Χιλιάδες μετανάστες εισήλθαν μαζικά στη Θέουτα, τη μικρή ισπανική επικράτεια στη βόρεια Αφρική, προερχόμενοι από το Μαρόκο, με τουλάχιστον 18 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθεια.
- Χιλιάδες μετανάστες πέρασαν μαζικά στη Θέουτα μέσω θαλάσσης και του συνοριακού φράχτη, προκαλώντας χάος και την κατάρρευση των συνόρων. Οι μαροκινές αρχές προσπάθησαν ανεπιτυχώς να τους διαλύσουν με δακρυγόνα και κανόνια νερού.
- Τουλάχιστον 10 σοροί ανασύρθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης. Ο πρόεδρος της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, ζήτησε την άμεση ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
- Η ισπανική κυβέρνηση απαντά στην κρίση με την αποστολή 60 στρατιωτών και 30 επιπλέον συνοριοφυλάκων. Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προγραμματίζει επίσκεψη στην περιοχή για την αποκατάσταση της ομαλότητας, απορρίπτοντας την κήρυξη έκτακτης ανάγκης.
Η Ισπανία αποφάσισε να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις προκειμένου να ενισχύσει τον έλεγχο των συνόρων.
Βίντεο και εικόνες από την περιοχή δείχνουν πλήθη ανθρώπων, κυρίως Μαροκινών, να κινούνται γύρω από τους κυματοθραύστες μιας αστικής παραλίας κοντά στο συνοριακό πέρασμα με το Μαρόκο και στη συνέχεια να κατευθύνονται προς τους δρόμους της πόλης.
Οι περισσότεροι από όσους πέρασαν ήταν νεαροί άνδρες, ωστόσο ανάμεσα στους μετανάστες υπήρχαν επίσης οικογένειες με γυναίκες και παιδιά.
Κάποιοι φώναζαν «Viva España!» σε φωτογράφο του Associated Press που κατέγραφε τη σκηνή.
«Μαζική είσοδος από τη θάλασσα»
Εκπρόσωπος της Guardia Civil, της ισπανικής δύναμης που είναι αρμόδια για την προστασία των συνόρων, δήλωσε ότι οι μετανάστες «εισέρχονταν μαζικά από τη θάλασσα» μέσω του κυματοθραύστη Ταραχάλ, χωρίς ωστόσο να μπορεί να δώσει εκτίμηση για τον αριθμό τους.
Η ισπανική δημόσια τηλεόραση TVE μετέδωσε ότι μεταξύ 2.000 και 3.000 άνθρωποι πέρασαν στη Θέουτα, ενώ το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Efe ανέφερε ότι ορισμένοι εισήλθαν στον θύλακα σκαρφαλώνοντας στον υψηλό συνοριακό φράχτη.
Παράλληλα, σύμφωνα με το Efe, οι μαροκινές αρχές, με εξοπλισμό αντιμετώπισης ταραχών, χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και κανόνια νερού για να διαλύσουν ανθρώπους που βρίσκονταν κοντά στα σύνορα.
«Η κατάσταση είναι απόλυτο χάος», δήλωσε ο Ρασίντ Σμπίχι, επικεφαλής της ένωσης που εκπροσωπεί τους αστυνομικούς της Guardia Civil στη Θέουτα. «Δεν είναι δυνατόν να δοθούν ακριβείς αριθμοί, αλλά υπάρχουν χιλιάδες μετανάστες που περνούν».
Όπως πρόσθεσε, τα σύνορα έχουν «καταρρεύσει πλήρως».
Αναφορές για 18 νεκρούς -Αίτημα για ενίσχυση των δυνάμεων
Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, επικαλούμενο κυβερνητικές πηγές, μετέδωσε ότι έχουν ανασυρθεί 18 σοροί.
Ο Ασράφ Μαϊμούνι, μέλος της Μαροκινής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, χαρακτήρισε την κατάσταση «εξαιρετική». Όπως ανέφερε, τα σύνορα στο Ταραχάλ άνοιξαν «υπό ασυνήθιστες συνθήκες» το πρωί της Πέμπτης και άνθρωποι κατάφεραν να περάσουν.
Ο πρόεδρος της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, ζήτησε την ανάπτυξη επιπλέον αστυνομικών και στρατιωτικών δυνάμεων «για να διασφαλιστεί το απαραβίαστο των συνόρων» και η ασφάλεια των πολιτών.
