Η αναζήτηση του Ιταλού έμπειρου ορειβάτη Νικόλα Ιβάλντο ολοκληρώθηκε μετά από μήνες χάρη σε drones και τεχνητή νοημοσύνη που εντόπισαν το σώμα του στον Μονβίσο.
Η εξαφάνιση του Ιβάλντο
Ο 66χρονος Ιβάλντο είχε εξαφανιστεί τον Σεπτέμβριο του 2024, αφού ξεκίνησε μόνος για αναρρίχηση χωρίς να ενημερώσει φίλους ή συγγενείς. Το αυτοκίνητό του βρέθηκε στο Castello di Pontechianale, στην κοιλάδα Valle Varaita, δίνοντας την πρώτη ένδειξη για την πιθανή διαδρομή του.
Οι ομάδες διάσωσης αντιμετώπισαν ένα δυσθεώρητο πεδίο έρευνας: απότομες βραχώδεις πλαγιές, πολλαπλές διαδρομές και εκατοντάδες χιλιόμετρα μονοπατιών. Περισσότεροι από πενήντα διασώστες ερεύνησαν πεζοί, ενώ ελικόπτερα έκαναν πτήσεις για να τον εντοπίσουν, χωρίς αποτέλεσμα.
Η επαναφορά της έρευνας με drones και AI
Τον Ιούλιο του 2025, μετά το λιώσιμο του χιονιού, οι διασώστες χρησιμοποίησαν drones εξοπλισμένα με τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύσουν χιλιάδες φωτογραφίες. Μέσα σε λίγες ώρες, το λογισμικό εντόπισε δεκάδες πιθανά σημεία ενδιαφέροντος για να επικεντρωθεί η αναζήτηση.
Ο εντοπισμός του σώματος
Τρεις ημέρες μετά την επανέναρξη της αναζήτησης, το σώμα του Ιβάλντο βρέθηκε σε χαράδρα στη βόρεια πλευρά του Μονβίσο, σε υψόμετρο περίπου 3.150 μέτρων. Κρίσιμο στοιχείο ήταν η ανίχνευση ενός κόκκινου κράνους από το λογισμικό AI, που οδήγησε τους διασώστες στο σώμα του γιατρού.
Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε τις φωτογραφίες pixel προς pixel, αναζητώντας οτιδήποτε φαινόταν ασυνήθιστο. Το λογισμικό εντόπισε δεκάδες πιθανές ανωμαλίες μέσα σε λίγες ώρες. Η επιλογή, ωστόσο, έπρεπε να περιοριστεί περαιτέρω με ανθρώπινη κρίση.
«Το λογισμικό μπορεί να αντιδράσει σε διάφορα πράγματα, όπως ένα κομμάτι πλαστικού ή έναν ασυνήθιστα χρωματισμένο βράχο», λέει ο Σαβέριο Ισόλα, πιλότος drones και επικεφαλής του ορεινού σταθμού διάσωσης στο Τορίνο. «Μπορεί ακόμη και να “φαντάζεται” κάποια αντικείμενα. Έτσι, έπρεπε να περιορίσουμε τις επιλογές λαμβάνοντας υπόψη τη διαδρομή που πιθανότατα θα ακολουθούσε ο Ιβάλντο, ως πολύ έμπειρος ορειβάτης».
Τελικά κατέληξαν σε τρεις πιθανές θέσεις, μία εκ των οποίων περιείχε ένα κόκκινο αντικείμενο. Το επόμενο πρωί, όταν τα drones πήγαν να ελέγξουν τα σημεία, το κόκκινο αντικείμενο αποδείχτηκε το κράνος του Ιβάλντο. Αυτό οδήγησε τους διασώστες στην ταχεία ανακάλυψη του σώματος, ακόμα μερικώς καλυμμένο από χιόνι και ντυμένο στα μαύρα. Χωρίς την ένδειξη του AI, το κόκκινο κράνος ενδέχεται να μην είχε εντοπιστεί ποτέ.
Κι άλλες περιπτώσεις
Αυτή, δεν ήταν η πρώτη φορά που αυτή η τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία σε μια αποστολή αναζήτησης.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και drones έχει ήδη εντοπίσει αγνοούμενους σε Ευρώπη και Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι ειδικοί εξετάζουν τρόπους βελτίωσης της ακρίβειας και της ασφάλειας των αποστολών.
Προηγούμενες επιτυχίες
Το 2021, το λογισμικό SARUAV, που αναπτύχθηκε από spin-off του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ στην Πολωνία, εντόπισε μέσα σε λίγες ώρες έναν 65χρονο άνδρα με Αλτσχάιμερ στο Beskid Niski. Δύο χρόνια αργότερα, το ίδιο σύστημα βρήκε το σώμα ενός αγνοούμενου στις αυστριακές Άλπεις. Στη Σκωτία το 2023, λογισμικό που αναζητά ασυνήθιστα χρωματισμένα pixels χρησίμευσε στον εντοπισμό ενός πεζοπόρου στα Highlands.
Προκλήσεις και περιορισμοί
Η τεχνολογία δεν λειτουργεί καλά σε δάση, πυκνή βλάστηση ή συνθήκες χαμηλής ορατότητας. Οι αλγόριθμοι συχνά δίνουν ψευδείς ενδείξεις, ιδιαίτερα σε σύνθετα φυσικά τοπία όπως η Κροατία. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συνεχής εκπαίδευση των συστημάτων είναι απαραίτητη για να βελτιωθεί η ακρίβεια σε διαφορετικά εδάφη.
Βελτιώσεις και μελλοντικά σχέδια
Στην Ιταλία, ομάδες του Politecnico di Torino και του IRPI αναπτύσσουν αλγορίθμους που δίνουν πιο ακριβείς γεωαναφερόμενες θέσεις των πιθανών σημείων ενδιαφέροντος και διαχειρίζονται σε πραγματικό χρόνο drones και ομάδες διάσωσης. Η τεχνολογία θα επιτρέπει μελλοντικά την ανάλυση τοπίων κατά τη διάρκεια της αναζήτησης, μειώνοντας τον χρόνο αντίδρασης.
Προγνωστικά συστήματα και ηθικά ζητήματα
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ερευνητές της Γλασκώβης δημιούργησαν αλγορίθμους που προσομοιώνουν τη συμπεριφορά αγνοούμενων σε δύσβατα εδάφη, όπως δάση, για να κατευθύνουν τις έρευνες. Παράλληλα, εγείρονται ηθικά και νομικά ζητήματα σχετικά με τη χρήση εικόνων και την αναγνώριση ανθρώπινων μορφών από drones, κάτι που απαιτεί υπεύθυνη διαχείριση των δεδομένων.
Παρά τα όρια, οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι αλγόριθμοι και τα drones μπορούν να γίνουν κρίσιμο εργαλείο για τις υπηρεσίες διάσωσης, επιταχύνοντας τον εντοπισμό αγνοούμενων και σώζοντας ζωές.
Με πληροφορίες από BBC