Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κρίσιμη φάση, καθώς αντιφατικά μηνύματα από Ιράν και ΗΠΑ δημιουργούν αβεβαιότητα για την πορεία της σύρραξης.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν με πλήγματα σε 18 αμερικανικές εταιρείες στη Μέση Ανατολή, σε αντίποινα για πρόσφατες επιδρομές στην Τεχεράνη. Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να τερματίσει τον πόλεμο, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν εγγυήσεις για τη σταθερότητα της περιοχής.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα απευθύνει διάγγελμα στους Αμερικανούς όσον αφορά τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο εναντίον του Ιράν το βράδυ της Τετάρτης (σ.σ. τοπική ώρα· ξημερώματα Πέμπτης ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
«Ο πόλεμος τελειώνει», λέει ο Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενισχύει στρατιωτικά τις δυνάμεις στον Κόλπο, ενώ δηλώνει αισιόδοξος για την πιθανότητα ταχείας λήξης της σύγκρουσης.
«Πλησιάζει στο τέλος του» είπε ο Ντόναλντ Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν, σε συνέχεια των δηλώσεων Ιρανών κορυφαίων αξιωματούχων.
Μιλώντας στο NBC News, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι ο στρατός του Ιράν έχει «αποδεκατιστεί» και ότι η σημερινή ηγεσία του είναι «πολύ πιο λογική» και λιγότερο «ριζοσπαστικοποιημένη» από τους προηγούμενους ηγέτες, οι οποίοι έχουν σε μεγάλο βαθμό σκοτωθεί σε αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις. «Τα πάμε περίφημα», είπε ο Τραμπ. «Και πλησιάζει στο τέλος του».
Ο Αμερικανός πρόεδρος, σε νέες δηλώσεις επανέλαβε ότι ο πόλεμος που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν θα τελειώσει «πολύ σύντομα», σε «δύο ή τρεις» εβδομάδες.
«Θα φύγουμε από το Ιράν και θα φύγουμε πολύ σύντομα και θα επιστρέψουν στη λίθινη εποχή», πέταξε ο ρεπουμπλικάνος, απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση για το ότι η τιμή των καυσίμων στις ΗΠΑ έσπασε το ψυχολογικό φράγμα των 4 δολαρίων το γαλόνι. Αναφέρθηκε κατόπιν σε προθεσμία «δύο εβδομάδων, ίσως δύο εβδομάδων, ίσως τριών».
Είπε επίσης ότι δεν θεωρεί προϋπόθεση τη σύναψη «συμφωνίας» με το Ιράν για να βάλει τέλος στον πόλεμο, αλλά το να μην μπορεί η Ισλαμική Δημοκρατία να αποκτήσει πυρηνικά όπλα - κάτι που η Τεχεράνη διαψεύδει επί δεκαετίες πως επιδίωξε ποτέ. «Τότε θα φύγουμε», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Αντίθετα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, τονίζει ότι η στρατιωτική εκστρατεία συνεχίζεται και η χώρα του θα συνεχίσει την πίεση κατά του «τρομοκρατικού καθεστώτος».
Απάντηση Τεχεράνης στον Τραμπ: «Στο μηδέν η εμπιστοσύνη προς τις ΗΠΑ»
Το επίπεδο εμπιστοσύνης του Ιράν στην όποια διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ και τα αποτελέσματά της βρίσκεται «στο μηδέν» (ΥΠΕΞ Αραγτσί)
Η κυβέρνηση του Ιράν δεν έχει πάρει ακόμη καμιά απόφαση για το εάν θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, τόνισε χθες Τρίτη ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί.
Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Τζαζίρα του Κατάρ, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν εξέφρασε τη δυσπιστία της Τεχεράνης: «Δεν έχουμε καμιά εμπιστοσύνη στο ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ θα φέρουν αποτελέσματα. Το επίπεδο της εμπιστοσύνης βρίσκεται στο μηδέν». Εξήγησε πως «δεν βλέπουμε τιμιότητα» στην άλλη πλευρά.
Η Τεχεράνη θα αποδεχόταν μόνο τον πλήρη τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή και όχι κατάπαυση του πυρός που θα προέβλεπε μόνο την αναστολή των επιθέσεων εναντίον του Ιράν, είπε ακόμη ο κ. Αραγτσί, προφανώς αναφερόμενος στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ ενεπλάκη στις αρχές Μαρτίου σε νέο πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Αναφέρθηκε, για πρώτη φορά, σε απευθείας επικοινωνία με την αμερικανική κυβέρνηση. Εξήγησε ότι ανταλλάσσει μηνύματα με τον ειδικό απεσταλμένο του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Στιβ Γουίτκοφ. «Λαμβάνω μηνύματα από τον Γουίτκοφ απευθείας, όπως προηγουμένως», όμως «αυτό δεν σημαίνει πως βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις», τόνισε στο τηλεοπτικό δίκτυο.
