Οι ΗΠΑ εντείνουν τις πιέσεις για την άμεση έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Telegraph, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να πραγματοποιηθούν συνομιλίες ήδη από την Πέμπτη στο Ισλαμαμπάντ, με το Πακιστάν να αναλαμβάνει ρόλο βασικού μεσολαβητή.
Καχυποψία απέναντι στις κινήσεις των ΗΠΑ
Ωστόσο, τα μηνύματα από την Τεχεράνη δεν είναι θετικά, καθώς η ιρανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική και καχύποπτη απέναντι στις αμερικανικές προθέσεις.
Το Πακιστάν έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο διπλωματικό δίαυλο, ενώ παράλληλα και άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία, συμμετέχουν στις προσπάθειες για τη δημιουργία ενός πλαισίου διαλόγου. Παρά τη διεθνή κινητοποίηση, Ιρανοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν διαμηνύσει στους μεσολαβητές ότι δεν επιθυμούν να «εξαπατηθούν ξανά», υπονοώντας ότι δεν εμπιστεύονται τις κινήσεις της Ουάσιγκτον και θεωρούν ότι οι συνομιλίες μπορεί να κρύβουν παγίδες.
Ωστόσο, είναι καθαρό ότι πίσω από την δημόσια ρητορική, δεν αποκλείεται η διπλωματική δραστηριότητα και αναζήτηση λύσεων.
Η δυσπιστία της Τεχεράνης ενισχύεται από το γεγονός ότι ο πρόεδρος των Ντόναλντ Τραμπ, έχει προχωρήσει δύο φορές σε στρατιωτικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει τους μεσολαβητές ότι η αποστολή επιπλέον αμερικανικών στρατευμάτων στη Μέση Ανατολή δείχνει πως η Ουάσιγκτον δεν είναι πραγματικά προσηλωμένη στην ειρήνη.
Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, επιμένει ότι η στρατιωτική παρουσία στην περιοχή αποτελεί μέσο πίεσης για την επίτευξη συμφωνίας και όχι προετοιμασία για νέα σύγκρουση. Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να οδηγηθεί η Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να υπάρξει μια συνολική συμφωνία που θα ρυθμίζει το πυρηνικό πρόγραμμα, το πυραυλικό οπλοστάσιο και τον ρόλο του Ιράν στην περιοχή.
Παρά τις διπλωματικές πρωτοβουλίες, η ρητορική από το Ιράν παραμένει ιδιαίτερα επιθετική. Εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, ο αντισυνταγματάρχης Εμπραχίμ Ζολφαγκάρι, κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι προσπαθεί να «μεταμφιέσει την ήττα του σε συμφωνία», μιλώντας σε μαγνητοσκοπημένη εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η στρατηγική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών έχει μετατραπεί σε στρατηγική αποτυχία, ενώ υποστήριξε ότι μια πραγματική υπερδύναμη θα είχε ήδη βγει από την κρίση αν είχε τη δυνατότητα. Με ειρωνικό τόνο, αναρωτήθηκε αν οι εσωτερικές συγκρούσεις στις ΗΠΑ έχουν φτάσει στο σημείο να διαπραγματεύονται με τους εαυτούς τους,.
«Έχουν φτάσει οι εσωτερικές σας συγκρούσεις στο σημείο να διαπραγματεύεστε με τους εαυτούς σας;» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το σχέδιο των 15 σημείων
Στο επίκεντρο των επαφών βρίσκεται το σχέδιο 15 σημείων που έχει καταρτίσει η αμερικανική κυβέρνηση για τον τερματισμό του πολέμου και την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ιράν. Σύμφωνα με το Channel 12, από τα 15 σημεία έχουν γίνει γνωστά τα 14, εκ των οποίων τα 11 αποτελούν απαιτήσεις των ΗΠΑ και τα τρία ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη.
Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ προς το Ιράν
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υπάρχουσες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
- Δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμά του, περίπου 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) στο εγγύς μέλλον, εντός χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Νατάνζ, του Ισφαχάν και του Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
- Ο ΔΟΑΕ πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και εποπτεία εντός του Ιράν.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το «παράδειγμα» των περιφερειακών πληρεξούσιων οργανώσεων.
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, την κατεύθυνση και τον εξοπλισμό των περιφερειακών πληρεξουσίων του.
- Το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοιχτό και να λειτουργεί ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο σε βεληνεκές όσο και σε ποσότητα, με συγκεκριμένα όρια που θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
- Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα περιορίζεται στην αυτοάμυνα.
Τα ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη
- Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχει επιβάλει η διεθνής κοινότητα.
- Οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν το Ιράν στην προώθηση του μη στρατιωτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά των κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα καταργηθεί.
Διπλωματικός αγώνας δρόμου
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με τη διεθνή κοινότητα να ανησυχεί για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο για την παγκόσμια οικονομία, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των ενεργειακών ροών, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για άμεση αποκλιμάκωση.
Το βασικό ερώτημα που παραμένει είναι αν υπάρχει πραγματική διάθεση για ειρήνη ή αν οι συνομιλίες αποτελούν ένα ακόμη στάδιο διπλωματικής πίεσης.