Οι ετήσιες σύνοδοι του ΝΑΤΟ είχαν τα παλαιότερα χρόνια δημιουργήσει παράδοση ως βαρετές συνάξεις των πρωθυπουργών και των αρχηγών κρατών της Δύσης.
Αυτή η παράδοση διακόπηκε απότομα με την ανάδειξη του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών και πολύ εντονότερα με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Στην εφετινή σύνοδο που διεξάγεται αύριο και μεθαύριο στην Άγκυρα οι ηγέτες της Ευρώπης θα έχουν να αντιμετωπίσουν και πάλι τις γνωστές αιτιάσεις του Αμερικανού Προέδρου για την αδυναμία συγκεκριμένων ευρωπαϊκών κρατών να επιτύχουν τον στόχο αύξησης των αμυντικών δαπανών προς το 5% του ΑΕΠ. Παράλληλα δε είναι βέβαιο ότι θα υπάρξουν έντονες συζητήσεις για το φλέγον ζήτημα της μείωσης των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στην Ευρώπη, όπως και το θέμα της στρατιωτικής ενίσχυσης της Ουκρανίας και της πορείας του πολέμου.
Το κλίμα στη σύνοδο θα είναι εκ προοιμίου βαρύ ύστερα από τις κατηγορίες που έχει εξαπολύσει ο Τραμπ κατά των Ευρωπαίων συμμάχων με το σκεπτικό ότι η Ευρώπη δεν βοήθησε τις ΗΠΑ στον πόλεμο που εξαπέλυσαν στις 28 Φεβρουαρίου μαζί με το Ισραήλ κατά του Ιράν. Πρόκειται βέβαια για μια πολεμική επιχείρηση για την οποία τα ευρωπαϊκά κράτη και δεν ενημερώθηκαν, και δεν τους ζητήθηκε η γνώμη, πόσω μάλλον η συναίνεση.
Και σε αυτήν την τουλάχιστον αμήχανη κατάσταση προστίθεται και ο αστάθμητος παράγων Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος θα υποδεχθεί τον Ντόναλντ Τραμπ ελπίζοντας βάσιμα να αποσπάσει σημαντικά οφέλη, όπως η άρση των κυρώσεων CAATSA και η επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα παραγωγής και προμήθειας των μαχητικών F-35. Η τουρκική πλευρά μάλιστα προσπαθεί πιεστικά να κάμψει τις γαλλικές αντιρρήσεις στην αγορά του γαλλο-ιταλικού αντιπυραυλικού συστήματος SAMP/T, όπως και τις κυπριακές και ελλαδικές αντιρρήσεις για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικών εξοπλισμών SAFE.
Η Βορειοατλαντική Συμμαχία είναι προφανές πως βρίσκεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι δύο πολεμικές συγκρούσεις, στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έχουν προκαλέσει σοβαρά ρήγματα στη συνοχή της. Στην πραγματικότητα κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος σε ποιό βαθμό οι Ηνωμένες Πολιτείες, ή τουλάχιστον ο Λευκός Οίκος, είναι διατεθειμένες να υπερασπιστούν την Ευρώπη εάν υπάρξει ρωσική επίθεση σε κάποιο ευρωπαϊκό κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα επιθυμεί την ενδυνάμωση του νοτιοανατολικού άξονα του ΝΑΤΟ με ενισχυμένη ελληνική συμμετοχή, καθώς η παραλαβή νέων φρεγατών Belharra και η παραγγελία φρεγατών Bergamini και ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών ΜΕΚΟ καθιστούν το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό σημαντικό αμυντικό παράγοντα για τη Συμμαχία.
Σε άτυπο επίπεδο, η ελληνική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει συμμαχικές κυβερνήσεις για την πρόσφατη κλιμάκωση των προκλήσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο με παραβιάσεις από οπλισμένα τουρκικά μαχητικά.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται μια πιθανή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς οι δύο ηγέτες δεν έχουν συναντηθεί από τις αρχές του 2025. Η ελληνική πλευρά παραμένει ψύχραιμη ως προς το ζήτημα της πιθανής νομοθέτησης της Γαλάζιας Πατρίδας, αλλά επιδιώκει να κάνει απολύτως σαφές στην τουρκική πλευρά ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.