Ο Αμπάς Αραγτσί σημείωσε ακόμη πως η ιρανική κυβέρνηση ούτε απάντησε στην πρόταση 15 σημείων που μεταδόθηκε ότι έκανε η Ουάσιγκτον, ούτε υπέβαλε δική της αντιπρόταση.
«Δεν είναι αληθής ο ισχυρισμός (της Ουάσιγκτον) για διαπραγματεύσεις με οποιονδήποτε στο Ιράν», επέμεινε.
Στο στόχαστρο του Ισραήλ ανώτερος διοικητής της Χεζμπολάχ
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έπληξε τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη «ανώτερο διοικητή» του σιιτικού κινήματος Χεζμπολάχ, προσκείμενου στο Ιράν, και «υψηλόβαθμο τρομοκράτη» στη Βηρυτό.
«Πριν από λίγο, σε δυο χωριστά πλήγματα στην περιοχή της Βηρυτού, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έπληξαν ανώτερο διοικητή της Χεζμπολά και άλλον υψηλόβαθμο τρομοκράτη», αναφέρει ανακοινωθέν που δημοσιοποιήθηκε μέσω Telegram και δεν ξεκαθαρίζει αν ο δεύτερος στόχος ανήκε στο λιβανικό σιιτικό κίνημα ή όχι.
Δείτε live τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Αινιγματική δήλωση του Ιρανού ΥΠΕΞ για τα στενά του Ορμούζ
Νωρίτερα, σε δηλώσεις του στο Al Jazeera, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είπε μεταξύ άλλων πως η χώρα του δεν έχει απαντήσει στην πρόταση 15 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ - δήλωση που φαίνεται να έρχεται σε σχετική αντίφαση με τα έως τώρα γνωστά δεδομένα - ενώ αναφέρθηκε σε μηνύματα που ανταλλάσσει με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.
Σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, ο Αραγτσί είπε πως ορισμένες χώρες που δεν εμπλέκονται στον πόλεμο έχουν επιλογή να ζητήσουν διέλευση των πλοίων τους από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, αλλά για διάφορους λόγους δεν την αξιοποιούν.
«Πλοία που συνδέονται με άλλες χώρες, λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια, λόγω υψηλών ασφαλιστικών τιμών ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, έχουν αποφασίσει να μην χρησιμοποιήσουν τα Στενά», είπε ο Αραγτσί.
«Μερικοί από αυτούς έχουν έρθει να διαπραγματευτούν μαζί μας. Και εμείς, για πολλούς από αυτούς, ειδικά για εκείνους που είναι φίλοι μας, έχουμε διασφαλίσει ότι θα έχουν ασφαλή διέλευση», συνέχισε.
Υπενθυμίζεται πως τη Δευτέρα, το ιρανικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο που ρυθμίζει την επιβολή διοδίων για τη διέλευση πλοίων από τα στενά του Ορμούζ.
Η λίστα με τις εταιρείες που έχουν βάλει στο στόχαστρο οι Φρουροί της Επανάστασης
Οι 18 εταιρείες θα αποτελούν στόχο του Ιράν από την 1η Απριλίου:
- - Apple
- - Boeing
- - Cisco
- - Dell
- - G42 ( εταιρεία χαρτοφυλακίου ανάπτυξης AI από τα ΗΑΕ)
- - General Electric
- - HP
- - IBM
- - Intel
- - JP Morgan
- - Meta
- - Microsoft
- - Nvidia
- - Oracle
- - Palantir (αμερικανική εταιρεία λογισμικού)
- - Spire Solutions (εταιρεία κυβερνοασφάλειας από τα Εμιράτα)
- - Tesla
Διεθνείς αντιδράσεις
Οι αντιφάσεις αυτές αντικατοπτρίζονται και στις δηλώσεις κορυφαίων πολιτικών και θρησκευτικών ηγετών. Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, Αραγτσί, ανέφερε ότι τα μηνύματα που λαμβάνει από τις ΗΠΑ δεν συνιστούν διαπραγματεύσεις, ενώ ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ ζήτησε τον τερματισμό της βίας και εξέφρασε την ελπίδα για ειρήνη.
Στήριξη στον Λίβανο
Παράλληλα, δέκα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, εξέφρασαν στήριξη στον Λίβανο μέσω κοινής δήλωσης των υπουργών Εξωτερικών τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μάλιστα, προετοιμάζει εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, που αποδίδονται εν μέρει στις αναταράξεις λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Η κατάσταση παραμένει αβέβαιη, καθώς συνυπάρχουν ενδείξεις για διάθεση ειρήνευσης και ταυτόχρονα αυξημένη στρατιωτική ένταση. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, προσπαθώντας να σταθεροποιήσει μια περιοχή που έχει δοκιμαστεί επί δεκαετίες από συγκρούσεις.