Παράλληλα, κάλεσε την κεντρική κυβέρνηση να κηρύξει εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των μαζικών αφίξεων.
Ο Βίβας είχε δηλώσει την Τετάρτη ότι τα κέντρα υποδοχής μεταναστών έχουν υπερφορτωθεί, με εκατοντάδες ανθρώπους να κοιμούνται στους δρόμους. Τόνισε ότι η Θέουτα χρειάζεται «περισσότερους πόρους, περισσότερες υποδομές, περισσότερη ρύθμιση και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ όλων των διοικήσεων».
«Δεν ζητάμε προνόμια, ζητάμε μια δίκαιη και υπεύθυνη λύση που να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητά μας», ανέφερε.
Η Ισπανία στέλνει στρατό και επιπλέον συνοριοφύλακες
Η ένταση στα σύνορα σημειώθηκε μετά από σημαντική αύξηση των προσπαθειών μεταναστών να φτάσουν στη Θέουτα, κυρίως κολυμπώντας, μία ημέρα νωρίτερα.
Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό τι προκάλεσε τη μαζική αυτή προσπάθεια διέλευσης προς την ισπανική επικράτεια.
Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανακοίνωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι 60 μέλη των ενόπλων δυνάμεων θα αναπτυχθούν σήμερα στη Θέουτα, μαζί με 30 επιπλέον άνδρες της Guardia Civil.
«Οι ένοπλες δυνάμεις θα ενισχύσουν τη Guardia Civil στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της και σε οποιεσδήποτε άλλες ενέργειες απαιτούνται για τη διατήρηση της ασφάλειας στην πόλη της Θέουτα», ανέφερε το υπουργείο.
Ωστόσο, η κυβέρνηση απέρριψε το αίτημα για κήρυξη εθνικής έκτακτης ανάγκης, σημειώνοντας ότι τέτοιες καταστάσεις δεν μπορούν να κηρυχθούν για μεταναστευτικά ζητήματα, αλλά μόνο σε περιπτώσεις σοβαρών φυσικών φαινομένων, όπως οι μεγάλες πυρκαγιές, ή σε περίπτωση ηφαιστειακής ή πυρηνικής απειλής.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, αναμένεται να μεταβεί στη Θέουτα την Παρασκευή μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα.
Ο Σάντσεθ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα δώσει «άμεση απάντηση» στην κατάσταση, η οποία θυμίζει την κρίση του 2021, όταν περισσότεροι από 8.000 άνθρωποι έφτασαν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες.
«Κινητοποιούμε όλους τους απαραίτητους πόρους, συνεργαζόμαστε με τις μαροκινές και διεθνείς αρχές και προετοιμάζουμε τα απαραίτητα μέτρα για να αποκαταστήσουμε την ομαλότητα το συντομότερο δυνατόν», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Πολιτική αντιπαράθεση μετά τη νέα κρίση
Η νέα κατάσταση σημειώνεται μετά την απόφαση του ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες που εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ προσπαθούν να φτάσουν στη Θέουτα ή στη Μελίγια δεν μπορούν να επιστρέφονται άμεσα βάσει του ειδικού καθεστώτος απόρριψης στα σύνορα των δύο ισπανικών θυλάκων.
Εκπρόσωπος της Guardia Civil δήλωσε στο Reuters ότι μετά την απόφαση του δικαστηρίου υπήρχε μια σταδιακή αύξηση των αφίξεων, «αλλά σήμερα σημειώθηκε έκρηξη».
Ο αρχηγός του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, χαρακτήρισε την κατάσταση απελπιστική, υποστηρίζοντας ότι «η κυβέρνηση δεν μπορεί να κοιτάζει αλλού, καθώς αντιμετωπίζουμε κρίση εθνικής ασφάλειας».
Ο επικεφαλής του ακροδεξιού Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, χαρακτήρισε το περιστατικό «εισβολή» και υποστήριξε ότι όσοι πέρασαν στη Θέουτα δεν διέφευγαν από πόλεμο ή φτώχεια, αλλά είχαν κινητοποιηθεί από την κυβέρνηση Σάντσεθ.
Από την πλευρά τους, πηγές της μαροκινής κυβέρνησης απέδωσαν την αύξηση των μετακινήσεων σε «εγκληματικές οργανώσεις» και ανέφεραν ότι η συνεργασία με την Ισπανία παραμένει «υποδειγματική».
