Οι ΗΠΑ χαλαρώνουν τις κυρώσεις για το πετρέλαιο, ενώ το Ιράν διαψεύδει τον ισχυρισμό του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς για τους επιθεωρητές του πυρηνικού προγράμματος.
Το Ιράν -σύμφωνα με το BBC -διέψευσε την δήλωση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, ότι συμφώνησε να επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών πυρηνικών στη χώρα, λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη συνολικής συμφωνίας και στον τερματισμό της πρόσφατης σύγκρουσης.
Η Τεχεράνη διαψεύδει Βανς
Μετά τις διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, ο Βανς χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ καλή βάση» και υποστήριξε ότι οι επαφές με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και άμεσα.
Ωστόσο, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε ότι έχει αναληφθεί οποιαδήποτε νέα δέσμευση σχετικά με τις πυρηνικές επιθεωρήσεις. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαήλ Μπαγκαΐ, δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Irna ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει σε κάτι πέρα από τις ήδη υφιστάμενες διαδικασίες.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων κατά του Ιράν, επιτρέποντας για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες την πώληση ιρανικού πετρελαίου σε δολάρια ΗΠΑ.
Οδικός χάρτης 60 ημερών για τελική συμφωνία
Σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν τη Δευτέρα οι μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν, αναφέρεται ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε έναν «οδικό χάρτη» που προβλέπει την επίτευξη τελικής συμφωνίας μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Ο Βανς ανέφερε ότι οι αντιπροσωπείες συζήτησαν επίσης την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, καθώς και μηχανισμούς αποκλιμάκωσης για τη διατήρηση της περιφερειακής εκεχειρίας.
Στο πλαίσιο αυτό, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε τη χορήγηση έκτακτης άδειας διάρκειας 60 ημερών, η οποία αναστέλλει βασικά στοιχεία του μακροχρόνιου εμπάργκο που είχε επιβάλει η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη.
Η προσωρινή άδεια, που ισχύει έως τις 21 Αυγούστου, επιτρέπει την παραγωγή, πώληση και μεταφορά ιρανικού αργού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο ακόμη και για την απευθείας εισαγωγή ιρανικού πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η άρση περιορισμών επεκτείνεται και στις τραπεζικές συναλλαγές, την ασφάλιση και τις μεταφορές, καταργώντας ουσιαστικά τα περίπλοκα δίκτυα μέσω των οποίων η Τεχεράνη διακινούσε μέχρι σήμερα το πετρέλαιό της.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι σε αντάλλαγμα για την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων, το Ιράν δεσμεύθηκε να διατηρήσει ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ και να επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στην Ελβετία, ο Βανς δήλωσε ότι αναμένει η διαδικασία επιστροφής των επιθεωρητών να ξεκινήσει το αργότερο μέσα στην εβδομάδα, προσθέτοντας ότι οι σχετικές επαφές θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ακόμη και άμεσα.
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστήριξε ότι το Ιράν θα αποδεχθεί επιθεωρήσεις σε βασικό οπλισμό.
Παρά τα αμερικανικά σχόλια, η Τεχεράνη επέμεινε ότι δεν έχει αναλάβει καμία νέα υποχρέωση. Ο Εσμαήλ Μπαγκαΐ υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συνεργασία με τους επιθεωρητές του ΟΗΕ θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά στο πλαίσιο των διαδικασιών που έχουν εγκριθεί από το ιρανικό κοινοβούλιο και το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας μάλιστα δεν προχώρησε σε άμεσο σχόλιο.
Το Ιράν είχε αναστείλει την πρόσβαση του ΔΟΑΕ σε εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από τις ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου του περασμένου καλοκαιριού. Έναν μήνα αργότερα, ο πυρηνικός οργανισμός του ΟΗΕ ανακοίνωσε την αποχώρηση των τελευταίων επιθεωρητών του από τη χώρα.
Η συμφωνία του 2015
Υπενθυμίζεται ότι το 2015 το Ιράν και έξι μεγάλες δυνάμεις -οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Γαλλία, η Ρωσία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο -είχαν καταλήξει σε συμφωνία που επέτρεπε στον ΔΟΑΕ να πραγματοποιεί επιθεωρήσεις στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Το 2018, κατά την πρώτη του θητεία, ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε μονομερώς τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «κακή συμφωνία».
Σύμφωνα με τον Βανς, οι Ιρανοί διαπραγματευτές απείλησαν να εγκαταλείψουν τις συνομιλίες την Κυριακή στην Ελβετία, έπειτα από ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, στην οποία προειδοποιούσε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν ξανά το Ιράν «πολύ σκληρά».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι εξήγησε στην ιρανική πλευρά πως ο Αμερικανός πρόεδρος απλώς απαντούσε σε «προκλητικές δηλώσεις» από την Τεχεράνη.
Κι άλλη προειδοποίηση από τον Τραμπ
Από το Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ επανέλαβε τη Δευτέρα τις προειδοποιήσεις του, δηλώνοντας ότι «αν το Ιράν δεν τηρήσει τη συμφωνία του ή αν δεν συμπεριφέρεται σωστά, θα κάνω ό,τι πρέπει να κάνω».
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας αποχώρησαν από τις συνομιλίες τη Δευτέρα, ενώ οι τεχνικές διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν και πλέον προβλέπεται η συγκρότηση ειδικών ομάδων εργασίας για ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και την ανοικοδόμηση.
Στην κοινή ανακοίνωση των μεσολαβητών από το Κατάρ και το Πακιστάν αναφέρεται επίσης ότι δημιουργήθηκε ειδική γραμμή επικοινωνίας για την αποφυγή επεισοδίων και παρεξηγήσεων, με στόχο τη διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των εμπορικών πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη σύσταση μιας ομάδας αποκλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Λιβάνου, με τη συνδρομή των χωρών-μεσολαβητών, με σκοπό τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η πρώτη «πραγματική δοκιμασία» αυτής της διαδικασίας θα είναι η κατάσταση στον Λίβανο.
Οι συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ έχουν υποχωρήσει από το βράδυ του Σαββάτου, ενώ εξακολουθεί να διατηρείται μια εύθραυστη εκεχειρία.
- Oλες οι ειδήσεις
- Νέα κίνητρα επαναπατρισμού για όσους έφυγαν την περίοδο της κρίσης -Σε ποια επαγγέλματα «παίζουν» οι υψηλότεροι μισθοί
- Η «βόμβα» ολοκληρώθηκε: Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο στους Χιτ μετά από trade των Μπακς
- Ασφυκτιά η Γαλλία από τον καύσωνα: Πέντε νεκροί, ανάμεσά τους δύο παιδιά που τα ξέχασαν σε αυτοκίνητο -13 πνιγμοί