες. Το ίδιο κάνουν και οι φίλες μου. Οι εποχές έχουν αλλάξει και πλέον υπάρχει μεγαλύτερη επίγνωση των κινδύνων που κρύβουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», λέει.
Ωστόσο, η έρευνα ανέδειξε και έναν ακόμη λόγο που αποτρέπει πολλές γυναίκες: την αυξανόμενη πίεση που δημιουργούν τα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς.
Μία νεότερη συμμετέχουσα σχολίασε: «Δεν πιστεύω ότι φταίνε οι άνδρες ή οι φωτογραφίες που μπορεί να τραβήξουν το στήθος μας. Νομίζω ότι είναι κάτι που έχουμε επιβάλει εμείς οι ίδιες στον εαυτό μας, επειδή γενικά ντρεπόμαστε για το σώμα μας».
Τόπλες ηλιοθεραπεία: από σύμβολο ελευθερίας σε επιλογή με επιφυλάξεις
Η τόπλες ηλιοθεραπεία αποτελεί εδώ και δεκαετίες αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας των ισπανικών παραλιών και προστατεύεται νομικά, καθώς θεωρείται μορφή προσωπικής ελευθερίας και όχι πράξη σεξουαλικού χαρακτήρα.
Μετά το τέλος της δικτατορίας του Φράνκο το 1975, η Ισπανία γνώρισε μια περίοδο έντονης κοινωνικής απελευθέρωσης. Στο πλαίσιο αυτής της μετάβασης καταργήθηκαν οι νόμοι περί δημόσιας αιδούς, καθιστώντας νόμιμη τόσο την τόπλες ηλιοθεραπεία όσο και τον πλήρη γυμνισμό στις δημόσιες παραλίες.
Σήμερα, όμως, η ψηφιακή εποχή φαίνεται να αλλάζει εκ νέου τις ισορροπίες, με πολλές γυναίκες να επιλέγουν την κάλυψη όχι από συντηρητισμό, αλλά από φόβο για την προστασία της ιδιωτικότητάς τους.