Θέουτα: Η ισπανική πόλη στην αφρικανική ήπειρο που δεν την αναγνωρίζει το Μαρόκο
Η Θέουτα και η Μελίγια, η οποία βρίσκεται περίπου 400 χιλιόμετρα ανατολικότερα, αποτελούν αυτόνομες ισπανικές πόλεις στη βόρεια ακτή της Αφρικής.
Οι δύο αυτές περιοχές διαθέτουν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την αφρικανική ήπειρο.
Η Θέουτα βρίσκεται υπό ισπανική κυριαρχία από το 1580 και έχει έναν μικτό πληθυσμό, αποτελούμενο από Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, καθώς και Ισπανούς και Μαροκινούς κατοίκους και εργαζόμενους που ζουν σε σχετικά αρμονικές συνθήκες.
Το Μαρόκο δεν αναγνωρίζει επίσημα τη Θέουτα και τη Μελίγια ως ισπανικά εδάφη και συχνά αναφέρεται σε αυτές ως «κατεχόμενες περιοχές».
Σημείο έντασης στις σχέσεις Ισπανίας και Μαρόκου
Η Θέουτα, με πληθυσμό περίπου 85.000 κατοίκων, έχει αποτελέσει τα τελευταία χρόνια σημείο έντασης στις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Μαδρίτης και Ραμπάτ.
Τον Μάιο του 2021, η μαροκινή κυβέρνηση χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους, επιτρέποντας σε περίπου 8.000 ανθρώπους από το Μαρόκο και χώρες της υποσαχάριας Αφρικής να εισέλθουν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες.
Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ευρέως ως αντίδραση του Μαρόκου στην απόφαση της Ισπανίας να επιτρέψει σε ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Δυτικής Σαχάρας να λάβει ιατρική περίθαλψη σε ισπανικό νοσοκομείο.
Η ένταση αποκλιμακώθηκε μετά την αλλαγή της μακροχρόνιας ισπανικής θέσης για τη Δυτική Σαχάρα και τη συνάντηση του Ισπανού πρωθυπουργού με τον βασιλιά του Μαρόκου Μοχάμεντ ΣΤ’.
Πύλη εισόδου για μετανάστες που θέλουν να φτάσουν στην Ευρώπη
Η Ισπανία αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία εισόδου στην Ευρώπη για μετανάστες που αναζητούν καλύτερες οικονομικές ευκαιρίες ή προσπαθούν να ξεφύγουν από τη βία και τις συγκρούσεις στις χώρες τους.
Η Θέουτα και η Μελίγια διαθέτουν ισχυρά μέτρα φύλαξης στα σύνορά τους, καθώς αποτελούν προορισμό για όσους επιχειρούν να φτάσουν στην Ισπανία από το Μαρόκο και άλλες περιοχές της Αφρικής.
Πολλοί μετανάστες που φτάνουν στις δύο ισπανικές πόλεις επιστρέφονται άμεσα, ενώ άλλοι μεταφέρονται σε δομές φιλοξενίας, όπου εξετάζονται οι αιτήσεις τους για άσυλο στην Ισπανία.
Για να φτάσουν στη Θέουτα, αρκετοί μετανάστες επιχειρούν να κολυμπήσουν από τη μαροκινή πόλη Φνιντέκ, καλύπτοντας απόσταση περίπου 5 χιλιομέτρων, ενώ άλλοι προσπαθούν να περάσουν από την κοντινή περιοχή Μπελιουνέχ, όπου η απόσταση είναι μικρότερη.
Παρά τη σημασία τους, οι αφίξεις στη Θέουτα και τη Μελίγια είναι γενικά πολύ λιγότερες σε σχέση με τις μεταναστευτικές ροές προς τα Κανάρια Νησιά και τις Βαλεαρίδες.
Ο συνολικός αριθμός των μεταναστών στην Ισπανία έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, με περίπου 10 εκατομμύρια ανθρώπους σε έναν πληθυσμό 50 εκατομμυρίων να έχουν γεννηθεί εκτός της χώρας.
Πολλοί από αυτούς προέρχονται από την Κολομβία, τη Βενεζουέλα και το Μαρόκο και εργάζονται σε σημαντικούς τομείς της ισπανικής οικονομίας, όπως η γεωργία, ο τουρισμός και οι υπηρεσίες.